Banda­ríkin bregðast við drónaárás með annarri á­rás

Í frétt BBC um málið kemur fram að gerðar hafi verið árásir á eldflauga- og drónageymslur og ratsjárstöðvar við ströndina í gær, föstudag. Haft er eftir fulltrúa bandaríska hersins að árásirnar hafi verið svar við drónaárás á flutningaskip á fimmtudag. Árásin hafi stöðvað fyrirhugaðan brottflutning þúsunda sjómanna sem voru fastir á svæðinu.

Stjórnvöld í Teheran sögðu að ráðist hefði verið á flutningaskipið vegna þess að það notaði óheimila siglingaleið

„Tilefnislaus árásargirni íranskra hersveita gegn kaupskipum braut greinilega gegn vopnahléinu,“ sagði í yfirlýsingu Bandaríkjahers um árásina og að „hættuleg hegðun Íran“ grafi undan siglingafrelsi þar sem alþjóðleg viðskipti fara fram í auknum mæli.

Bandaríkjaher sagði að þau myndu „halda áfram að veita samhæfingu og stuðning við örugga siglingu kaupskipa sem fara um sundið“.

Skipið hafi farið ólöglega siglingaleið

Íslamska byltingarvarðliðið í Íran (IRGC) kenndi Bandaríkjamönnum um að rjúfa samkomulagið og sögðu í yfirlýsingu að það að Bandaríkin hefðu gert loftárás á strönd Írans undir því yfirskini að skipið hafi farið ólöglega siglingaleið á Hormússundi. Þau hefðu svarað árásinni með árás á herstöð Bandaríkjanna. Fram kemur í frétt BBC að þau hafi haft samband við Pentagon til að fá viðbrögð.

Stjórnvöld í Teheran lokuðu sundinu eftir að árásir Bandaríkjanna og Ísraels á Íran hófust í lok febrúar. Lokun siglingaleiðarinnar olli hækkun á heimsmarkaðsverði á olíu og stöðvaði flutninga á öðrum mikilvægum vörum eins og áburði.

Bandaríkin og Íran samþykktu þann 17. júní að binda enda á átök samkvæmt 14 punkta viljayfirlýsingu, þar sem einnig var skorað á Íran að beita sér „eftir bestu getu fyrir öruggri siglingu kaupskipa án endurgjalds í 60 daga“.

Í færslu á X í kjölfar hefndarárása Bandaríkjanna sagði JD Vance varaforseti að fulltrúar Íran gætu „tekið upp tólið“ ef þeir væru ósáttir við það hvernig framkvæmd plansins væri.

„En ofbeldi verður mætt með ofbeldi,“ bætti hann við í færslu á samfélagsmiðlinum X.

Ebrahim Azizi, formaður þjóðaröryggisnefndar íranska þingsins, sagði hins vegar á samfélagsmiðlum að Bandaríkin hefðu „enn og aftur ráðist á Íran í miðjum samningaviðræðum“.

Hann hélt áfram í færslu sinni á samfélagsmiðlum: „Þetta ósvífna brot á vopnahléinu mun, eins og alltaf, leiða til undanhalds og eftirsjár af þeirra hálfu. Sökudólgaleikurinn virkar ekki lengur.“

Þegar Trump ræddi við fréttamenn í Hvíta húsinu síðdegis í gær, föstudag, um hvernig Bandaríkin kynnu að bregðast við drónaárásinni, eða hvort hann liti svo á að vopnahléið væri enn í gildi.

„Þið komist að því,“ sagði hann. „Mér líkar ekki að þeir hafi skotið í gær. Þeir ættu ekki að vera að gera það.“

Aðspurður hvers vegna hann teldi að Íran myndi framkvæma slíka aðgerð sagði Trump aðeins að „þeir eru svolítið öðruvísi“.

Viðræður gangi vel

Í frétt BBC segir enn fremur að undanfarna daga hafi Trump og aðrir bandarískir embættismenn fullyrt að samningaviðræður við Íran gengju vel og sagt að Íran hafi fallið frá öllum hugmyndum um að leggja tolla á skip sem fara um Hormússund.

Í færslu á Truth Social á miðvikudag sagði Trump að Íran hefði tilkynnt Bandaríkjunum að „engin tollgjöld, enginn tryggingakostnaður og engin önnur gjöld af neinu tagi yrðu sótt eða móttekin“.

„Ef þetta eru rangar upplýsingar myndu samningaviðræður enda strax,“ bætti hann við.

Bandaríkin hafa fordæmt fréttir af því að Íran sé að innheimta gjöld af tankskipum sem fara um sundið og margir líta á hvers kyns tollakerfi sem brot á alþjóðlegum hafréttarlögum.

Ellefu þúsund sjómenn fastir

Flutningaskipið sem varð fyrir skoti á fimmtudag var Ever Lovely, skip sem siglir undir fána Singapúr. Samkvæmt bresku siglingaöryggisstofnuninni UKMTO var skipið hitt 7,5 sjómílur suðaustur af höfninni Dahit í Óman.

Ever Lovely hafði fylgt ráðlagðri leið UKMTO um sundið þegar það varð fyrir árásinni, sagði eigandi skipsins, Evergreen.

„Allir áhafnarmeðlimir eru heilir á húfi, sem og skipið sjálft og allur farmur,“ bætti hann við.

Til að bregðast við þessu stöðvaði Alþjóðasiglingamálastofnunin (IMO) hjá Sameinuðu þjóðunum fyrirhugaðan brottflutning meira en 11.000 sjómanna sem hafa verið fastir á þessari mikilvægu siglingaleið frá því stríðið braust út.