Framundan er söguleg barátta

„Ég sjálfur er þannig að langstærstur hluti þjóðarinnar þekkir mig mjög vel. Þekkir vonandi mína kosti og þekkir vel mína mörgu galla,“ sagði Davíð Oddsson, ritstjóri og fyrrverandi forsætisráðherra, í útvarpsþættinum Sprengisandi á Bylgjunni í gær. Þar tilkynnti hann að hann ætlaði að sækjast eftir embætti forseta Íslands í komandi forsetakosningum.

Hann segist hafa tekið ákvörðunina fyrir örfáum dögum og gat ekki svarað því með vissu hvort framboð Ólafs Ragnars, sitjandi forseta, hefði haft áhrif á hans eigið framboð.

„Ég get ekki svarað þessu með afgerandi hætti vegna þess að það er svo stutt síðan ég fór eiginlega að láta þetta mál ná einhverjum tökum á mér,“ sagði hann.

Davíð segir að hann bjóði sig meðal annars fram vegna reynslu sinnar og til að bjóða upp á meiri fjölbreytileika í kosningunum.

„Ég tel að það mætti hafa einum fleiri rétti á forsetaframboðsmatseðlinum og ég gæti kannski passað þar inn í,“ sagði Davíð. „Bæði reynsla mín og þekking sem er nokkur gæti fallið vel að þessu starfi.“

Kosningabaráttan efni í þjóðsögur

„Þetta stefnir í epíska kosningabaráttu. Söguleg ef ekki þjóðsöguleg kosningabarátta,“ segir Andri Snær Magnason, rithöfundur og forsetaframbjóðandi, um tíðindi gærdagsins. „Ég hafði ekki búist við því að þessir tveir risar fortíðarinnar myndu mætast á sama velli aftur,“ segir hann.

Þá hafi framboð Davíðs breytt landslaginu fyrir kosningar.

„Ég held að framboð hans búi til miklu skarpari línur og skarpari valkosti fyrir kjósendur. Ég held að fólk viti hvar hann stendur í bæði lýðræðis- og umhverfismálum og hver hans sýn er á leiðtogahlutverkið.“

Guðni Th. Jóhannesson, sagnfræðingur og forsetaframbjóðandi, tekur vel í framboð Davíðs og er sammála Andra Snæ um að framundan séu sögulegar kosningar.

„Hann er einn umdeildasti stjórnmálamaður síðustu aldar og það er alltaf líf og fjör í kring um Davíð,“ segir Guðni.

Guðni vill ekki meta eigin stöðu eftir framboð Davíðs. „Ég velti ekki vöngum yfir því. Ég velti því bara fyrir mér hvað ég hef fram að færa, hver mín sjónarmið eru og hvernig mér tekst að fá fólkið í landinu til að styðja þau,“ segir Guðni.



Stígur Ólafur til hliðar?

Þá var Ólafur Ragnar Grímsson, sitjandi forseti, í viðtali á Eyjunni á Stöð 2. Hann gat ekki svarað því hvort hann yrði á kjörseðlinum í sumar eftir að nýleg framboð litu dagsins ljós.

„Það verður bara að koma í ljós hvað ég geri,“ sagði Ólafur aðspurður um veru hans á kjörseðlinum.

Ólafur sagðist ekki hafa rætt við Davíð fyrir framboðstilkynningu þess síðarnefnda.

Eiríkur Bergmann, stjórnmálafræðiprófessor við Háskólann á Bifröst, segir framboðið sprengju inn í kosningarnar. 

„Þar til maður sér einhverjar tölur er svolítið erfitt að átta sig nákvæmlega á þessu. Maður gerir ráð fyrir að Ólafur og Davíð taki fylgi hvor frá öðrum,“ segir Eiríkur og gefur sér að Ólafur Ragnar verði enn í framboði en Eiríkur getur ekki spáð um hvort Ólafur víki.

„Hann myndi ekki opna á þetta svona nema að hann sé að fara að hallast að þeirri niðurstöðu að draga sig í hlé,“ segir hann.

„Vendingar íslenskra stjórnmála undangengin misseri hafa verið svo ótrúlegar. Það er ekkert í framboði Davíðs Oddssonar efnislega sem ætti að breyta afstöðu Ólafs Ragnars til síns framboðs. Báðir leggja þeir ofuráherslu á reynslu, það er að segja flokkspólitíska reynslu, en það er nýtilkomin röksemd um forsetaembættið.“

Gott fyrir Guðna og Andri aftur í leiknum

Eiríkur metur það sem svo að framboð Davíðs sé gott fyrir Guðna Th. Jóhannesson, „Í fyrsta kasti myndi ég halda að þetta væri gott fyrir Guðna. Davíð Oddsson sækir eflaust megnið af sínu fylgi inn í raðir Ólafs og þá verðum við að gefa okkur að Ólafur haldi áfram.“

Eiríkur segir Andra Snæ Magnason hafa verið kominn út í horn eftir framboð Guðna Th. Nú þegar Davíð sé kominn fram gæti hagurinn vænkast hjá Andra. 

„Hann var kominn út í horn í þessu framboði sem snerist um Guðna og Ólaf. Sú mynd sem blasti við okkur var sú að hann ætti enga möguleika. Þessi staða gæti sett hann inn í myndina aftur þar sem atkvæðin fara að dreifast meira.“

Kynslóðirnar berast á banaspjót

Þá segir Eiríkur stefna í átök á milli 20. og 21. aldar í komandi forsetakosningum. „Þar er önnur víglína. Ólafur Ragnar og Davíð Oddsson eru andstæðir pólar íslenskra stjórnmála á 20. öldinni. Nú stilla þeir sjálfum sér upp nánast hlið við hlið í þessum kosningum. Reynslan gegn nýgræðingunum,“ segir hann.

„Þeir eru líka fulltrúar hinna íslensku stjórnmálaflokka sem hinir frambjóðendurnir virðast ekki vera í sama mæli.“ 

Er framboð Ólafs og Davíðs til höfuðs Pírötum sem hafa mælst vel í skoðanakönnunum?

„Ég veit það nú ekki en það er klárt að þeir hafa báðir stillt sér upp sem andstæðingar róttækra þjóðfélagsbreytinga eins og boðaðar eru í nýrri stjórnarskrá og með rannsóknarskýrslu Alþingis.“

Þessi grein birtist fyrst í Fréttablaðinu þann 9. maí.