Fé­lags­mið­stöðvar eru hald­reipi margra barna

Félagsmiðstöðvar gegna margþættu hlutverki og eru ekki aðeins staður þar sem unglingar hittast eftir skóla. Félagsmiðstöð getur einnig veitt ungu fólki öryggi, verið athvarf, vettvangur vináttu og jafnvel staðurinn þar sem einhver fullorðinn tekur eftir því þegar eitthvað er ekki eins og það á að vera.

Þess vegna hef ég áhyggjur af þeim mikla niðurskurði sem nú blasir við í frístundastarfi Reykjavíkurborgar. Borgin hefur lagt áherslu á að framlínuþjónusta verði varin þrátt fyrir umfangsmikla hagræðingu. En hvað telst framlína þegar kemur að unglingum? Er starfsmaður félagsmiðstöðvar sem hefur þekkt ungling árum saman einmitt ekki í framlínunni?

Mannauðurinn skiptir öllu

Félagsmiðstöðvar borgarinnar búa yfir gríðarlegum mannauði. Þar starfar fólk með reynslu og þekkingu sem verður ekki til á einni nóttu. Mikilvægast eru tengslin og traustið sem starfsfólkið hefur byggt upp við unglingana.

Starfsfólk með reynslu og langan starfsaldur veit hver er alltaf mættur, hver heldur sig til hlés, hver hefur skyndilega breyst og hver þarf aðeins meiri athygli en aðrir.

Unglingur segir heldur ekki endilega frá því á fyrsta degi í félagsmiðstöð ef eitthvað bjátar á. Það tekur tíma að byggja upp traust. Það geta liðið mánuðir og jafnvel ár áður en unglingur treystir fullorðnum fyrir málum sínum.

Þennan mannauð er ekki eingöngu hægt að mæla í stöðugildum.

Forvarnir sem virka

Félagsmiðstöðvar gegna mikilvægu hlutverki í því forvarnastarfi sem við Íslendingar höfum getað verið stolt af. Í félagsmiðstöðvunum geta unglingar komið saman í öruggu og vímuefnalausu umhverfi undir leiðsögn fullorðinna.

Félagsmiðstöðvar eru öllum opnar. Það skiptir máli. Það hafa ekki allar fjölskyldur efni á að greiða fyrir íþróttastarf, tónlistarnám eða annað skipulagt frístundastarf barna sinna. Félagsmiðstöðin spyr hins vegar ekki um efnahag foreldra.

Félagsmiðstöðin er mörgum ungmennum mikilvægasti félagslegi vettvangurinn utan skóla og heimilis. Þar geta forvarnir gripið inn í áður en vandinn vex og fer úr böndum.

Þess vegna verður að skoða þessi mál í víðara samhengi. Ekki dugir að horfa aðeins á kostnaðinn sem sparast við fækkun stöðugilda. Minni tími starfsfólks til að sinna unglingunum getur haft afleiðingar sem sjást ekki strax í bókhaldi borgarinnar.

Hver sér unglinginn?

Ég hef fullan skilning á því að Reykjavíkurborg þurfi að hagræða. En hagræðing verður að byggja á mati á afleiðingunum, ekki aðeins því sem kann að sparast í næstu fjárhagsáætlun borgarinnar.

Nýr meirihluti hefur tekið við stjórn borgarinnar og boðar mikinn niðurskurð og hagræðingu. Það má ekki verða fyrsta aðgerðin að sækja sparnað í þjónustu við börn og ungmenni.

Þegar skorið er niður í félagsmiðstöðvum er ekki aðeins verið að skera niður stöðugildi. Það er verið að taka áhættu með tengsl sem geta skipt sköpum í lífi unglingsins.

Höfundur er þingkona Flokks fólksins