Ís­land verði hluti af evrópsku sam­bands­ríki

Fyrir réttum 76 árum á þessum degi flutti Robert Schuman, þáverandi utanríkisráðherra Frakklands, ávarp þar sem hann kallaði eftir því kola- og stálframleiðsla Evrópuríkja yrði sett undir yfirþjóðlega stjórn í þeim yfirlýsta tilgangi að koma í veg fyrir frekari stríð í álfunni. Þetta er ágætlega þekkt. Minna hefur hins vegar verið fjallað um það að í yfirlýsingunni sagði hann þetta einungis fyrsta skrefið. Lokaskrefið væri að til yrði á endanum evrópskt sambandsríki.

Tekin hafa verið sífellt fleiri skref síðan í áttina að lokamarkmiðinu og er þróunin í dag komin langleiðina í þeim efnum. Helztu stofnanir Evrópusambandsins eru þannig federalískar í eðli sínu og leitun er að forystumönnum innan þess á liðnum árum sem ekki hafa verið yfirlýstir stuðningsmenn markmiðsins. Í stjórnarsáttmála síðustu ríkisstjórnar Þýzkalands var þannig til að mynda lýst yfir stuðningi við „áframhaldandi“ þróun sambandsins í átt að sambandsríki.

Mario Draghi, fyrrverandi seðlabankastjóri Evrópusambandsins, lýsti því að sama skapi yfir í ræðu í janúar að á þeim sviðum þar sem sambandið væri þegar orðið federalískt nyti það virðingar í heiminum en ekki á þeim sviðum þar sem það væri ekki enn raunin og nefndi þar utanríkis- og varnarmál. Hvaða alþjóðastofnun hefur enda til að mynda eigin ríkisborgararétt, gjaldmiðil, seðlabanka, hæstarétt, löggjafarþing, vegabréf og ökuskírteini svo eitthvað sé nefnt?

Hér á landi starfa samtök sem eru ekki aðeins hlynnt inngöngu Íslands í Evrópusambandið heldur einnig því að sambandið verði endanlega að sambandsríki með okkur innanborðs. Evrópuhreyfingin, regnhlífarsamtök hérlendra Evrópusambandssinn, eru þannig aðili að evrópsku samtökunum European Movement International sem haft hafa það meginmarkmið frá stofnun þeirra, skömmu eftir lok síðari heimsstyrjaldarinnar, að til yrði evrópskt sambandsríki.

Forseti European Movement International, Guy Verhofstadt, var sem slíkur heiðursgestur á landsþingi Viðreisnar síðasta haust þar sem hann kallaði ekki eftir evrópsku sambandsríki heldur sagði að Evrópusambandið þyrfti að verða að heimsveldi (e. empire). Hlaut hann standandi lófatak að ræðunni lokinni. Í umræðum um það hvort Ísland eigi að hefja umsóknarferli að sambandinu á ný er ekki sízt mikilvægt að hafa í huga hvert það stefnir. Þetta er stefnan.

Höfundur er sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur (MA í alþjóðasamskiptum) og heldur úti vefsíðunni Stjornmalin.is.