Feimnin við að rukka: Ekki treysta á „ég borga þetta og þú næsta“

Enda er þetta akkúrat tíminn sem við erum jafnvel duglegust að fá okkur einn kaldan eða bjóða í smá veitingar, hittast á kaffihúsi og sitja lengi, svo ekki sé talað um hamingjuna sem einfaldlega margfaldast hjá landanum þegar sólin skín.

Eða við erum einfaldlega í útlöndum. Með vinum og vandamönnum að njóta þar!

Það er þó einn hvimleiður vandi sem fæstir eru tilbúnir að ræða. Nema í mesta lagi við maka sinn eða sína allra nánustu.

Og það er feimnin við að rukka. Að skipta kostnaðinum.

„Splitta og rukka,“ segir AUR og síðan eru það erlendu öppin eins og Splitwise, Tricount, Splid, Revolut og fleiri sem öll eru löngu farin að einfalda okkur lífið að þessu leyti.

Samt er þetta óþægilegt feimnismál. Og það hefur meira að segja verið staðfest í rannsóknum.

Í rannsókn sem birtist í Journal of Experimental Psychology er fjallað um niðurstöður sjö aðskilinna rannsókna með samtals 5.543 þátttakendum.

Niðurstöðurnar sýndu meðal annars:

• Að fólki finnist almennt óþægilegt að biðja aðra um endurgreiðslu.
• Að fólk vilji frekar nota greiðsluöpp þegar kunningjar eða fjarlægari vinir skulda því.
• Að þegar náinn vinur skuldar pening vill fólk síður senda kalda, stafræna rukkun af ótta við að virka ópersónuleg og kýs frekar persónulegra samtal.

Af öllu sem við ræðum um, kom í ljós í þessari rannsókn að peningamál eru næst óþægilegasta viðfangsefnið af viðkvæmum umræðuefnum sem þátttakendur voru spurðir um.

Já: Að tala um peninga reynist okkur jafnvel erfiðara en að ræða stjórnmál, dauðann eða vandamál í ástarsamböndum.

Í umfjöllun The Guardian er bent á þrenn góð ráð sem gætu hjálpað verulega.

#1: Ræðið skiptinguna áður en kostnaður fellur til

Þetta á til dæmis við á kaffihúsum, veitingastöðum og börum, en líka um bensínkostnað, gjafakaup og stærri kostnaðarliði á ferðalögum. Svo ekki sé talað um matarkostnað eða óvænt útgjöld sem geta fallið til.

Munum að erfiðasta rukkunin er yfirleitt sú sem byggist á reglu sem aldrei var rædd.

#2: Skráið kostnaðinn um leið

Ekki treysta á „ég borga þetta og þú næsta“ sé leið sem jafni sig sjálfkrafa. 

Smáar upphæðir safnast saman og minni fólks á það hver greiddi hvað er sjaldnast fullkomlega hlutlaust.

Öppin eru tilvalin leið til að halda utan um þetta. Þar er hægt að skrá allan kostnað hópsins og sjá hver á að endurgreiða hverjum og hversu mikið.

#3: Gerið reglulega upp í stað þess að bíða

Það er ekki nóg að skipuleggja hverjir eiga að borga hvað. Það þarf líka að sjá til þess að fólk endurgreiði og leggi í púkkið eins og um var samið.

Þekktar eru til dæmis sögur af því að erfiðlega gangi að innheimta greiðslur vegna sameiginlegra gjafakaupa. Sumir virðast oftar en aðrir eiga það til að slugsa með endurgreiðslur.

Nema fyrirstaðan snúist mögulega um að þora ekki að segja:

„Ég á ekki pening.“

„Ég hef ekki efni á þessu.“

Aðalmálið er að ræða kostnaðarskiptinguna fyrir fram og helst að fleiri en einn séu meðvitaðir um hvað var ákveðið og fylgi því eftir.

Því ef það getur verið óþægilegt að rukka vini og vandamenn oftar en einu sinni er jafnvel enn erfiðara að standa í því að ítreka innheimtuna aftur og aftur.