Spurningin kom Guð­laugi Þór í opna skjöldu

Guðlaugur, sem talaði við þáttastjórnendur Bítisins frá Kanada, var til viðtals til að ræða Evrópusambandið og hver áhrif inngöngu í sambandið gætu verið á fullveldi Íslands. 

„Þessu valdaframsali sem felst í því að við erum ekki bara að færa löggjafarvald, við erum að færa framkvæmdavald og dómsvald til Evrópusambandsins ef við göngum inn. Þetta er það mikið að ég veit ekki til þess að neinn sé að mótmæla því að við þurfum að breyta stjórnarskránni ef við viljum vera aðilar að Evrópusambandinu,“ sagði Guðlaugur Þór.

Hann segir að gangi Ísland í Evrópusambandið muni mörg lög þess fara sjálfkrafa í íslenskan rétt og dómstóllinn sem úrskurðar um málefni sambandsins sé ekki á Íslandi. Þjóðin þurfi þá að hlíta ákvörðunum hans.

ESB vildi knésetja Ísland

„Nú er það þannig að ef við hefðum verið í Evrópusambandinu þegar Icesave-málið kom upp þá hefðum við aldrei getað varið okkur, það hefði ekki verið hægt,“ sagði Guðlaugur.

Sigmar benti á að hingað til hefði ekki verið ráðist á Ísland. Ástæðan fyrir því að menn hefðu beitt sér hefði verið vegna þess að Bretland var þá hluti af Evrópusambandinu en ef Ísland hefði einnig verið hluti af sambandinu hefði Icesave-málið verið tekið upp á öðrum vettvangi.

„Þetta er mesta þvælukenning sem ég hef nokkurn tíma heyrt. Ég veit ekki hvaða snillingur kokkaði það upp en sá einstaklingur veit ekkert um hvað hann er að tala. Evrópusambandið hefði aldrei stoppað Breta í þessum aðgerðum. Reyndar var það þannig að Evrópusambandið kærði sig inn í málið af því að það var sammála Bretum og það vildi knésetja okkur. En við gátum varist af því að við vorum ekki í Evrópusambandinu,“ svaraði Guðlaugur.

Fór undan í flæmingi

Í sjö ára tíð ríkisstjórnar Katrínar Jakobsdóttur, sem samanstóð af Vinstri grænum, Sjálfstæðisflokknum og Framsókn, gegndi Guðlaugur Þór bæði embætti utanríkisráðherra og orku- og loftslagsmálaráðherra.

Heimir Karlsson þáttastjórnandi hélt því fram að gullhúðun á innleiðingu reglugerðar EES hefði aldrei verið meiri í tíð þeirrar ríkisstjórnar, eitthvað sem Guðlaugur sagði ekki standast skoðun. Heimir bað Guðlaug þá um að svara fyrir gullhúðunina, sem er þegar stjórnvöld nýta svigrúm í innleiðingu EES-gerða til að ganga lengra og setja íþyngjandi ákvæði umfram lágmarkskröfur.

„Það var reyndar þannig að ég tók það fyrst upp og við samþykktum þá í ríkisstjórninni að koma í veg fyrir það. Það er fyrsta, ef ekki eina, málið sem hefur verið afgreitt. Það er nú í minni tíð og ég veit ekki hvað menn eru að vísa í ETS og mig, ég kannast ekki við það,“ sagði Guðlaugur.

Sigmar benti á að eftir undirbúningsvinnu annarra ráðherra fyrir tíma Guðlaugs hafi hann sjálfur lagt fram heildarlögin um ETS-kerfið, sem er viðskiptakerfi ESB með losunarheimildir sem hefur það að markmiði að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda. Ísland fékk í gegn sérlausn vegna millilandaflugs og hyggst Evrópusambandið framlengja sérlausnina til ársins 2030.

„Við vorum að fá undanþágu á þessu sem þú innleiddir 2023 til þriggja ára og er að valda Icelandair og ferðaþjónustunni nokkrum hausverkum, þannig að þú ert nú búinn að vera þátttakandi í þessu,“ sagði Sigmar.

Við þetta fór Guðlaugur undan í flæmingi og sagðist þurfa að skoða málið en bætti síðan við að árið 2023 hefði hann vissulega ekki verið utanríkisráðherra.

„Nei, þú ert orku- og loftslagsmálaráðherra og þú leggur fram heildarlögin. Ég meina, þetta er bara skráð á Alþingi.is,“ svaraði Sigmar.

„Já, okei, ég þarf bara að skoða það betur. Ég er viss um að já.. ég þarf, æ, þegar að ETS-ið.. já heyrðu ég þarf að skoða þetta,“ sagði Guðlaugur.

Í samtali við fréttastofu segir Guðlaugur að hann hefði vissulega lagt frumvarpið fyrir Alþingi en að Þórdís Kolbrún R. Gylfadóttir, þáverandi utanríkisráðherra, hefði séð um samningaviðræðurnar fyrir hönd Íslands. Þá hafi hann ekki gleymt því að hann hefði talað fyrir innleiðingu kerfisins, líkt og fyrri fyrirsögn fréttarinnar staðhæfði, heldur hefði hann verið boðaður í viðtalið til að tala um áhrif inngöngu í Evrópusambandið á fullveldi Íslands og því ekki verið undirbúinn í umræður um ETS-kerfið.

Sömuleiðis hafi hann ekki innleitt þriðja orkupakkann þrátt fyrir að hafa séð um samningaviðræður sem utanríkisráðherra.

Hlusta má á viðtalið í heild sinni hér fyrir neðan.

Beitti sér fyrir hagsmunagæslu

Heimir sagði inntak spurninganna vera að þar sem Ísland hefði þegar tekið upp fjölda reglna Evrópu sé lítill munur á því að „klára þetta alveg“ og ganga í Evrópusambandið.

„Nei, nei, nei, það er alveg gríðarlega mikill munur á því og það er sko þarna mjög ólíku saman að jafna. Síðan getum við farið í það þegar kemur að hagsmunagæslunni, sem ég beitti mér nú sérstaklega fyrir og breytti því þegar ég kom inn sem utanríkisráðherra og sá til þess með tillögu minni að þá stórefldum við hana,“ sagði Guðlaugur.

Hann ítrekaði orð sín um að inngöngu fylgi „gríðarlega mikið framsal“ af löggjafar- og framkvæmdavaldi.

„Framkvæmdavaldið þýðir að þá heyrir Ísland beint undir umtalsvert af stofnunum Evrópusambandsins sem við gerum ekki núna. Auðvitað dómsvaldið, ég meina við þyrftum ekki að breyta stjórnarskránni ef þetta væri engin breyting.“

Fréttin hefur verið uppfærð og fyrirsögninni breytt.