Vekur upp spurningar um framtíð fjármálakerfisins

Gríðarlegt tap sem bandaríski bankarisinn JPMorgan Chase tilkynnti nýverið um hefur sett umræðuna um hvað sé hæfilegt regluverk fyrir alþjóðlega fjármálakerfið á fullt aftur í Bandaríkjunum.

JPMorgan, sem slapp merkilega vel út úr alþjóðlegu fjármálakreppunni árið 2008, hefur leitt baráttu bankanna á Wall Street gegn hugmyndum bandarískra stjórnvalda um strangara regluverk utan um fjármálakerfið. Nýlegt tap bankans þykir hins vegar hafa dregið úr trúverðugleika bankans sem hefur haldið því fram að breytingar sem gerðar hafi verið á áhættustýringu bankanna útiloki að önnur fjármálakreppa lík þeirri sem varð 2008 geti átt sér stað. Tapið hefur því reynst vopn í höndum þeirra sem barist hafa fyrir strangari reglum um eigin viðskipti fjármálastofnana.

Forsaga málsins er sú að nýverið var greint frá því að JPMorgan hefði tapað 2 milljörðum Bandaríkjadala, jafngildi rúmra 250 milljarða króna, vegna stórrar stöðu með skuldabréfum traustra fyrirtækja í Evrópu og Bandaríkjunum. Var staðan svo stór að miðlarinn sem bar ábyrgð á henni var kallaður hvalurinn frá London í öðrum fjármálastofnunum. Þá hefur bankanum enn ekki tekist að loka allri stöðu sinni og því er talið að heildartapið kunni að hækka upp í allt að 5 milljarða dala áður en yfir lýkur.

Staðan og tapið vegna hennar hafa vakið upp minningar frá alþjóðlegu fjármálakreppunni en segja má að bankinn hafi líkt og þá veðjað eins og eitthvað sem var ólíklegt gæti ekki gerst. Í þetta skiptið var það að skuldabréf traustra fyrirtækja myndu gefa minna af sér en búist hafði verið við en þá var það að bandaríski húsnæðismarkaðurinn myndi hrynja.

Þrátt fyrir tapið er staða JPMorgan sterk og er almennt búist við því að fyrirtækið muni tilkynna um verulegan hagnað á öðrum ársfjórðungi ársins. Það þykir þó hið vandræðalegasta fyrir bankann vegna orðspors hans sem sá besti þegar kemur að áhættustýringu og vegna ummæla forstjóra hans, Jamie Dimon, sem sagði fjölmiðla gera úlfalda úr mýflugu þegar þeir hófu að fjalla um stöðuna fyrir nokkrum mánuðum áður en bankinn hóf að vinda ofan af stöðunni og tilkynnti um tapið. - mþl