Vinna ekki með Banda­ríkja­mönnum af þjóðaröryggisástæðum

Josephine Nymand er forstöðukona Náttúrufræðistofnunar Grænlands og var áður formaður Rannsóknarstofnunar Grænlands. Á tíð sinni þar var hún mikill talsmaður aukins samstarfs vestur á bóginn en síðan þá hefur ýmislegt breyst. Helst kemur þar til greina ítrekaðar hótanir Bandaríkjaforseta um að innlima Grænland með hervaldi og ítrekaðar tilraunir hans til að hafa áhrif á almenningsálit þar með óvinsælum útsendurum.

„Við eigum sambönd frá því áður en þetta allt gerðist. Þeim höldum við áfram, það eru vísindamenn sem við höfum unnið með í mörg ár og sem við treystum. En við gerum ekki fleiri samninga eða tökum þátt í nýjum verkefnum með Bandaríkjunum, með samstarfsaðilum sem við þekkjum ekki,“ segir hún í viðtali við grænlenska ríkisútvarpið.

Útsendarar í vísindasamstarfi

Áður hefur verið fjallað um það á Vísi hvernig bandarískir útsendarar hafa gert tilraunir til að kynda undir óvild í garð Danmerkur meðal Grænlendinga með takmörkuðum árangri. Meðal þeirra sem nefndir hafa verið í þessu sambandi er Tom Dans, athafnamaður sem hefur verið lýst sem „manni Trump á Grænlandi“. Hann er nú orðinn formaður hinnar bandarísku Norðurslóðarannsóknamiðstöðvar.

Í kjölfar þess hafa ýmsir aðilar innan þjóðaröryggis- jafnt sem vísindageirans í Danmörku varað við þessu. Josephine Nymand segir til að mynda að Tom Dans hafi fyrir einhverjum mánuðum síðan verið viðstaddur ráðstefnu í Árósum í Danmörku þar sem fulltrúar Náttúrufræðistofnunar Grænlands voru einnig. Þeir síðarnefndu fylgdust með því hvar hann væri staddur hverju sinni svo hægt væri að forðast hann.

„Við höfum sagt öllum starfsmönnum okkar og vísindamönnum að þeir skuli ekki ferðast til Bandaríkjanna á ráðstefnur, fundi, verkefni eða annað slíkt,“ segir Josephine Nymand.

Þetta er þó ekki aðeins þjóðaröryggisráðstöfun heldur einnig praktísk þar sem að sögn Josephine séu rannsóknir sem þóknast Trump-stjórninni iðulega kæfðar eða í það minnsta ekki fjármagnaðar. Þá séu einnig dæmi um það að bandarískir vísindamenn í samstarfsverkefnum með náttúrufræðistofnuninni eytt gögnum hennar og því sé mikið lagt upp úr samningagerð um gagnaeign með öllum bandarískum samstarfsaðilum.

Starfsmenn geti endað í haldi

Sömuleiðis hafi borið á því að vísindamönnum sem ferðast til Bandaríkjanna sé gert að upplýsa um aðganga sína á samfélagsmiðlum og að þeim hafi jafnvel ekki verið hleypt inn í landið vegna efnisins þar inni á.

„Ég get lítið sem ekkert gert til að aðstoða okkar fólk endi þau í haldi. Þess vegna höfum við sagt að það sé betra að við gerum okkur ekki ferð þangað vestur eins og staðan er núna,“ segir Josephine.

„Af þessum ástæðum, og stöðunni almennt, höfum við ákveðið að ganga ekki í samstarf með Bandaríkjunum.“