„Dýr geta augljóslega ekki sjálf leitað réttar síns“ Lovísa Arnardóttir skrifar 29. september 2026 08:49 Linda Karen Gunnarsdóttir er formaður Dýraverndunarsambands Íslands. vísir Dýraverndarsamband Íslands og Samtök um dýravelferð á Íslandi telja að efla þurfi réttarvernd dýra á Íslandi. Samtökin kalla eftir því að tryggð verði skýrari lagaheimild svo að viðurkennd dýraverndarsamtök geti kært stjórnvaldsákvarðanir sem varða velferð dýra og vísa til sambærilegs réttar umhverfisverndarsamtaka. Í yfirlýsingu kalla samtökin eftir því að slík heimild verði tryggð í lögum og að heildarendurskoðun laga um velferð dýra sé nú til meðferðar hjá atvinnuvegaráðuneytinu. „Dýraverndarsamtök verða að geta leitað réttar fyrir hönd dýra innan stjórnsýslunnar,“ segir í yfirlýsingunni. „Dýr geta augljóslega ekki sjálf leitað réttar síns eða kært stjórnvaldsákvarðanir sem hafa áhrif á velferð þeirra. Þegar samtökum sem hafa það hlutverk að gæta hagsmuna dýra er jafnframt synjað um aðild að slíkum málum myndast augljóst rof í réttarvernd dýra.“ Þar benda þau á að dýraverndarsamtök geti ekki borið ákvarðanir Matvælastofnunar (MAST), sem fer með eftirlit með velferð dýra, undir æðra stjórnvald. Möguleikar dýraverndarsamtaka til að vera málsvarar dýra innan stjórnsýslunnar séu því takmarkaðir eða engir. „Slík staða samræmist illa því mikilvæga hlutverki sem dýraverndarsamtök gegna við að gæta hagsmuna og velferðar dýra.“ Kæru vísað frá Tilefni yfirlýsingar þeirra er ákvörðun atvinnuvegaráðuneytisins um að vísa frá stjórnsýslukæru þeirra og erlendra dýraverndunarsamtaka vegna ákvörðunar MAST um að veita Ísteka hf. skilyrt starfsleyfi til blóðtöku úr fylfullum hryssum vegna lyfjaframleiðslu. Í kærunni var þess krafist að ákvörðun MAST yrði ógilt eða til vara endurskoðuð. „Að mati samtakanna stenst blóðmerahald ekki skilyrði þeirrar reglugerðar sem starfsemin fellur undir. Skýrt er kveðið á um að ekki skuli heimila notkun á dýrum í vísindaskyni ef unnt er að ná sama markmiði með öðrum aðferðum. Að mati samtakanna eru slíkir kostir fyrir hendi, enda er til fjöldi frjósemislyfja á markaði auk aðferða í búfjárrækt þar sem notkunar lyfja er ekki krafist,“ segir í yfirlýsingunni. Þar er bent á að kæru þeirra hafi verið vísað frá á þeim grundvelli að dýraverndarsamtökin séu ekki talin hafa nægilega beina og lögvarða hagsmuni af málinu til að teljast aðilar þess. „Þetta er ekki einsdæmi. Erindum dýraverndarsamtaka vegna ákvarðana og málsmeðferðar MAST er ítrekað vísað frá á þeim grundvelli að samtökin teljist ekki eiga aðild að málunum. Afleiðingin er sú að ákvarðanir sem varða velferð dýra geta farið hjá því að sæta efnislegri endurskoðun æðra stjórnvalds,“ segir í yfirlýsingunni. Dýr Dýraheilbrigði Blóðmerahald Mest lesið Orðrómar valda ugg og ótta í Mílanó: „Það eru allir frekar hræddir“ Erlent Bæjarstjóri Ölfuss segir múslima „valda skaða“ Innlent Brikk lokað í óákveðinn tíma Innlent Geðrofslyf leysa hefðbundin svefnlyf af hólmi Innlent Beit mann í geirvörtuna og réðst á systur hans Innlent Tekur sæti Maríu sem er í fríi í Víetnam Innlent Verðlag og óvissa leiða til óeirða í Evrópu Erlent 20,4 milljarðar til Úkraínu og aukinn stuðningur við Palestínu Innlent Endurmeta fyrirkomulag RS-bólusetninga næstu árin Innlent Íbúar Alberta höfnuðu áætlunum um sjálfstæði Erlent Fleiri fréttir Bæjarstjóri Ölfuss segir múslima „valda skaða“ Endurmeta fyrirkomulag RS-bólusetninga næstu árin Beit mann í geirvörtuna og réðst á systur hans Tekur sæti Maríu sem er í fríi í Víetnam Geðrofslyf leysa hefðbundin svefnlyf af hólmi Brikk lokað í óákveðinn tíma Skakkur á rafskútu 20,4 milljarðar til Úkraínu og aukinn stuðningur við Palestínu Vill prófa sjálfkeyrandi bíla í Eyjum Sveitarfélagi ekki skylt að smala ágangsfé úr skógræktarlandi Eldur kom upp í verslun í Hafnarfirði Fyrrum Sósíalistar stýra Ungum vinstri grænum „Leiðinlegt þegar svona kemur upp og Ísland.is verður fyrir höggi“ Hafi íhugað að gefast upp síðustu vikur Ísaksskóli eignast Ísaksskóla Inga um ótta kennara: „Staðan er grafalvarleg“ Jarðskjálftinn 5,2 að stærð Saka Ingu um skæting og helberan dónaskap Kraumar enn í Wolt-sendlum Þúsundir hvetja til úttektar og ríkissaksóknari íhugar áfrýjun Tafir á afhendingu á bóluefni við inflúensu Tilboðum hafnað í glæsibrúna en efnt til samkeppnisviðræðna Tíu mánuðir án ákvörðunar um umönnunarbilið Viðreisn heldur starfsfólkinu en Jón fær 1,3 milljónir til þingstarfa BDSM á Íslandi fordæmir sýknudóm í ofbeldismáli Skoða að útvista rekstri Húsdýragarðsins til einkaaðila Undirskriftasöfnun hafin og ríkissakóknari íhugar áfrýjun Maður hnoðaður til lífs í Sundhöllinni Dómsmálaráðherra fær nýjan aðstoðarmann Íbúarnir höfðu betur Sjá meira
Í yfirlýsingu kalla samtökin eftir því að slík heimild verði tryggð í lögum og að heildarendurskoðun laga um velferð dýra sé nú til meðferðar hjá atvinnuvegaráðuneytinu. „Dýraverndarsamtök verða að geta leitað réttar fyrir hönd dýra innan stjórnsýslunnar,“ segir í yfirlýsingunni. „Dýr geta augljóslega ekki sjálf leitað réttar síns eða kært stjórnvaldsákvarðanir sem hafa áhrif á velferð þeirra. Þegar samtökum sem hafa það hlutverk að gæta hagsmuna dýra er jafnframt synjað um aðild að slíkum málum myndast augljóst rof í réttarvernd dýra.“ Þar benda þau á að dýraverndarsamtök geti ekki borið ákvarðanir Matvælastofnunar (MAST), sem fer með eftirlit með velferð dýra, undir æðra stjórnvald. Möguleikar dýraverndarsamtaka til að vera málsvarar dýra innan stjórnsýslunnar séu því takmarkaðir eða engir. „Slík staða samræmist illa því mikilvæga hlutverki sem dýraverndarsamtök gegna við að gæta hagsmuna og velferðar dýra.“ Kæru vísað frá Tilefni yfirlýsingar þeirra er ákvörðun atvinnuvegaráðuneytisins um að vísa frá stjórnsýslukæru þeirra og erlendra dýraverndunarsamtaka vegna ákvörðunar MAST um að veita Ísteka hf. skilyrt starfsleyfi til blóðtöku úr fylfullum hryssum vegna lyfjaframleiðslu. Í kærunni var þess krafist að ákvörðun MAST yrði ógilt eða til vara endurskoðuð. „Að mati samtakanna stenst blóðmerahald ekki skilyrði þeirrar reglugerðar sem starfsemin fellur undir. Skýrt er kveðið á um að ekki skuli heimila notkun á dýrum í vísindaskyni ef unnt er að ná sama markmiði með öðrum aðferðum. Að mati samtakanna eru slíkir kostir fyrir hendi, enda er til fjöldi frjósemislyfja á markaði auk aðferða í búfjárrækt þar sem notkunar lyfja er ekki krafist,“ segir í yfirlýsingunni. Þar er bent á að kæru þeirra hafi verið vísað frá á þeim grundvelli að dýraverndarsamtökin séu ekki talin hafa nægilega beina og lögvarða hagsmuni af málinu til að teljast aðilar þess. „Þetta er ekki einsdæmi. Erindum dýraverndarsamtaka vegna ákvarðana og málsmeðferðar MAST er ítrekað vísað frá á þeim grundvelli að samtökin teljist ekki eiga aðild að málunum. Afleiðingin er sú að ákvarðanir sem varða velferð dýra geta farið hjá því að sæta efnislegri endurskoðun æðra stjórnvalds,“ segir í yfirlýsingunni.
Dýr Dýraheilbrigði Blóðmerahald Mest lesið Orðrómar valda ugg og ótta í Mílanó: „Það eru allir frekar hræddir“ Erlent Bæjarstjóri Ölfuss segir múslima „valda skaða“ Innlent Brikk lokað í óákveðinn tíma Innlent Geðrofslyf leysa hefðbundin svefnlyf af hólmi Innlent Beit mann í geirvörtuna og réðst á systur hans Innlent Tekur sæti Maríu sem er í fríi í Víetnam Innlent Verðlag og óvissa leiða til óeirða í Evrópu Erlent 20,4 milljarðar til Úkraínu og aukinn stuðningur við Palestínu Innlent Endurmeta fyrirkomulag RS-bólusetninga næstu árin Innlent Íbúar Alberta höfnuðu áætlunum um sjálfstæði Erlent Fleiri fréttir Bæjarstjóri Ölfuss segir múslima „valda skaða“ Endurmeta fyrirkomulag RS-bólusetninga næstu árin Beit mann í geirvörtuna og réðst á systur hans Tekur sæti Maríu sem er í fríi í Víetnam Geðrofslyf leysa hefðbundin svefnlyf af hólmi Brikk lokað í óákveðinn tíma Skakkur á rafskútu 20,4 milljarðar til Úkraínu og aukinn stuðningur við Palestínu Vill prófa sjálfkeyrandi bíla í Eyjum Sveitarfélagi ekki skylt að smala ágangsfé úr skógræktarlandi Eldur kom upp í verslun í Hafnarfirði Fyrrum Sósíalistar stýra Ungum vinstri grænum „Leiðinlegt þegar svona kemur upp og Ísland.is verður fyrir höggi“ Hafi íhugað að gefast upp síðustu vikur Ísaksskóli eignast Ísaksskóla Inga um ótta kennara: „Staðan er grafalvarleg“ Jarðskjálftinn 5,2 að stærð Saka Ingu um skæting og helberan dónaskap Kraumar enn í Wolt-sendlum Þúsundir hvetja til úttektar og ríkissaksóknari íhugar áfrýjun Tafir á afhendingu á bóluefni við inflúensu Tilboðum hafnað í glæsibrúna en efnt til samkeppnisviðræðna Tíu mánuðir án ákvörðunar um umönnunarbilið Viðreisn heldur starfsfólkinu en Jón fær 1,3 milljónir til þingstarfa BDSM á Íslandi fordæmir sýknudóm í ofbeldismáli Skoða að útvista rekstri Húsdýragarðsins til einkaaðila Undirskriftasöfnun hafin og ríkissakóknari íhugar áfrýjun Maður hnoðaður til lífs í Sundhöllinni Dómsmálaráðherra fær nýjan aðstoðarmann Íbúarnir höfðu betur Sjá meira