Jón Viðar fellir dóm yfir Ódysseifskviðu án þess að sjá hana Jón Þór Stefánsson skrifar 25. júlí 2026 17:01 Jón Viðar ætlar ekki að bera Ódysseifskviðuna augum. Eflaust hafa margir beðið eftir því að Jón Viðar Jónsson, oft kallaður gagnrýnandi Íslands, felli dóm sinn yfir bíómyndinni sem allir eru að tala um þessa dagana, Ódysseifskviðu, Christofers Nolan. Hann gerir það að einhverju leyti í færslu á Facebook, án þess þó að hafa séð myndina. Frá þessu greinir hann í Facebook-færslu þar sem hann rekur mál sitt nokkuð ítarlega. Í færslu sinni segir Jón Viðar að hann hafi lesið sér til um myndina og komist að þeirri niðurstöðu að hún sé ekki við hans hæfi. Líklega sé um að ræða útþynningu á verki Hómers. „Ég hef sem sé engan áhuga á því að fara að sjá Odysseifskviðu Nolans. Ég ætla hvorki að eyða í hana pening né tíma (einkum ekki því síðarnefnda) Af því sem ég hef lesið á netinu get ég einungis ályktað að þetta sé útþynning á stórbrotnu og margbotna listaverki. Ég hef hlustað á erlend hlaðvörp á jútúb, þar sem vísir menn hafa rætt verkið bæði af sanngirni, góðvild og þekkingu á texta Hómers (og þeim textum sem hann hefur fætt af sér) og ég hef séð viðbrögð hér á Fésinu,“ skrifar Jón Viðar. Magnús Jochum birti gagnrýni sína um Ódysseifskviðu á Vísi í vikunni. Nokkuð hefur verið fjallað um leikaraval myndarinnar, sem er stjörnum prýtt. Sumir eru ósáttir með að Grískir leikarar hafi ekki fengið að spila stærri rullu, enda Grikkland hið forna og Miðjarðarhafið í kring sögusvið myndarinnar. Á netinu hafa einhverjir gagnrýnt að Helena fagra sé leikinn af Lupitu Nyong'o, sem er dökk á hörund, og telja að litarhaft hennar eigi ekki við persónuna. Jón Viðar segir það ekki trufla sig mikið, en skilur að það fari í taugarnar á öðrum. „Ég geri í sjálfu sér ekki mikið með það þó Helena fagra sé leikin af blökkukonu í þessu myndverki; það er bara einn angi vók-tískunnar sem tröllríður vestrænum listum, sem mér finnst alltaf asnalegur og jafnvel fyrirlitlegur, en ég geri mitt besta til að taka af æðruleyti og láta ekki fara í taugarnar á mér - af þeirri einföldu ástæðu að gremja er svo óskaplega þreytandi til lengdar. En ég skil vel þá sem taka dýfur yfir öllu þess háttar (og er því miður ekki alveg laus við það enn að detta í þær með þeim).“ Jón Viðar minnist á að fésbókarvinur hans, sem sé vinstri sinnaður af gamla skólanum, hafi glaðst yfir því að aðalsöguhetjan, Ódysseifur, væri „sýndur sem stríðsglæpamaður og morðingi“. Það er móralíserandi að mati hans. „Ég tel ekki að list eigi að vera móralíserandi. Ég er löngu kominn með upp í kok af slíku. Hún á hins vegar að vera mannbætandi. List sem er ekki í raun og veru mannbætandi, hún gleymist oftast nær fljótt. Það er eitthvað djúpt í vitsmunalegu eðli okkar, einhver innbyggður kompás sem við höfum fengið að gjöf, en sumir kunna betur á en aðrir. Þeir sem það gera hafa alltaf þurft að hafa mikið fyrir því að læra á hann. Það eru engin undrabörn í listgagnrýni, þó að vissulega séu sumir betur fallnir til þeirrar iðju en aðrir.“ Að lokum segir Jón Viðar að hann sé undir það búinn að fólk muni gagnrýna hann fyrir þessa afstöðu sína. „Ég er auðvitað undir það búinn að einhverjir saki mig um fordóma - og það er alveg rétt, en þá skil ég orðið eins og það er bókstaflega hugsað, þe að maður dæmi eitthvað fyrir fram án þess að hafa prófað af eigin raun. En það gerum við bara svo oft í fjölmörgum aðstæðum að samfélagið myndi hreinlega ekki virka án þess. Við eigum td ekki að borða matvæli úr búðinni sem ekki fylgja upplýsingar og vottanir ábyrgra aðila. Við forðumst að keyra eftir vegum sem vefur Vegagerðarinnar segir að sé hættulegur.“ Bíó og sjónvarp Menning Mest lesið Gagnrýni á John Snorra ómálefnaleg og slitin úr öllu samhengi Lífið Ekki ósanngjarnt gagnvart sjálfri sér heldur börnunum Lífið Vilja láta svipta ekkju leikarans yfirráðum yfir dánarbúinu Lífið Jón Viðar fellir dóm yfir Ódysseifskviðu án þess að sjá hana Menning Fréttatía vikunnar: Infantino, hvítt efni og svikahrina Lífið Upplýsingafulltrúar sem flúðu fréttirnar Lífið Diddy í einangrun eftir slagsmál við samfanga Lífið Afþakkaði milljón Bandaríkjadala fyrir eitt uppistand Lífið Fyrrverandi mágkonur selja til að kaupa „draumakommúnu“ Lífið Depp er Ebeneser Skröggur: „Gott að vera kominn aftur“ Bíó og sjónvarp Fleiri fréttir Jón Viðar fellir dóm yfir Ódysseifskviðu án þess að sjá hana Hulda Hákon, Jón Óskar og Krassasig á ListaVestrinu Aðsóknarmet slegið á brúðulistahátíð á Hvammstanga Dreymdi um að á bókasafninu væri bók eftir sig Skólastika Gamalíelsdóttir vekur undrun Íslendinga Sýning Bjarkar bæði væmin og stórkostleg og leggur til stofnun Bjarkarsafns Í jólaskapi í júní Sex íslenskir söngvarar ráðnir til Þjóðaróperunnar Myndaveisla: Þær voru fjallkonur um land allt í ár Þrír fulltrúar Íslendinga í hópi topp 20 undir 30 Hilmir Snær stígur einn á svið Arnhildur Pálmadóttir er borgarlistamaður Reykjavíkur Veggjakrotað með kandýfloss á sýningunni „Hæhóogjibbíjei” Myndaveisla: Aldrei of gamall til að skella sér á bak David Hockney er látinn Ný bók frá Kirkegaard 47 árum eftir dauða hans Pissaði fyrir framan fólk í sjö klukkutíma á dag Þorgerður Katrín og Sólveig Anna í þrumustuði í Þulu Metsöluhöfundur birtist óvænt á Ísafirði og áritaði bækur Marjane Satrapi er látin „úr sorg“ Natasha S. hlýtur Maístjörnuna Deilt um sýningu Bjarkar: „Asnalega uppsett og kostnaðarsamt prump“ Sjá meira
Frá þessu greinir hann í Facebook-færslu þar sem hann rekur mál sitt nokkuð ítarlega. Í færslu sinni segir Jón Viðar að hann hafi lesið sér til um myndina og komist að þeirri niðurstöðu að hún sé ekki við hans hæfi. Líklega sé um að ræða útþynningu á verki Hómers. „Ég hef sem sé engan áhuga á því að fara að sjá Odysseifskviðu Nolans. Ég ætla hvorki að eyða í hana pening né tíma (einkum ekki því síðarnefnda) Af því sem ég hef lesið á netinu get ég einungis ályktað að þetta sé útþynning á stórbrotnu og margbotna listaverki. Ég hef hlustað á erlend hlaðvörp á jútúb, þar sem vísir menn hafa rætt verkið bæði af sanngirni, góðvild og þekkingu á texta Hómers (og þeim textum sem hann hefur fætt af sér) og ég hef séð viðbrögð hér á Fésinu,“ skrifar Jón Viðar. Magnús Jochum birti gagnrýni sína um Ódysseifskviðu á Vísi í vikunni. Nokkuð hefur verið fjallað um leikaraval myndarinnar, sem er stjörnum prýtt. Sumir eru ósáttir með að Grískir leikarar hafi ekki fengið að spila stærri rullu, enda Grikkland hið forna og Miðjarðarhafið í kring sögusvið myndarinnar. Á netinu hafa einhverjir gagnrýnt að Helena fagra sé leikinn af Lupitu Nyong'o, sem er dökk á hörund, og telja að litarhaft hennar eigi ekki við persónuna. Jón Viðar segir það ekki trufla sig mikið, en skilur að það fari í taugarnar á öðrum. „Ég geri í sjálfu sér ekki mikið með það þó Helena fagra sé leikin af blökkukonu í þessu myndverki; það er bara einn angi vók-tískunnar sem tröllríður vestrænum listum, sem mér finnst alltaf asnalegur og jafnvel fyrirlitlegur, en ég geri mitt besta til að taka af æðruleyti og láta ekki fara í taugarnar á mér - af þeirri einföldu ástæðu að gremja er svo óskaplega þreytandi til lengdar. En ég skil vel þá sem taka dýfur yfir öllu þess háttar (og er því miður ekki alveg laus við það enn að detta í þær með þeim).“ Jón Viðar minnist á að fésbókarvinur hans, sem sé vinstri sinnaður af gamla skólanum, hafi glaðst yfir því að aðalsöguhetjan, Ódysseifur, væri „sýndur sem stríðsglæpamaður og morðingi“. Það er móralíserandi að mati hans. „Ég tel ekki að list eigi að vera móralíserandi. Ég er löngu kominn með upp í kok af slíku. Hún á hins vegar að vera mannbætandi. List sem er ekki í raun og veru mannbætandi, hún gleymist oftast nær fljótt. Það er eitthvað djúpt í vitsmunalegu eðli okkar, einhver innbyggður kompás sem við höfum fengið að gjöf, en sumir kunna betur á en aðrir. Þeir sem það gera hafa alltaf þurft að hafa mikið fyrir því að læra á hann. Það eru engin undrabörn í listgagnrýni, þó að vissulega séu sumir betur fallnir til þeirrar iðju en aðrir.“ Að lokum segir Jón Viðar að hann sé undir það búinn að fólk muni gagnrýna hann fyrir þessa afstöðu sína. „Ég er auðvitað undir það búinn að einhverjir saki mig um fordóma - og það er alveg rétt, en þá skil ég orðið eins og það er bókstaflega hugsað, þe að maður dæmi eitthvað fyrir fram án þess að hafa prófað af eigin raun. En það gerum við bara svo oft í fjölmörgum aðstæðum að samfélagið myndi hreinlega ekki virka án þess. Við eigum td ekki að borða matvæli úr búðinni sem ekki fylgja upplýsingar og vottanir ábyrgra aðila. Við forðumst að keyra eftir vegum sem vefur Vegagerðarinnar segir að sé hættulegur.“
Bíó og sjónvarp Menning Mest lesið Gagnrýni á John Snorra ómálefnaleg og slitin úr öllu samhengi Lífið Ekki ósanngjarnt gagnvart sjálfri sér heldur börnunum Lífið Vilja láta svipta ekkju leikarans yfirráðum yfir dánarbúinu Lífið Jón Viðar fellir dóm yfir Ódysseifskviðu án þess að sjá hana Menning Fréttatía vikunnar: Infantino, hvítt efni og svikahrina Lífið Upplýsingafulltrúar sem flúðu fréttirnar Lífið Diddy í einangrun eftir slagsmál við samfanga Lífið Afþakkaði milljón Bandaríkjadala fyrir eitt uppistand Lífið Fyrrverandi mágkonur selja til að kaupa „draumakommúnu“ Lífið Depp er Ebeneser Skröggur: „Gott að vera kominn aftur“ Bíó og sjónvarp Fleiri fréttir Jón Viðar fellir dóm yfir Ódysseifskviðu án þess að sjá hana Hulda Hákon, Jón Óskar og Krassasig á ListaVestrinu Aðsóknarmet slegið á brúðulistahátíð á Hvammstanga Dreymdi um að á bókasafninu væri bók eftir sig Skólastika Gamalíelsdóttir vekur undrun Íslendinga Sýning Bjarkar bæði væmin og stórkostleg og leggur til stofnun Bjarkarsafns Í jólaskapi í júní Sex íslenskir söngvarar ráðnir til Þjóðaróperunnar Myndaveisla: Þær voru fjallkonur um land allt í ár Þrír fulltrúar Íslendinga í hópi topp 20 undir 30 Hilmir Snær stígur einn á svið Arnhildur Pálmadóttir er borgarlistamaður Reykjavíkur Veggjakrotað með kandýfloss á sýningunni „Hæhóogjibbíjei” Myndaveisla: Aldrei of gamall til að skella sér á bak David Hockney er látinn Ný bók frá Kirkegaard 47 árum eftir dauða hans Pissaði fyrir framan fólk í sjö klukkutíma á dag Þorgerður Katrín og Sólveig Anna í þrumustuði í Þulu Metsöluhöfundur birtist óvænt á Ísafirði og áritaði bækur Marjane Satrapi er látin „úr sorg“ Natasha S. hlýtur Maístjörnuna Deilt um sýningu Bjarkar: „Asnalega uppsett og kostnaðarsamt prump“ Sjá meira