„Ætlar hann að segja já eða nei?“ Jón Þór Stefánsson skrifar 23. ágúst 2026 12:44 Guðni Th. Jóhannesson, starfar nú sem prófessor við Háskóla Íslands en var áður forseti Íslands. Vísir/Anton Brink „Nú er þetta aðeins að fara að verða eins og í frúinni í Hamborg: Ætlar hann að segja já eða nei?“ sagði Guðni Th. Jóhannesson, fyrrverandi forseti lýðveldisins, í Sprengisandi á Bylgjunni í dag þar sem hann ræddi um komandi þjóðaratkvæðagreiðslu. Þar sagði hann að hann teldi það ekki endilega í sínum verkahring að gefa upp hvernig hann myndi greiða atkvæði um næstu helgi, þegar Íslendingar munu segja til um hvort hefja skuli á ný aðildarviðræður við Evrópusambandið. „Þú bauðst mér hingað af því að ég er prófessor í sagnfræði, og líka fyrrverandi forseti Íslands, og mér finnst að við sem höfum greiðari aðgang að hljóðnemanum, vegna þekkingar, reynslu og fyrri starfa, höfum vissa ábyrgð,“ sagði Guðni við Kolbein Tuma Daðason, sem stýrði Sprengisandi að þessu sinni. Viðtalið við Guðna má sjá í heild sinni hér að neðan. Hann ræddi einnig um atkvæðagreiðsluna í tengslum við fullveldið og sjávarauðlindina, en hann er, líkt og flestir vita, sérfróður um þau málefni. Guðni fór yfir það hvernig þjóðin hefur, í kringum atkvæðagreiðsluna, skipts í tvær fylkingar. „Við Íslendingar stöndum núna á tímamótum. Við þurfum að gera upp hug okkar. Miðað við andann í samfélaginu, jafnvel skoðanakannanir, og samtöl við fólk hér og þar og alls staðar, meira að segja á hlaupum í maraþoninu í gær, þá finnur maður að það eru ólík sjónarmið sem togast á. Þjóðin virðist vera nokkurn veginn svo að það séu tvær andstæðar fylkingar, og um það bil jafnar. En það þýðir ekki að helmingur þjóðarinnar séu hálfvitar og hinn helmingurinn snillingar. Við eigum að bera virðingu fyrir sjónarmiðum þeirra sem eru okkur ósammála. Það finnst mér hin fagra óvissa lífsins, að við höfum í okkar höndum að móta okkar framtíð. Það er ekki sjálfsagt.“ Jáið sé ekki skilyrðislaust Guðni fjallaði einnig um möguleikana tvo sem eru í boði, og þá sérstaklega já-möguleikann. Hann telur að verði sá kostur ofan á í atkvæðagreiðslunni þýði það ekki að Ísland ætli sér að ganga í Evrópusambandið, skilyrðislaust. „Ég verð að segja, að mér finnst ekki rétt að segja sem svo að núna í lok mánaðarins sé atkvæðagreiðsla um það hvort Ísland eigi að ganga í ESB eða ekki. Auðvitað líta þau sem vilja segja nei svo á að þau séu að segja nei við því að ganga í ESB, og það er alveg hárrétt. En þau sem segja já eru ekki, þar með sagt, að lýsa yfir stuðningi við aðild að ESB, hvað sem það kostar. Þvert á móti. Viljinn er til þess að sjá hvað kunni að vera í boði,“ sagði Guðni. „Ég tek undir það sem nei-sinnarnir segja, að það er svo að þú ert að lýsa yfir áhuga á að ganga í sambandið, en ekki hvað sem það kostar. Um það snýst þessi atkvæðagreiðsla að mínu mati. Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Guðni Th. Jóhannesson Sprengisandur Mest lesið Gátu ekki gefið skýr svör um mögulegt ástarsamband Innlent „Við höfum ekki séð svona frábærar tölur í háa herrans tíð“ Innlent Áfram gengur að stoppa upp í ósongatið Erlent Fréttaþyrla NBC hrapaði í Los Angeles Erlent Tvö alvarleg atvik hjá dagforeldri skráð Innlent Loka Kennedy-miðstöðinni eftir að Trump fékk ekki nafn sitt á bygginguna Erlent Myndu rústa Póllandi á tveimur til þremur dögum Erlent Tafir við gönguljós á Hringbraut ekki vegna bilunar Innlent „Það kom babb í bátinn í Hafnarfjarðarhöfn“ Innlent Ingólfur leysir Baldur af Innlent Fleiri fréttir Telur ekki tímabært að leggja fram miðlunartillögu Skjálftahrina suðvestur af Eldey Tafir við gönguljós á Hringbraut ekki vegna bilunar Réðst á ökumann með slökkvitæki Ingólfur leysir Baldur af Gátu ekki gefið skýr svör um mögulegt ástarsamband Tvö alvarleg atvik hjá dagforeldri skráð „Það kom babb í bátinn í Hafnarfjarðarhöfn“ „Við höfum ekki séð svona frábærar tölur í háa herrans tíð“ Útkall lengst úti á hafi þriðja daginn í röð Laga þurfi fegurðarskynið að orkuskiptum Ekki víst að asbestmengun hafi borist með reyknum Skipuleggjandi smygls handtekinn á Spáni og ákærður hér Fiskikóngurinn og Háskólinn rannsaka skötu Eftir því sem lengra líður eykst óvissan Stór skjálfti í Langjökli fannst víða Kallaði eftir afsögn Þorgerðar Katrínar í ræðustól Alþingis „Að bilast“ yfir útlensku í almannarými Fangar þurfi að fylgja samþykktri dagskrá í dagsleyfum Segir fækkun útlendinga sýna að stjórnvöld nái tökum á innflytjendamálum Bein útsending: Daði Már gangsetti vindmyllur Stjórnarráðið beini auglýsingafé frá samfélagsmiðlum Sá barnaníðinginn fyrir utan heimili sitt: „Þetta rífur bara upp öll sár á einu augabragði“ Reyndu að bjarga málunum en voru of sein Áfall að sjá dæmdan kynferðisbrotamann fyrir utan heimilið Ummerki um mannaferðir í Toppstöðinni Heimilislæknar minna ríkisstjórn á gefin loforð „Það eru gríðarlega miklir hagsmunir í húfi“ Ásmundur skipaður forseti Tímabært sé að skoða vaxtarmörk borgarinnar Sjá meira
Þar sagði hann að hann teldi það ekki endilega í sínum verkahring að gefa upp hvernig hann myndi greiða atkvæði um næstu helgi, þegar Íslendingar munu segja til um hvort hefja skuli á ný aðildarviðræður við Evrópusambandið. „Þú bauðst mér hingað af því að ég er prófessor í sagnfræði, og líka fyrrverandi forseti Íslands, og mér finnst að við sem höfum greiðari aðgang að hljóðnemanum, vegna þekkingar, reynslu og fyrri starfa, höfum vissa ábyrgð,“ sagði Guðni við Kolbein Tuma Daðason, sem stýrði Sprengisandi að þessu sinni. Viðtalið við Guðna má sjá í heild sinni hér að neðan. Hann ræddi einnig um atkvæðagreiðsluna í tengslum við fullveldið og sjávarauðlindina, en hann er, líkt og flestir vita, sérfróður um þau málefni. Guðni fór yfir það hvernig þjóðin hefur, í kringum atkvæðagreiðsluna, skipts í tvær fylkingar. „Við Íslendingar stöndum núna á tímamótum. Við þurfum að gera upp hug okkar. Miðað við andann í samfélaginu, jafnvel skoðanakannanir, og samtöl við fólk hér og þar og alls staðar, meira að segja á hlaupum í maraþoninu í gær, þá finnur maður að það eru ólík sjónarmið sem togast á. Þjóðin virðist vera nokkurn veginn svo að það séu tvær andstæðar fylkingar, og um það bil jafnar. En það þýðir ekki að helmingur þjóðarinnar séu hálfvitar og hinn helmingurinn snillingar. Við eigum að bera virðingu fyrir sjónarmiðum þeirra sem eru okkur ósammála. Það finnst mér hin fagra óvissa lífsins, að við höfum í okkar höndum að móta okkar framtíð. Það er ekki sjálfsagt.“ Jáið sé ekki skilyrðislaust Guðni fjallaði einnig um möguleikana tvo sem eru í boði, og þá sérstaklega já-möguleikann. Hann telur að verði sá kostur ofan á í atkvæðagreiðslunni þýði það ekki að Ísland ætli sér að ganga í Evrópusambandið, skilyrðislaust. „Ég verð að segja, að mér finnst ekki rétt að segja sem svo að núna í lok mánaðarins sé atkvæðagreiðsla um það hvort Ísland eigi að ganga í ESB eða ekki. Auðvitað líta þau sem vilja segja nei svo á að þau séu að segja nei við því að ganga í ESB, og það er alveg hárrétt. En þau sem segja já eru ekki, þar með sagt, að lýsa yfir stuðningi við aðild að ESB, hvað sem það kostar. Þvert á móti. Viljinn er til þess að sjá hvað kunni að vera í boði,“ sagði Guðni. „Ég tek undir það sem nei-sinnarnir segja, að það er svo að þú ert að lýsa yfir áhuga á að ganga í sambandið, en ekki hvað sem það kostar. Um það snýst þessi atkvæðagreiðsla að mínu mati.
Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Guðni Th. Jóhannesson Sprengisandur Mest lesið Gátu ekki gefið skýr svör um mögulegt ástarsamband Innlent „Við höfum ekki séð svona frábærar tölur í háa herrans tíð“ Innlent Áfram gengur að stoppa upp í ósongatið Erlent Fréttaþyrla NBC hrapaði í Los Angeles Erlent Tvö alvarleg atvik hjá dagforeldri skráð Innlent Loka Kennedy-miðstöðinni eftir að Trump fékk ekki nafn sitt á bygginguna Erlent Myndu rústa Póllandi á tveimur til þremur dögum Erlent Tafir við gönguljós á Hringbraut ekki vegna bilunar Innlent „Það kom babb í bátinn í Hafnarfjarðarhöfn“ Innlent Ingólfur leysir Baldur af Innlent Fleiri fréttir Telur ekki tímabært að leggja fram miðlunartillögu Skjálftahrina suðvestur af Eldey Tafir við gönguljós á Hringbraut ekki vegna bilunar Réðst á ökumann með slökkvitæki Ingólfur leysir Baldur af Gátu ekki gefið skýr svör um mögulegt ástarsamband Tvö alvarleg atvik hjá dagforeldri skráð „Það kom babb í bátinn í Hafnarfjarðarhöfn“ „Við höfum ekki séð svona frábærar tölur í háa herrans tíð“ Útkall lengst úti á hafi þriðja daginn í röð Laga þurfi fegurðarskynið að orkuskiptum Ekki víst að asbestmengun hafi borist með reyknum Skipuleggjandi smygls handtekinn á Spáni og ákærður hér Fiskikóngurinn og Háskólinn rannsaka skötu Eftir því sem lengra líður eykst óvissan Stór skjálfti í Langjökli fannst víða Kallaði eftir afsögn Þorgerðar Katrínar í ræðustól Alþingis „Að bilast“ yfir útlensku í almannarými Fangar þurfi að fylgja samþykktri dagskrá í dagsleyfum Segir fækkun útlendinga sýna að stjórnvöld nái tökum á innflytjendamálum Bein útsending: Daði Már gangsetti vindmyllur Stjórnarráðið beini auglýsingafé frá samfélagsmiðlum Sá barnaníðinginn fyrir utan heimili sitt: „Þetta rífur bara upp öll sár á einu augabragði“ Reyndu að bjarga málunum en voru of sein Áfall að sjá dæmdan kynferðisbrotamann fyrir utan heimilið Ummerki um mannaferðir í Toppstöðinni Heimilislæknar minna ríkisstjórn á gefin loforð „Það eru gríðarlega miklir hagsmunir í húfi“ Ásmundur skipaður forseti Tímabært sé að skoða vaxtarmörk borgarinnar Sjá meira