Bjóða út sorp­hirðu í Breið­holti til sex ára

Samkvæmt greinargerð eru í Breiðholti eru um 15,5 prósent tunnuígilda í borginni. Hirða þarf sorp á 13 hirðubílum í Reykjavík svo gert er ráð fyrir að fækka hirðubílum um tvo í 11 við útboð á hirðu í Breiðholti. Gert er ráð fyrir fækkun um tvo flokkstjóra/bílstjóra hirðubíla og átta verkamenn við sorphirðu hjá sorphirðu Reykjavíkurborgar með útboðinu en þó er tekið fram að ekki þurfi að koma til uppsagna.

Starfsmannavelta, starfslok vegna aldurs og tímabundnar ráðningar sem renna út áður en þjónustuaðili tekur við verkinu muni dekka fyrirhugaða fækkun starfsmanna. Þá kemur fram að hirðubílar hafi verið endurnýjaðir á síðastliðnum þremur árum. Borgin eigi nú ellefu hirðubíla yngri en þriggja ára til hirðu á sorptunnum og -kerum. Því sé ekki gert ráð fyrir sölu á nýjum hirðubílum heldur verða eldri bílar, sem hafa verið afskrifaðir, seldir eða þeim komið í annan farveg náist ekki að selja þá.

Boðið út í allri Evrópu

Gert er ráð fyrir að útboð á þjónustunni verði auglýst um miðjan október. Vegna stærðar verksins þarf að bjóða þjónustuna út á Evrópska efnahagssvæðinu. Útboðsferlið mun því taka einn og hálfan til tvo mánuði og væri hægt að undirrita samning um næstu áramót. Gefa þarf þjónustuaðila 3-6 mánuði til að undirbúa verkið. Því er gert ráð fyrir að nýr þjónustuaðili taki við verkinu þann 1. maí 2027.

Útboðið er eitt þeirra verkefna sem er að finna á verkefnalista meirihlutans en þar er fjallað um að bjóða út sorphirðu og að byrjað verði á einu hverfi. Í greinargerð kemur fram að markmið verkefnisins verði að afla raunhæfra samanburðargagna um kostnað, þjónustugæði, skilvirkni og rekstrarfyrirkomulag sorphirðu í útboði annars vegar og eigin rekstri Reykjavíkurborgar hins vegar. Útboð og samningur verði þannig útfærð að tryggt verði að unnt sé að leggja reglulega mat á árangur tilraunaverkefnisins og bera hann saman við sorphirðu í öðrum hverfum borgarinnar sem áfram verður sinnt af Reykjavíkurborg.

Bera saman við önnur hverfi

Þá kemur enn fremur fram að við matið verði meðal annars horft til heildarkostnaðar á sambærilegri þjónustueiningu, þjónustustigs, frávika og tafa í hirðu, kvartana, sveigjanleika þjónustunnar og annarra mælanlegra gæðaþátta.

Í greinargerð kemur jafnframt fram að skrifstofa umhverfisgæða hafi greint hvaða hverfi væri heppilegast með tilliti til stærðar, afmörkunar, íbúðasamsetningar, fjarlægðar til losunar í móttökustöð, fjölda og stærðar sorpíláta, veðurfars og fleira og að þau teldu heppilegast að hirða í Breiðholti yrði boðin út til tilraunar.

„Hverfið er vel afmarkað, hæfilega stórt og fjölbreytt. Hirða á djúpgámum, sem ekki eru margir í hverfinu, verði enn hjá sorphirðu Reykjavíkurborgar í þessu tilraunaverkefni á útboði hirðunnar,“ segir enn fremur í greinargerðinni.

Hvað varðar lengd verkefnisins segir í greinargerð að við útboð á sorphirðu hjá sveitarfélögum hafi samningstími verið misjafn háður aðstæðum hverju sinni. Algengt hafi þó verið að bjóða út til átta ára svo afskrifa megi fjárfestingar í hirðubílum á samningstíma. Í þessu tilviki sé því lagt til að bjóða út til sex ára með möguleika á framlengingu um tvö ár.

Spurningar um lengd útboðs

Málið var tekið fyrir á fundi borgarstjórnar í vikunni. Þar lagði minnihlutinn til að tillögunni yrði vísað til umsagnar umhverfis- og skipulagsráðs en tillögunni var hafnað. Þá lagði Silja Sóley Birgisdóttir, fulltrúi Sósíalistaflokks Íslands, til þess að hirðan yrði boðin út til tveggja en ekki sex ára, en henni var einnig hafnað.

Fulltrúar meirihlutans lögðu á fundinum fram bókun um málið þar sem þeir sögðu tillöguna skref að því að kanna hvort veita megi borgarbúum jafn góða eða betri sorphirðu með hagkvæmari hætti.

„Borgin á ávallt að vera reiðubúin að prófa nýjar leiðir og leggja málefnalegt mat á árangurinn. Niðurstöður verkefnisins munu veita mikilvægar upplýsingar fyrir framtíðarákvarðanir um sorphirðu í borginni. Hagsmunir borgarbúa og mælanlegur árangur eiga að ráða för við val á rekstrarfyrirkomulagi,“ sagði í bókun þeirra.

Borgarfulltrúar Samfylkingar sátu hjá við afgreiðslu málsins og lögðu svo einnig fram bókun. Þau sögðust ekki mótfallin því að kanna ólík rekstrarform en settu spurningar við lengd útboðsins og að erfitt yrði að hætta við ef kostnaðurinn myndi óvænt hækka eða þjónustan versnaði.

„Það er langur tími fyrir tilraun og lítur frekar út eins og fyrsta skrefið í útvistun allrar sorphirðu í borginni, án þess að skýrt sé hvort markmiðið sé betri þjónusta, lægri kostnaður eða einfaldlega breytt rekstrarform. Ekki liggur heldur fyrir hver núverandi kostnaður og þjónustugæði í Breiðholti eru og án þess að vera með þau gögn til samanburðar verður erfitt að meta árangurinn. Ekkert kemur fram um kröfur varðandi laun og kjör starfsfólks en mikilvægt er að þetta sé skýrt í útboðsgögnum. Þar sem útboðið verður auglýst um miðjan október og þessum mikilvægu spurningum er enn ósvarað sitja borgarfulltrúar Samfylkingarinnar hjá,“ segir í bókun þeirra.

Sanna Magdalena Mörtudóttir, borgarfulltrúi Vinstrisins, sagði í sinni bókun um málið að útvistun myndi ekki leysa vanda við úrgangshirðu, heldur gæti hún þvert á móti leitt til minni sveigjanleika í þjónustu, hækkunar gjalda til lengri tíma og lakara þjónustustigs.

„Útvistun á einu stærsta viðfangsefni okkar samtíma og grunnhlutverki borgarinnar, úrgangsmálum, á eftir að draga dilk á eftir sér,“ segir í bókun hennar.

Þrjú fyrirtæki á markaði

Silja Sóley Birgisdóttir, borgarfulltrúi Sósíalistaflokks Íslands, lagðist alfarið gegn útvistuninni í sinni bókun. Með útvistun sé hætta á að sérþekking glatist og innviðir sem hafi verið byggðir upp um árabil.

„Á sorphirðumarkaðnum eru aðeins þrjú fyrirtæki nægilega stór til að sjá um þjónustuna: Terra, Kubbur og Íslenska gámafélagið. Samanlagt skiluðu þessi þrjú fyrirtæki 822 milljóna króna hagnaði á síðasta ári og vaknar því spurningin hvort þetta sé ekki sóun á skattfé íbúa að fela einkafyrirtækjum með hagnaðarsjónarmið að sinna lögbundinni skyldu sveitarfélaganna. Sorphirða er nefnilega ekki venjuleg vara sem almenningur getur neitað sér um ef þeim misbýður sífelld verðhækkun á þjónustunni. Eflaust munu fyrirtækin bjóða Reykjavík hagstætt verð í fyrstu útboðslotu enda í þeirra hag að Reykjavík útvisti sorphirðunni endanlega og þá er ekkert sem stendur í vegi fyrir að einkafyrirtækin hækki verðið til muna,“ segir að lokum í hennar bókun.