Opið bréf

Sæl Inga.

Ég skrifa til þín sem kjósandi og vil biðja þig um skýrt svar varðandi afstöðu þína til Evrópusambandsins. Ég vil rekja þetta frá upphafi, því mér finnst mikilvægt að kjósendur fái að skilja hvað hefur breyst.

Í kosningabaráttunni 2024 var afstaða Flokks fólksins skýr. Flokkurinn lagðist eindregið gegn ESB-aðild og einnig gegn því að þjóðaratkvæðagreiðsla um málið færi fram á kjörtímabilinu. Þetta kemur fram í gögnum Alþingis um málið. (Alþingi)

Þetta var því ekki þannig að flokkurinn segði: „Við vitum ekki hvað við viljum gera og ætlum að sjá til.“ Afstaðan var gegn aðild og gegn því að fara þessa leið.

Þú hefur líka sjálf ítrekað lýst því yfir að þú værir á móti aðild Íslands að ESB. Í þingræðu 16. mars 2026 sagðir þú meðal annars að það hefði verið stefna Flokks fólksins frá öndverðu að flokkurinn væri ekki hlynntur aðild að Evrópusambandinu. (ESB Vaktin)

Það sem mér finnst því mikilvægt er það sem gerðist næst.

Flokkur fólksins fór inn í ríkisstjórn með Samfylkingunni og Viðreisn og samþykkti stjórnarsáttmála þar sem gert var ráð fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna við ESB. Þannig varð til sú mjög sérstaka staða að flokkur sem hafði verið andvígur ESB-aðild sat í ríkisstjórn sem samþykkti að fara þessa leið. (Alþingi)

Og nú, í ágúst 2026, hefur þú sjálf sagt að þú ætlir að kjósa JÁ við því að halda aðildarviðræðunum áfram. Samkvæmt þeim upplýsingum sem nú liggja fyrir ert þú þar með komin í minnihluta innan eigin þingflokks, þar sem tveir þingmenn Flokks fólksins hyggjast kjósa JÁ en fjórir NEI. (Mbl.is)

Ég skil alveg að það sé hægt að segja:

„Ég er enn á móti aðild en vil sjá hvað kemur út úr viðræðunum áður en endanleg ákvörðun er tekin.“

En þá er samt um verulega breytingu að ræða frá þeirri pólitísku afstöðu sem kjósendur fengu kynnta fyrir kosningar.

Þess vegna spyr ég þig, Inga:

Hvað nákvæmlega breyttist?

Hvað gerðist á þessum tíma sem varð til þess að þú, sem áður varst á móti því að fara þessa leið, ákvaðst nú að greiða atkvæði með því að hefja viðræðurnar?

Ég er ekki að halda því fram að stjórnmálamaður megi ekki skipta um skoðun. Auðvitað má fólk endurskoða afstöðu sína þegar nýjar upplýsingar eða nýjar aðstæður koma upp.

En þegar um er að ræða jafn stórt mál og ESB, og þegar maður hefur beðið kjósendur um umboð á grundvelli mjög skýrrar afstöðu, þá finnst mér ég sem kjósandi eiga rétt á að vita hvað olli stefnubreytingunni.

Ég vil ekki fá svar um það hvað aðrir flokkar gera.

Ég vil vita hvað breyttist hjá þér.

Var það ríkisstjórnarsamstarfið?

Var það eitthvað sem þú komst að eftir kosningar?

Hefur þú breytt eigin afstöðu til ESB?

Eða telur þú enn að aðild sé röng en teljir nú rétt að fara í viðræður þrátt fyrir það?

Ég vona að þú svarir þessu af hreinskilni. Ég spyr ekki til þess að ráðast á þig heldur vegna þess að ég kaus í kosningunum með ákveðna stefnu í huga.

Sem kjósandi finnst mér ég eiga rétt á skýringu þegar sú afstaða breytist eftir kosningar.

Kær kveðja,

Ásta

Höfundur er kjósandi og öryrki.