Ár réttlætis

Nú er tæpt ár liðið frá því ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks og Samfylkingar fór frá völdum og boðað var til kosninga. Þetta voru söguleg tíðindi.

Á tímamótum setjumst við niður og lítum yfir farinn veg en horfum líka fram á veginn. Og þegar litið er yfir síðustu 11 mánuðina sem ríkisstjórn Vinstri-grænna og Samfylkingar hefur verið við stjórnvölinn má sjá að margt gott hefur áunnist en mikilvægt er að hafa í huga að verkefnið er rétt að hefjast.







Þegar réttlætið nær fram að gangaÍ því ástandi sem ríkt hefur á Íslandi frá því að hrunið skall á okkur af fullum krafti 6. október 2008 er mikilvægt að sjá stóru myndina. Stærsta verkefni samtímans á Íslandi er að tryggja það að réttlætið nái fram að ganga. Þess vegna var eitt af fyrstu verkefnum ríkisstjórnar Vinstri-grænna og Samfylkingar að fá til liðs við Íslendinga Evu Joly með alla sína reynslu og þekkingu og af sömu sökum hafa embætti saksóknara verið styrkt.

Hrunið leiddi í ljós að mikil gjá hafði myndast milli stjórnvalda og þjóðarinnar.

Stjórnvöld voru engu síður en bankarnir orðin firrt. Forsvarsmenn þjóðarinnar litu svo á að alvarleg vandræði bankanna væri ekkert sem góð fréttatilkynning gæti ekki lagað, eða þá blaðamannafundur ef í hart færi. Það sem er alvarlegast er sú vitneskja sem stjórnvöld höfðu en héldu frá almenningi og aðhöfðust ekkert fyrr en allt var orðið um seinan.

Hvernig komust við af þessum vonda stað í tilverunni þar sem hver höndin er upp á móti annarri og engin sátt né sáttarvilji virðist vera? Svarið er að það gerist þegar réttlætið nær fram að ganga. Og það tekur tíma. Þjóðin verður að vera þolinmóð en samt verður hún að fylgjast vel með og veita nauðsynlegt aðhald.

Ég lít svo á að lykilinn að framtíðinni sé að finna í mennta- og menningarmálaráðuneyti en þar hefur staðið yfir mikil vinna sem varðar mikilvæga þætti í menntun íslensku þjóðarinnar. Frá því síðasta vor hefur verið unnið að því að auka samstarf og gæði á sviði háskóla og rannsókna. Í sambandi við þá vinnu hefur verið skapaður vettvangur fyrir faglega umræðu um háskólastigið með sérstökum málþingum.

Þá var nú í nóvember lagt fyrir þingið nýtt frumvarp um framhaldsfræðslu sem verður vonandi að lögum á næstu mánuðum. Þar er sniðinn rammi um hvers kyns fullorðinsfræðslu með áherslu á að gefa sem flestum tækifæri til að bæta menntun sína, öðlast nýja hæfni á vinnumarkaði og verða virkari þegnar í lýðræðissamfélagi. Frumvarpið var unnið í nánu og góðu samstarfi við aðila á vinnumarkaði.

Mikilvægasta verkefnið er þó án efa gerð nýrra námskráa fyrir leikskóla, grunnskóla og framhaldsskóla. Fimm grunnþættir í nýjum námskrám, sem allir tengjast alþjóðlegum hugmyndastraumum um skipulag skólastarfs, eru læsi í víðum skilningi, s.s. fjölmiðlalæsi og fjármálalæsi; lýðræði; jafnrétti; menntun til sjálfbærni og skapandi skólastarf.

Þegar þing kemur saman að nýju síðar í janúar mun ég mæla fyrir nýju frumvarpi um fjölmiðla. Í því eru kröfur loks samræmdar fyrir alla fjölmiðla, þannig að sömu reglur ná yfir hljóð- og myndmiðla, prentmiðla og fjölmiðla á netinu. Í því er mælt fyrir um að settar verði reglur um gagnsæi eignarhalds á fjölmiðlum, að settar verði reglur um ritstjórnarlegt sjálfstæði, vernd heimildarmanna sem og blaða- og fréttamanna verði aukin og að skipuð verði nefnd til að kanna samþjöppun á eignarhaldi á fjölmiðlamarkaði.

Á síðasta ári voru einnig stigin tvö mikilvæg skref, hvort á sínu sviði. Grunnframfærsla Lánasjóðs íslenskra námsmanna var hækkuð um 20% sem var tímabært og nauðsynlegt í því ástandi sem ríkir nú í samfélaginu. Hitt stóra skrefið var það að starfslaunum listamanna var fjölgað en listin er nauðsynlegur hluti samfélagsins. Hún er ekki aðeins afþreying, hún er spegill fyrir þjóðina og á sviði listarinnar eru gerðar margar rannsóknir á samfélaginu sem ekki verða gerðar á annan hátt. Fyrir utan þetta samfélagslega mikilvægi er líka ljóst að listirnar leika mikilvægt hlutverk í kynningu þjóðarinnar á alþjóðlegum vettvangi.







Réttlæti @Megin-Ol Idag 8,3p :Vonandi verður árið 2010 ár réttlætis. Verkefnin eru óþrjótandi. Mikið uppbyggingarstarf er enn fyrir höndum og mikilvægt er að vanda til verka. Nauðsynlegur hluti þess er að við horfum, hvert fyrir sig, inn á við, og gerum u