Telur olíuvinnslu á Drekasvæðinu ekki áhættunnar virði

„Öllum ætti að vera ljóst að áhættan við olíuvinnslu er gríðarleg. Ég spyr mig hvort olíuvinnsla sé því áhættunnar virði, til dæmis í tilfelli Íslands. Þið þurfið að sjálfsögðu ekki alla þá olíu sem talið er að sé á Drekasvæðinu svo þið mynduð flytja hana út. Þannig fengu Íslendingar mikinn auð en þurfa Íslendingar allan þann auð? Eru þið tilbúin til að taka áhættu fyrir þann ávinning?“

Þetta segir Stephen Macko, jarðefnafræðingur og prófessor við Virginíu-háskóla í Bandaríkjunum, en hann hélt erindi á ráðstefnu í liðinni viku sem haldin var á vegum Rannsóknaseturs um norðurslóðir við Háskóla Íslands.

Erindi Macko fjallaði um þau margvíslegu áhrif á náttúruna og vistkerfin sem olíuleit og olíuvinnsla á norðurslóðum getur haft í för með sér.

„Það er gríðarlega mikið magn af olíu á norðurheimskautinu. Um 30% af olíuauðlindum heimsins eru þar. Meirihluti olíunnar er undan ströndum Kanada og Alaska. Það er því mikill auður sem liggur þarna en áhætta á að vinna olíu á þessu svæði er mjög mikil,“ segir Macko í samtali við Vísi.

Macko tekur dæmi um olíulekann sem varð í Mexíkóflóa í apríl 2010. Olían sem lak þá náði yfir svæði sem samsvarar stærð Íslands. Áhrif lekans náðu þó yfir mun stærra svæði þar sem fiskimiðum umhverfis hann var lokað.

Glöggt er gests augað og Macko segir að sér sýnist sem svo að lífsgæði á Íslandi séu góð, jafnvel á meðal þeirra bestu í heimi.

„Efnahagur landsins virðist vera í góðu jafnvægi og Ísland er eitt af fáum löndum í heiminum, sem ég þekki til að minnsta kosti, þar sem sjálfbærar fiskveiðar hafa skilað árangri. Ég veit vel að útflutningur er peningur í bankann en ég veit hins vegar líka að það eiga eftir að verða fleiri olíulekar með hörmulegum afleiðingum fyrir umhverfið. Spurningin er hvort Ísland þarf olíuna og auðinn sem henni óneitanlega fylgir. Heimurinn þarf svo sannarlega ekki á meiri olíu að halda. Ég myndi því persónulega ekki vilja sjá olíuvinnslu undan ströndum Íslands.“

Aðspurður hvort þetta sé þá spurning um olíuiðnað eða sjávarútveg fyrir Ísland segir Macko svo vera en hann nefnir einnig ferðamannaiðnaðinn.

„Heldurðu að það væru jafnmargir ferðamenn hér ef að það væri olía upp um alla kletta? Ég held að það kæmu færri hingað. Hagfræðingar segja að efnahagslegu áhrifin yrðu góð. Hvað með áhættuna? Það eru raunhæfar líkur á að hlutirnir geti farið úrskeiðis fyrir utan alla litlu olíulekana sem verða á hverjum degi þar sem verið er að vinna olíu.“

Þá bendir Macko jafnframt á loftslagsbreytingar og hlýnun jarðar. Norðurheimskautið sé nú þegar tekið að breytast vegna þessa með bráðnun jökla og áhrifa á dýraríkið gæti.

„Hvenær ákveðum við að það sé í lagi að fara út í aðgerðir sem munu leiða til óafturkræfra breytinga á norðurheimskautinu?“