Svarar ekki hvers vegna hleranir voru ekki rannsakaðar fyrr

Ríkissaksóknari svarar því ekki í yfirlýsingu um meðferð rannsóknargagna hjá embætti sérstaks saksóknara hvers vegna embætti ríkissaksóknara hafi ekki fylgt eftir ábendingu um hleranir á símtölum verjenda og sakborninga fyrr á árinu 2012. Fyrrverandi lögreglumaður upplýsti um hleranirnar í greinargerð til embættisins þegar hann var sjálfur til rannsóknar. 

Sigríður J. Friðjónsdóttir ríkissaksóknari birti í dag yfirlýsingu á heimasíðu embættisins vegna viðtals við Jón Óttar Ólafsson fyrrverandi lögreglumann hjá sérstökum saksóknara í Fréttablaðinu um helgina. Hún segir að ásakanir sem komu fram í viðtali við Jón Óttar samrýmist ekki að öllu leyti því sem komi fram í greinargerð hans og Guðmundar Hauks Gunnarssonar á árinu 2012 þegar þeir voru sjálfir til rannsóknar grunaðir um brot í starfi, en útskýrir ekki í hverju þetta misræmi er fólgið. 

Trúnaður forsenda raunhæfrar varnar

Trúnaðarsamband verjanda og sakbornings er eitt af því sem sakborningur þarf að njóta til að geta átt kost á raunhæfri vörn í sakamáli, en um grundvallarréttindi er að ræða sem eru varin af stjórnarskránni og Mannréttindasáttmála Evrópu. Að hlusta á símtöl verjanda og sakbornings er óheimilt samkvæmt lögum um meðferð sakamála.

Áður hefur komið fram að rannsakendur sérstaks saksóknara hafi hlustað á símtöl verjenda og sakborninga. Ríkissaksóknari rannsakaði málið árið 2013 og ákvað að aðhafast ekki þar sem hugsanleg brot rannsakenda væru fyrnd.

Í helgarblaði Fréttablaðsins upplýsti Jón Óttar Ólafsson sem starfaði sem lögreglumaður hjá sérstökum saksóknara að á skrifstofum embættisins hefðu símtöl milli verjenda og sakborninga verið spiluð í hátölurum. 

Þá hafi ríkissaksóknari fengið upplýsingar um hleranir mun fyrr. Jón Óttar og Guðmundur Haukur samstarfsmaður hans hafi látið ríkissaksóknara fá áðurnefnda greinargerð á árinu 2012 þar sem þetta hafi komið fram.

Í samstarfi við slitastjórn Glitnis

Fréttastofan hefur greinargerðina undir höndum. Þar er m.a. fjallað um samstarf sem sérstakur saksóknari átti með slitastjórn Glitnis í tengslum við málshöfðun slitastjórnarinnar gegn sex fyrrverandi stjórnarmönnum og hluthöfum Glitnis banka fyrir dómstólum í New York.

Þar er vitnað til fyrirmæla Hólmsteins Gauta Sigurðssonar saksóknara hjá embætti sérstaks saksóknara til mannanna tveggja en í greinargerðinni segir:

„Starfsmenn slitastjórnar (Glitnis) höfðu tilkynnt Hólmsteini Gauta um yfirvofandi aðgerðir og hann óskaði eftir fresti, sem slitastjórnin varð við, svo lögregla gæti komið upp hlustun á símum þeirra aðila sem stefna átti. Undirritaðir gáfu, að skipan Hólmsteins Gauta, meðlimum slitastjórnar Glitnis upplýsingar um innihald samtala stefndu, m.a. stóra símafundi stefndu og lögmanna þeirra.“

Á þessum tímapunkti voru þessir sömu einstaklingar einnig grunaðir um refsiverða háttsemi hjá sérstökum saksóknara.

Í viðtalinu í Fréttablaðinu sagði Jón Óttar: „Ríkissaksóknari gerði ekki neitt. Ég hefði haldið, miðað við hvernig þeir töluðu við mig um það sem sérstakur hafði gert, að þeir myndu rannsaka sérstakan saksóknara.“

Í yfirlýsingu sem ríkissaksóknari sendi frá sér í dag segist hún hafa fylgt eftir ábendingum. Í lok árs 2012 og í ársbyrjun 2013 hafi verið farið yfir umræddar ábendingar, meðal annars við skýrslutökur af öðrum starfsmönnum embættis sérstaks saksóknara. Niðurstaða ríkissaksóknara á þeim tíma hafi verið að ekki væri grundvöllur fyrir sérstakri rannsókn eða athugun. 

„Hún hefði alveg getað rannsakað þetta“

Í viðtalinu í Fréttablaðinu segir Jón Óttar: „Það er í greinargerðinni okkar nákvæm lýsing á þessu, að það er verið að hlusta á símtöl lögmanna. Samt segist hún ekki hafa haft vitneskju um þetta fyrr en í fyrra og þá hafi öll málin verið fyrnd. Árið 2012 voru málin ekkert fyrnd. Hún hefði alveg getað rannsakað þetta.“ 

Ríkissaksóknari svarar þessu ekki í yfirlýsingu sinni í dag, þ.e. þessari skýru aðgreiningu Jóns Óttars annars vegar á ábendingu þeirra til embættis ríkissaksóknara og þeirri athugun sem ráðist var í síðar. Ekki koma fram skýringar á því í yfirlýsingu ríkissaksóknara hvers vegna þessari ábendingu var ekki fylgt eftir strax, fyrr á árinu 2012.

Í fréttum Stöðvar 2 í kvöld var rætt við Unni Brá Konráðsdóttur formann allsherjarnefndar Alþingis en hún hyggst taka upp umræðu um símhlustanir á vettvangi nefndarinnar.

Sjá má umfjöllun Stöðvar 2 í heild sinni með því að smella á myndskeið með frétt eða hér.