Eftirlit Alþingismanna með ráðuneytunum Pétur Halldórsson skrifar 2. júní 2026 20:02 Nú styttist í þinglok og ríkisstjórnin vill eflaust koma sem flestum málum í gegnum þingið. Að því tilefni vil ég vara sérstaklega við frumvarpi sem tengist mínum störfum og sérþekkingu. Um er að ræða frumvarp umhverfisráðherra um að leggja niður heilbrigðiseftirlit sveitarfélaganna, sem er til meðferðar hjá Umhverfis- og samgöngunefnd Alþingis. Frumvarp á skjön við fagleg sjónarmið Skrifstofa umhverfisgæða í umhverfisráðuneytinu sá um undirbúning frumvarpsins og fullyrðir að það sé mikið umbótamál, jafnvel þótt allir sem starfa við heilbrigðiseftirlit hafi ítrekað bent á að frumvarpið myndi gera eftirlitið flóknara í framkvæmd og þannig skerða réttindi fólks til heilnæms umhverfis. Fleiri hafa gagnrýnt frumvarpið, s.s. sveitarfélög, almannavarnir og Krabbameinsfélagið. Hinn gullni meðalvegur Önnur sviðsmynd hefur þó verið kynnt í greiningarvinnu ráðuneytisins, sem felst í því að gera umbætur á heilbrigðiseftirliti sveitarfélaganna án þess að leggja það alfarið niður. Sú lausn myndi tryggja samfellu í heilbrigðiseftirliti en á sama tíma gera kerfið einfaldara og skilvirkara líkt og kallað hefur verið eftir. Sérfræðingar í heilbrigðiseftirliti eru einróma um ágæti þessa valkosts og engin teljandi mótstaða er gegn honum. Skemmd epli í Stjórnarráðinu En hvers vegna vill þá ráðuneytið ekki fara meðalveginn í þessu máli? Hver ber hag af því að skerða fagþekkingu sveitarfélaga? Hvað vakir fyrir þeim sem vilja rjúfa samstarf ríkis og sveitarfélaga í svo mikilvægum málaflokki? Er þetta einlæg tilraun til umbóta eða liggur kannski eitthvað allt annað að baki? Sendið málið aftur til ráðuneytisins Kæru Alþingismenn. Ráðuneytin starfa í ykkar umboði og aðeins þið getið veitt þeim raunverulegt aðhald. Heilbrigðisfulltrúar hafa um árabil reynt að benda á hagkvæmar og raunhæfar lausnir en því miður talað fyrir daufum eyrum. Ég hvet ykkur því til að senda málið aftur til betri undirbúnings í ráðuneytinu - heilsa og líf fólks eru í húfi. Höfundur er heilbrigðisfulltrúi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Heilbrigðiseftirlit Alþingi Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Mest lesið Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Skoðun Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason skrifar Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir skrifar Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Sjá meira
Nú styttist í þinglok og ríkisstjórnin vill eflaust koma sem flestum málum í gegnum þingið. Að því tilefni vil ég vara sérstaklega við frumvarpi sem tengist mínum störfum og sérþekkingu. Um er að ræða frumvarp umhverfisráðherra um að leggja niður heilbrigðiseftirlit sveitarfélaganna, sem er til meðferðar hjá Umhverfis- og samgöngunefnd Alþingis. Frumvarp á skjön við fagleg sjónarmið Skrifstofa umhverfisgæða í umhverfisráðuneytinu sá um undirbúning frumvarpsins og fullyrðir að það sé mikið umbótamál, jafnvel þótt allir sem starfa við heilbrigðiseftirlit hafi ítrekað bent á að frumvarpið myndi gera eftirlitið flóknara í framkvæmd og þannig skerða réttindi fólks til heilnæms umhverfis. Fleiri hafa gagnrýnt frumvarpið, s.s. sveitarfélög, almannavarnir og Krabbameinsfélagið. Hinn gullni meðalvegur Önnur sviðsmynd hefur þó verið kynnt í greiningarvinnu ráðuneytisins, sem felst í því að gera umbætur á heilbrigðiseftirliti sveitarfélaganna án þess að leggja það alfarið niður. Sú lausn myndi tryggja samfellu í heilbrigðiseftirliti en á sama tíma gera kerfið einfaldara og skilvirkara líkt og kallað hefur verið eftir. Sérfræðingar í heilbrigðiseftirliti eru einróma um ágæti þessa valkosts og engin teljandi mótstaða er gegn honum. Skemmd epli í Stjórnarráðinu En hvers vegna vill þá ráðuneytið ekki fara meðalveginn í þessu máli? Hver ber hag af því að skerða fagþekkingu sveitarfélaga? Hvað vakir fyrir þeim sem vilja rjúfa samstarf ríkis og sveitarfélaga í svo mikilvægum málaflokki? Er þetta einlæg tilraun til umbóta eða liggur kannski eitthvað allt annað að baki? Sendið málið aftur til ráðuneytisins Kæru Alþingismenn. Ráðuneytin starfa í ykkar umboði og aðeins þið getið veitt þeim raunverulegt aðhald. Heilbrigðisfulltrúar hafa um árabil reynt að benda á hagkvæmar og raunhæfar lausnir en því miður talað fyrir daufum eyrum. Ég hvet ykkur því til að senda málið aftur til betri undirbúnings í ráðuneytinu - heilsa og líf fólks eru í húfi. Höfundur er heilbrigðisfulltrúi.
Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar
Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun