Hætta við að bjarga gammablossasjónauka Kjartan Kjartansson skrifar 20. ágúst 2026 10:06 LInk-geimfarið sem átti að bjarga Swift-sjónaukanum frá því að brenna upp í lofthjúpi jarðar. Leiðangur Link misheppnaðist og örlög Swift eru því innsigluð. AP(Sophia Roberts/NASA Leiðangur sem var ætlað að bjarga Swift-geimsjónauka bandarísku geimvísindastofnunarinnar var blásinn af í gær. Fyrir vikið mun sjónaukinn brenna upp í lofthjúpi jarðar í haust eftir áratugalangar athuganir á gammablossum. Swift-sjónaukinn hefur fylgst með svonefndum gammablossum, orkuríkustu sprengingum í alheiminum, allt frá því að honum var fyrst skotið á loft árið 2004. Sporbraut hans um jörðu hefur smám saman hnignað og nú er svo komið að hann á eftir að fuðra upp þegar hann fellur inn í lofthjúp jarðar á næstu mánuðum. Bandaríska geimvísindastofnunin NASA hafði hug á að reyna að framlengja leiðangur Swift. Hún fékk því til liðs við sig geimferðafyrirtækið Katalyst Space Technologies sem var falið að reyna að ýta Swift á hærri braut um jörðina. Vandamál komu hins vegar upp með geimfar Katalyst sem átti að færa sjónaukann. Aðeins örfáum vikum eftir að geimfarið tók á loft í byrjun júlí byrjaði það að snúast stjórnlaust. Verkfræðingum tókst að hægja á snúningnum en hafa áfram átt erfitt með að stýra geimfarinu. Óvíst um mögulega björgun Hubble Af þessum sökum ákváðu NASA og Katalyst að hætta við að bjarga Swift sem NASA greiddi fyrirtækinu þó þrjátíu milljónir dollara, jafnvirði rúmra 3,6 milljarða íslenskra króna, fyrir að gera. „Þetta er ekki niðurstaðan sem við unnum að en hún breytir ekki hvers vegna það var þess virði að láta á þennan leiðangur reyna,“ segir Jared Isaacman, forstjóri NASA. AP-fréttastofan segir að ef björgunarleiðangurinn hefði gengið vel hefði næst átt að reyna að ýta Hubble-geimsjónaukanum á hærri sporbraut. Ekki sé ljóst hvort að af því verði nú. Geimurinn Tækni Bandaríkin Mest lesið Öllum heilbrigðisfulltrúum landsins sagt upp Innlent „Ég er ógeðslega reiður“ Innlent Flugmaður stakk kollega sinn og reyndi að brotlenda vélinni Erlent Aðstandendum sýnd mynd af líkinu fyrir slysni Innlent Tilkynnt um ölvaðan flugmann Innlent Íslensk heimili eigi að geta þolað sársaukann Innlent Valgerður réttir fram sáttahönd Innlent Umræðan verið erfið fyrir eiginkonuna Innlent Starfsmaður Landsnets fluttur erlendis á sjúkrahús Innlent Konan sem lögreglan lýsti eftir er fundin Innlent Fleiri fréttir Flugmaður stakk kollega sinn og reyndi að brotlenda vélinni Rússar sagðir hafa ætlað að myrða Kasparov Flugvél beint annað eftir „slagsmál“ milli flugmanna Hundruð unglinga handteknir í Frakklandi Einn mannanna fimm hafi hringt sjálfur í neyðarlínuna Stríðsyfirlýsing sem gæti leitt til nýrra kosninga Fundu eldsneyti en engin sprengiefni í bílunum Hafa enn ekki ákveðið hvort rétta eigi aftur yfir Clancy Skoða byggingu evrópskrar geimstöðvar Enn lítið um svör í Englandi Fundu lúxusíbúð með golfhermi innan veggja fangelsis Síðustu hermennirnir fara frá Írak, aftur Eistar saka Rússa um fjölþáttaárás Búa í „helvíti á jörðu“ og borða illgresi til að halda lífi „Háfhrifavaldur“ fastur í kóresku síki Kynna fyrsta „núllosunarsvæði“ Danmerkur Norlén tekinn aftur við og boðar formenn á fund Kallaði ráðherra á fund vegna handtöku mannanna við herstöðina Stjórnandi hjá New York Times myrtur af tengdaforeldrum sínum Hlýtur ríflega sjötíu svipuhögg fyrir að koma fram án höfuðslæðu Sækja fram gegn Rússum í Dónetsk Hryðjuverkamönnunum grunuðu sleppt úr haldi Starship á sporbraut í fyrsta sinn Allir mennirnir breskir ríkisborgarar Spurði Xi hvort hann vildi kaupa bandarísk vopn Sjö sakaðir um að nauðga samnemanda klukkustundum saman Vilja formlega afsökun frá Selenskí Trump vill fleiri bensínháka á göturnar Segist hafa gefist upp á stjórnarmyndun í Svíþjóð Rannsaka möguleg tengsl Íran við meinta hryðjuverkamenn Sjá meira
Swift-sjónaukinn hefur fylgst með svonefndum gammablossum, orkuríkustu sprengingum í alheiminum, allt frá því að honum var fyrst skotið á loft árið 2004. Sporbraut hans um jörðu hefur smám saman hnignað og nú er svo komið að hann á eftir að fuðra upp þegar hann fellur inn í lofthjúp jarðar á næstu mánuðum. Bandaríska geimvísindastofnunin NASA hafði hug á að reyna að framlengja leiðangur Swift. Hún fékk því til liðs við sig geimferðafyrirtækið Katalyst Space Technologies sem var falið að reyna að ýta Swift á hærri braut um jörðina. Vandamál komu hins vegar upp með geimfar Katalyst sem átti að færa sjónaukann. Aðeins örfáum vikum eftir að geimfarið tók á loft í byrjun júlí byrjaði það að snúast stjórnlaust. Verkfræðingum tókst að hægja á snúningnum en hafa áfram átt erfitt með að stýra geimfarinu. Óvíst um mögulega björgun Hubble Af þessum sökum ákváðu NASA og Katalyst að hætta við að bjarga Swift sem NASA greiddi fyrirtækinu þó þrjátíu milljónir dollara, jafnvirði rúmra 3,6 milljarða íslenskra króna, fyrir að gera. „Þetta er ekki niðurstaðan sem við unnum að en hún breytir ekki hvers vegna það var þess virði að láta á þennan leiðangur reyna,“ segir Jared Isaacman, forstjóri NASA. AP-fréttastofan segir að ef björgunarleiðangurinn hefði gengið vel hefði næst átt að reyna að ýta Hubble-geimsjónaukanum á hærri sporbraut. Ekki sé ljóst hvort að af því verði nú.
Geimurinn Tækni Bandaríkin Mest lesið Öllum heilbrigðisfulltrúum landsins sagt upp Innlent „Ég er ógeðslega reiður“ Innlent Flugmaður stakk kollega sinn og reyndi að brotlenda vélinni Erlent Aðstandendum sýnd mynd af líkinu fyrir slysni Innlent Tilkynnt um ölvaðan flugmann Innlent Íslensk heimili eigi að geta þolað sársaukann Innlent Valgerður réttir fram sáttahönd Innlent Umræðan verið erfið fyrir eiginkonuna Innlent Starfsmaður Landsnets fluttur erlendis á sjúkrahús Innlent Konan sem lögreglan lýsti eftir er fundin Innlent Fleiri fréttir Flugmaður stakk kollega sinn og reyndi að brotlenda vélinni Rússar sagðir hafa ætlað að myrða Kasparov Flugvél beint annað eftir „slagsmál“ milli flugmanna Hundruð unglinga handteknir í Frakklandi Einn mannanna fimm hafi hringt sjálfur í neyðarlínuna Stríðsyfirlýsing sem gæti leitt til nýrra kosninga Fundu eldsneyti en engin sprengiefni í bílunum Hafa enn ekki ákveðið hvort rétta eigi aftur yfir Clancy Skoða byggingu evrópskrar geimstöðvar Enn lítið um svör í Englandi Fundu lúxusíbúð með golfhermi innan veggja fangelsis Síðustu hermennirnir fara frá Írak, aftur Eistar saka Rússa um fjölþáttaárás Búa í „helvíti á jörðu“ og borða illgresi til að halda lífi „Háfhrifavaldur“ fastur í kóresku síki Kynna fyrsta „núllosunarsvæði“ Danmerkur Norlén tekinn aftur við og boðar formenn á fund Kallaði ráðherra á fund vegna handtöku mannanna við herstöðina Stjórnandi hjá New York Times myrtur af tengdaforeldrum sínum Hlýtur ríflega sjötíu svipuhögg fyrir að koma fram án höfuðslæðu Sækja fram gegn Rússum í Dónetsk Hryðjuverkamönnunum grunuðu sleppt úr haldi Starship á sporbraut í fyrsta sinn Allir mennirnir breskir ríkisborgarar Spurði Xi hvort hann vildi kaupa bandarísk vopn Sjö sakaðir um að nauðga samnemanda klukkustundum saman Vilja formlega afsökun frá Selenskí Trump vill fleiri bensínháka á göturnar Segist hafa gefist upp á stjórnarmyndun í Svíþjóð Rannsaka möguleg tengsl Íran við meinta hryðjuverkamenn Sjá meira