SA telja gjaldtöku hagkvæmustu leiðina

Gjaldtaka er hagkvæmasta leiðin til að bæði hámarka arð af auðlindum og stýra ágangi á þær. Það að landeigendum verði gert mögulegt að taka gjald skapar jákvæðan hvata fyrir þá til að hámarka virði landsins til lengri tíma. Þetta er mat efnahagssviðs Samtaka atvinnulífsins, sem gefur í dag út skýrslu um ferðaþjónustuna.

„Gjaldtaka yfirhöfuð er að okkar mati besta leiðin til að hámarka arðinn af auðlindinni og ekki síst til að vernda náttúruna af því að þá fer hagur landeigenda saman með náttúruvernd. Því að landeigandinn hefur þá hvata til þess að vel sé farið með landið og það þoli þann átroðning. Hann getur þá stýrt gjaldinu eftir því sem landið leyfir,“ segir Óttar Snædal, einn skýrsluhöfunda.

Í skýrslunni er líka bent á að þessi leið stuðli að því að ferðamenn sem sannarlega njóta landsins greiði fyrir það. Þá er bent á að möguleikar til gjaldtöku skapi líka hvata fyrir frumkvöðla og eigendur lands sem lítið er sótt til að byggja upp sína staði og auglýsa þá. Slíkt sé til þess fallið að dreifa álaginu betur milli landssvæða og auka svigrúm fyrir frekari vöxt í ferðamennsku.

Greint er frá því að þegar ferðamönnum til Íslands er skipt eftir þjóðerni kemur fram að mestur vöxtur hefur verið í fjölda ferðamanna frá Bretlandi og Bandaríkjunum, sem hefur allt að fimmfaldast á síðustu sex árum. Þrátt fyrir að krónan hafi styrkst töluvert frá því að virði hennar nánast helmingaðist árið 2008 hafi hún ekki styrkst gagnvart pundi og dollar. Ísland sé því enn hlutfallslega ódýrt fyrir notendur þessara gjaldmiðla miðað við það sem var fyrir hrun.

Í skýrslunni kemur fram að niðurstöður rannsóknar Alþjóð­a­gjaldeyris­sjóðsins benda til þess að vöxtur ferðaþjónustunnar á Íslandi sé svo mikill að styrking krónunnar hafi enn sem komið er ekki teljandi áhrif á ferðaþjónustuna. „Við erum einfaldlega orðin það umtöluð og það er það mikill vöxtur í öðrum þáttum sem ýta undir ferðaþjónustuna á Íslandi,“ segir Óttar.

Engu að síður er dýrt að ferðast um á Íslandi og Óttar segir að verð skipti vissulega máli. Þegar ferðamenn eru spurðir séu góð tilboð eða það að komast á áfangastað fyrir ásættanlegt verð eitt af því sem skiptir mestu máli við val á áfangastaðnum. „Það skiptir máli og maður þekkir það sjálfur þegar maður velur áfangastaði að maður horfir alltaf til verðs líka. Til að vernda þennan vöxt þá verðum við að huga að því að gera það á sjálfbæran hátt.“ Hann bendir á að launahækkanir muni auka verðþrýsting. Einkum í ferðaþjónustu sem sé mannaflsfrek atvinnugrein.

Óttar segir að upplifun ferðamanna skipti líka máli. „Það skiptir ekki síður máli að ferðamönnum finnist eins og áfangastaðurinn sé peninganna virði. Af því að meðmæli og umfjöllun á netinu, allt þetta upplýsingaflæði, skiptir gríðar­lega miklu máli.“