Marteinn Helgi Sigurðsson er látinn

Freyja Þórisdóttir skrifar 11. júní 2026 17:27

Marteinn flutti erindi í Lögbergi á vegum Miðaldastofu Háskóla Íslands í janúar 2019 en þá hafði hann nýlega unnið að útgáfu Jómsvíkingasögu í ritröðinni Íslensk fornrit ásamt Þorleifi Haukssyni. Aðsend

Marteinn Helgi Sigurðsson, doktor í norrænum miðaldafræðum við Cambridge-háskóla, er fallinn frá, fimmtíu og fimm ára að aldri. Heimildarmyndin Veðurskeytin er byggð á reynslu Marteins en hann greindist skyndilega með geðhvörf fyrir nokkrum árum og fjallar myndin um vegferð hans í kjölfar greiningarinnar. Marteinn greindist með krabbamein á lokastigi fyrir um tveimur árum og voru honum einungis ætlaðir nokkrir dagar ólifaðir.

Arngrímur Vídalín, dósent í íslenskum miðaldabókmenntum við Háskóla Íslands, minnist Marteins í fallegri færslu á Facebook. Þar segir hann frá því að Marteinn hafi látist um liðna helgi eftir tveggja ára glímu við krabbamein.

„Alltaf var hann jafn vígreifur og orkumikill í samtölum okkar, líkt og ekkert bjátaði á. Ég var farinn að halda hann alveg ódrepandi þar sem hann hafði lifað tveim árum lengur en honum hafði verið spáð, en enginn fær umflúið sín örlög,“ skrifar Arngrímur um vin sinn.

Í færslunni minntist hann á greinar Marteins og segir þær standa eftir sem og heimildarmynd Bergs Brenburg, Veðurskeytin, á e. Storm Alerts, sem „varðveiti mynd af marglaga persónuleika míns kæra vinar“.

Kvikmyndin var sýnd á Alþjóðlegu kvikmyndahátíðinni í Rotterdam í janúar 2025, síðar var hún opnunarmynd Stockfish kvikmynda- og bransahátíðarinnar, sem var jafnframt frumsýning myndarinnar á Íslandi, í apríl sama árs.

„Farðu heim og deyðu pakki“

Í minningargrein sem birt var á vef Háskólans í Árósum og skrifuð af Richard Cole, kollega Marteins, segir að uppgötvast hafi að Marteinn væri með krabbamein þegar það var á lokastigi og að honum hafi í fyrstu aðeins verið ætlaðir nokkrir dagar ólifaðir.

„Á dæmigerðan danskan hátt var hann sendur heim með poka af verkjalyfjum (almennt kallaður tryghedspakke „öryggispakki“, en Marteinn kallaði hann hjem-og-dø pakke „farðu heim og deyðu pakki“). Slíkur var lífskrafturinn í honum að pakkinn gerði ekki út af við hann,“ skrifar Richard.

Því næst segir hann frá því að hann hafi farið í lyfjameðferð þrátt fyrir að von um lækningu hafi verið lítil sem engin. Hann hafi svo lifað í tvö ár þegar fyrstu læknisfræðilegu álitsgjafar hafi litið sem svo á að hann væri heppinn að lifa tvo heila daga frá greiningu.

„Á mínum bjartsýnustu stundum sé ég hann bíða eftir okkur með stóran bjór af einhverju dökku, kröftugu bruggi, með sjálfofna sígarettu hangandi kæruleysislega í munnvikinu og með aðra, hneykslanlega túlkun á sögunum sem hann hefur geymt einmitt fyrir þetta tækifæri,“ skrifar hann.

Snerti á ýmsu í greinum sínum

Í samtali við blaðamann Vísis segir Arngrímur að Marteinn hafi ásamt Þorleifi Haukssyni gefið út Jómsvíkingasögu á íslensku en hún kom út árið 2018 á vegum Hins íslenzka fornritafélags.

Stytta af Guðmundi góða Arasyni á Hólum, listaverk Gunnfríðar Jónsdóttur (1889-1968), myndhöggvara, gerð árið 1945.Kirkjublaðið.is

Arngrímur segir frá því að hann hafi einnig verið meðal þeirra fyrstu til að skrifa ítarlega um Jón Halldórsson biskup, meistararitgerðin hans hafi fjallaði um hann.

Doktorsritgerðin hans hafi svo verið um guðinn Týr sem hann teldi ekki vera af heiðnum uppruna heldur „eftirkristileg uppfinning“.

Marteinn skrifaði einnig um samanburði á Gretti sterka og Guðmundi góða Arason biskup en síðasta greinin sem hann birti fjallaði um tengslin á Klári sögu og meistara Perusar, persónu í sögunni, við Jón Halldórsson biskup, en sú grein kom út 2021.

Marteinn lauk fyrstu háskólagráðu sinni frá Háskóla Íslands, þar sem hann stundaði sameiginlegt nám í guðfræði og þjóðfræði. Seinna hélt hann til St. Andrews -háskóla í Skotlandi en þar stundaði hann framhaldsnám á sviði miðaldasagnfræði.

Loks hóf Marteinn doktorsnám við Cambridge-háskóla en að loknu náminu tók Marteinn við stöðu lektor hjá Árnasafni í Kaupmannahöfn.

Andlát Bretland