„Hver vill ganga í gjaldþrota ríkjasamband?“ Sigurgeir Þorkelsson skrifar 5. júlí 2026 10:54 Öll verslun með hvalaafurðir er bönnuð innan ESB. Samsett „Hver vill ganga í gjaldþrota ríkjasamband?“ spyr Kristján Loftsson, eigandi Hvals ehf., í viðtali við breska blaðið The Telegraph. Blaðið slær því upp að ríkisstjórn Íslands sé tilbúin til að banna hvalveiðar til að auðvelda inngöngu í ESB. Ísland sé eitt þriggja landa, auk Noregs og Japans, sem enn geri slíkt eftir að Alþjóðahvalveiðiráðið lagði bann við hvalveiðum árið 1986. „Hvalveiðar fylgja sama lögmáli og önnur auðlindanýting hafsins. Sé það gert á sjálfbæran hátt, þar sem ekki er veitt of mikið í einu, geta hvalveiðar haldið áfram út í hið óendanlega,“ segir Kristján. Almennt þykir The Telegraph íhaldssamt, á sér langa sögu og er þekkt fyrir gæðaumfjallanir. Blaðið segir hvalveiðar hafa djúpar rætur í íslenskri menningu og yrðu því ákveðin táknmynd tapaðs fullveldis ef af banninu yrði í aðdraganda inngöngu í ESB. „Hvað varðar þjóðaratkvæðagreiðslu um að hefja á ný aðildarviðræður í ágúst, þá er það mín skoðun að Íslendingar séu ekki svo heimskir, sem heild, að kjósa já, svo að það verða alls ekki hafnar neinar viðræður,“ fullyrðir Kristján. Blaðið segir tveggja ára hlé hafa orðið á hvalveiðum sem stafi af efnahagsaðstæðum. Að veiða hval hefði einfaldlega ekki borið sig, meðal annars vegna verðlækkunar á mörkuðum í Japan. Veiðarnar muni dragast inn í mögulegar aðildarviðræður Þá segir í umfjöllun blaðsins að náttúruverndarsinnar og Evrópusinnar hafi trú á að hvalveiðar verði notaðar til að ýfa upp þjóðerniskennd og nýta sem vopn í baráttu gegn ESB-aðild. Nei-sinnar hafi á sama tíma verið tregir til að tengja málefnin tvö beint og hafi þess í stað lagt áherslu á tapaða fiskveiðistjórn við Íslandsstrendur. Blaðið fullyrðir að hvalveiðar hafi þegar verið farnar að valda vandræðum síðast þegar Ísland átti í aðildarviðræðum við Evrópusambandið. Stuðningur við hvalveiðar hafi þá mælst um 60% en hafi farið minnkandi síðastliðinn áratug. Þegar fyrri ríkisstjórn framlengdi síðan leyfi til hvalveiða til næstu fimm ára árið 2024 sýndi könnun að um helmingur landsmanna var mótfallinn þeim. Ríkisstjórnin boðar frumvarp í haust Hanna Katrín Friðriksson atvinnuvegaráðherra hefur boðað lagabreytingu í haust þar sem hvalveiðar verða bannaðar. Bannið tæki þá líklega gildi þegar fimm ára endurnýjunin rennur út árið 2029. Blaðið tekur fram að Hvalur ehf. hafi þó hingað til náð að fá leyfin endurnýjuð, þrátt fyrir þann þrýsting sem Ísland hafi verið beitt á alþjóðasviðinu, með dyggum stuðningi íhaldssamra þingmanna. The Telegraph hefur eftir talsmanni ESB að innan sambandsins sé öll verslun með hvalaafurðir bönnuð. Ísland sé í dag ekki hluti af sambandinu en umræða um þennan málaflokk myndi alltaf þurfa að vera hluti aðildarviðræðna. ESB sé þó meira en tilbúið að ganga „tímanlega til uppbyggilegra viðræðna“. Hvalveiðar Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Bretland Mest lesið Fleiri uppsagnir og óvissa um Borgarlínuna Innlent Ný PISA-könnun: Enn versnar staða íslenskra unglinga Innlent Sendiherrann tekinn á teppið eftir færslu Trumps Innlent „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Innlent Starfsmenn í verkfall eftir heimsókn trúarhóps Erlent Kynntu þingmálaskrá vetrarins Innlent Klerkastjórnin missir tökin Erlent „Myndi einhverri annarri stétt vera boðið upp á svona rugl?“ Innlent Allir þeir látnu í bílum sem flugvélin rann á Erlent Kim fjölgar herskipum sínum Erlent Fleiri fréttir Bein útsending: Niðurstöður PISA-könnunar kynntar „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Grænlensk skipsflauta vakti borgarbúa af værum blundi Kynntu þingmálaskrá vetrarins Ný PISA-könnun: Enn versnar staða íslenskra unglinga Ógnandi, vopnaður hnífi og í annarlegu ástandi Fleiri uppsagnir og óvissa um Borgarlínuna „Þetta er ekki til þess að auka mönnum bjartsýni“ Sendiherrann tekinn á teppið eftir færslu Trumps Kjörsókn jókst meira á landsbyggðinni en í borginni Sóttur til Póllands vegna manndráps á Kársnesi „Myndi einhverri annarri stétt vera boðið upp á svona rugl?“ „Vonandi birtist ekkert meira af myndum sem þessum“ Barnabótapotturinn stendur í stað en ýmis gjöld hækka Klórar sér í kollinum Dulin hækkun rökstudd með styttingu vinnuvikunnar Ríkisráðsfundur og styttist í setningu þings Skera niður Loftslags- og orkusjóð um rúma þrjá milljarða „Það hefur engin þjóð skattlagt sig til velsældar“ „Hvar ætla þau þá að spara?“ Hallalausa núllið eftir gamalli uppskrift Mikið útkall vegna eldamennsku á Álftanesi Rýnt í fjárlög Reykjavík í tíunda sæti yfir loftgæði Lokun á Hellisheiði og í Hvalfjarðargöngunum Fær að setja þessar fasteignir á sölu Kílómetragjaldið hækkar „Ég átti aldrei að lifa þetta af“ Ríkisútvarpið hafi stækkað á kostnað einkarekinna miðla Halla boðar til ríkisráðsfundar Sjá meira
„Hvalveiðar fylgja sama lögmáli og önnur auðlindanýting hafsins. Sé það gert á sjálfbæran hátt, þar sem ekki er veitt of mikið í einu, geta hvalveiðar haldið áfram út í hið óendanlega,“ segir Kristján. Almennt þykir The Telegraph íhaldssamt, á sér langa sögu og er þekkt fyrir gæðaumfjallanir. Blaðið segir hvalveiðar hafa djúpar rætur í íslenskri menningu og yrðu því ákveðin táknmynd tapaðs fullveldis ef af banninu yrði í aðdraganda inngöngu í ESB. „Hvað varðar þjóðaratkvæðagreiðslu um að hefja á ný aðildarviðræður í ágúst, þá er það mín skoðun að Íslendingar séu ekki svo heimskir, sem heild, að kjósa já, svo að það verða alls ekki hafnar neinar viðræður,“ fullyrðir Kristján. Blaðið segir tveggja ára hlé hafa orðið á hvalveiðum sem stafi af efnahagsaðstæðum. Að veiða hval hefði einfaldlega ekki borið sig, meðal annars vegna verðlækkunar á mörkuðum í Japan. Veiðarnar muni dragast inn í mögulegar aðildarviðræður Þá segir í umfjöllun blaðsins að náttúruverndarsinnar og Evrópusinnar hafi trú á að hvalveiðar verði notaðar til að ýfa upp þjóðerniskennd og nýta sem vopn í baráttu gegn ESB-aðild. Nei-sinnar hafi á sama tíma verið tregir til að tengja málefnin tvö beint og hafi þess í stað lagt áherslu á tapaða fiskveiðistjórn við Íslandsstrendur. Blaðið fullyrðir að hvalveiðar hafi þegar verið farnar að valda vandræðum síðast þegar Ísland átti í aðildarviðræðum við Evrópusambandið. Stuðningur við hvalveiðar hafi þá mælst um 60% en hafi farið minnkandi síðastliðinn áratug. Þegar fyrri ríkisstjórn framlengdi síðan leyfi til hvalveiða til næstu fimm ára árið 2024 sýndi könnun að um helmingur landsmanna var mótfallinn þeim. Ríkisstjórnin boðar frumvarp í haust Hanna Katrín Friðriksson atvinnuvegaráðherra hefur boðað lagabreytingu í haust þar sem hvalveiðar verða bannaðar. Bannið tæki þá líklega gildi þegar fimm ára endurnýjunin rennur út árið 2029. Blaðið tekur fram að Hvalur ehf. hafi þó hingað til náð að fá leyfin endurnýjuð, þrátt fyrir þann þrýsting sem Ísland hafi verið beitt á alþjóðasviðinu, með dyggum stuðningi íhaldssamra þingmanna. The Telegraph hefur eftir talsmanni ESB að innan sambandsins sé öll verslun með hvalaafurðir bönnuð. Ísland sé í dag ekki hluti af sambandinu en umræða um þennan málaflokk myndi alltaf þurfa að vera hluti aðildarviðræðna. ESB sé þó meira en tilbúið að ganga „tímanlega til uppbyggilegra viðræðna“.
Hvalveiðar Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Bretland Mest lesið Fleiri uppsagnir og óvissa um Borgarlínuna Innlent Ný PISA-könnun: Enn versnar staða íslenskra unglinga Innlent Sendiherrann tekinn á teppið eftir færslu Trumps Innlent „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Innlent Starfsmenn í verkfall eftir heimsókn trúarhóps Erlent Kynntu þingmálaskrá vetrarins Innlent Klerkastjórnin missir tökin Erlent „Myndi einhverri annarri stétt vera boðið upp á svona rugl?“ Innlent Allir þeir látnu í bílum sem flugvélin rann á Erlent Kim fjölgar herskipum sínum Erlent Fleiri fréttir Bein útsending: Niðurstöður PISA-könnunar kynntar „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Grænlensk skipsflauta vakti borgarbúa af værum blundi Kynntu þingmálaskrá vetrarins Ný PISA-könnun: Enn versnar staða íslenskra unglinga Ógnandi, vopnaður hnífi og í annarlegu ástandi Fleiri uppsagnir og óvissa um Borgarlínuna „Þetta er ekki til þess að auka mönnum bjartsýni“ Sendiherrann tekinn á teppið eftir færslu Trumps Kjörsókn jókst meira á landsbyggðinni en í borginni Sóttur til Póllands vegna manndráps á Kársnesi „Myndi einhverri annarri stétt vera boðið upp á svona rugl?“ „Vonandi birtist ekkert meira af myndum sem þessum“ Barnabótapotturinn stendur í stað en ýmis gjöld hækka Klórar sér í kollinum Dulin hækkun rökstudd með styttingu vinnuvikunnar Ríkisráðsfundur og styttist í setningu þings Skera niður Loftslags- og orkusjóð um rúma þrjá milljarða „Það hefur engin þjóð skattlagt sig til velsældar“ „Hvar ætla þau þá að spara?“ Hallalausa núllið eftir gamalli uppskrift Mikið útkall vegna eldamennsku á Álftanesi Rýnt í fjárlög Reykjavík í tíunda sæti yfir loftgæði Lokun á Hellisheiði og í Hvalfjarðargöngunum Fær að setja þessar fasteignir á sölu Kílómetragjaldið hækkar „Ég átti aldrei að lifa þetta af“ Ríkisútvarpið hafi stækkað á kostnað einkarekinna miðla Halla boðar til ríkisráðsfundar Sjá meira