Opna á að rukka fyrir aðgang að þjóðgarðinum á Þingvöllum

Í drögum að frumvarpi Bjartar Ólafsdóttur, umhverfis-og auðlindaráðherra, um breytingar á lögum um þjóðgarðinn á Þingvöllum er lagt til að í reglugerð megi ákveða að taka gestagjöld innan þjóðgarðsins fyrir veitta þjónustu og aðgang að svæðinu. Í dag er bæði rukkað fyrir bílastæðagjöld innan þjóðgarðsins sem og fyrir aðgang að salerni.

Eiga fjármunirnir að nýtast til að mæta kostnaði við þjónustu, uppbyggingu og viðhald innviða, rekstur og eftirlit innan marka þjóðgarðsins en fjárhæðin á að birtast í reglugerð samkvæmt frumvarpinu og byggjast á rekstraráætlun garðsins sem Þingvallanefnd leggur fyrir ráðherra til samþykktar.

Samkvæmt drögunum að frumvarpinu verður meðal annars heimilt að ákveða að gjaldið verði „föst fjárhæð miðað við dagsdvöl í þjóðgarðinum og veiti aðgang að þjónustu á vegum þjóðgarðsins innan marka þjóðgarðsins.“

Gjöldin munu renna til þjóðgarðsins

Heimilt verður að veita afslátt af gjaldinu ef greitt er fyrir lengri tíma í senn eða ef greitt er fyrir marga aðila í einu. Þá verður jafnframt heimilt að rukka sérstaklega fyrir aðgang að tjaldstæðum innan þjóðgarðsins.

Gjöldin munu renna til þjóðgarðsins sjálfs en ráðherra ákveður nánara fyrirkomulag gjaldtöku í reglugerð eftir að hafa tillögur frá Þingvallanefnd.

Þá mun jafnframt verða heimilt, samkvæmt drögum að frumvarpinu, að innheimta gjöld vegna leyfisveitinga og samninga en gjöldin skulu standa undir kostnaði við veitingu leyfa og við umsjón og eftirlit vegna hinnar leyfisskyldu starfsemi. Ráðherra ákveður svo fjárhæð gjaldsins sem og nánara fyrirkomulag gjaldtöku í reglugerð að fengnum tillögum Þingvallanefndar.

Sams konar heimildir til gjaldtöku í lögum um Vatnajökulsþjóðgarð

Þessar tillögur um breytingar á lögum um þjóðgarðinn á Þingvöllum eru í samræmi við núgildandi lög um Vatnajökulsþjóðgarð en samkvæmt 21. grein þeirra laga má ákveða að taka gestagjöld innan garðsins og fyrir aðgang að svæðinu til að mæta kostnaði við þjónustu og eftirlit með dvalargestum.

Í ákvæðinu er jafnframt kveðið á um að heimilt sé „að ákveða að gjaldið sé föst fjárhæð miðað við dagsdvöl í þjóðgarðinum og veiti aðgang að þjónustu á vegum þjóðgarðsins á öllum rekstrarsvæðum hans.“

Í drögunum að frumvarpi um breytingar á lögum um Þingvelli er reyndar líka lögð til breyting á 21.  grein í lögunum um Vatnajökulsþjóðgarð. Samkvæmt drögunum skulu gestagjöld fyrir veitta þjónustu og aðgang að svæðinu ekki aðeins mæta kostnaði við þjónustu og eftirlit heldur einnig kostnaði við uppbyggingu og viðhaldi innviða og rekstri.

Umtalsverð spjöll orðið á náttúru á Þingvöllum vegna átroðnings ferðamanna

Engum blöðum er um það að fletta að þjóðgarðurinn á Þingvöllum er einn fjölsóttasti ferðamannastaður landsins og er vísað í þá staðreynd í greinargerð með drögunum. Samhliða mikilli fjölgun ferðamanna hér á landi síðustu ár hefur ásókn og álag á Þingvelli aukist mikið, bæði á náttúru þjóðgarðsins og innviði, og hafa í raun umtalsverð spjöll orðið á náttúru innan garðsins vegna átroðnings ferðamanna að því er fram kemur í greinargerðinni.

Er breytingunum á núverandi löggjöf „ætlað að stuðla að því að hægt verði að taka á móti ölum þeim fjölda gesta sem leggur leið sína í þjóðgarðinn án þess að röskun verði á náttúru og menningarminjum,“ eins og segir í greinargerð.

Til að koma í veg fyrir að náttúra þjóðgarðsins raskist enn frekar hafa stjórnendur þjóðgarðsins„þurft að bæta og auka við aðstöðu sem hefur leitt til stóraukinna útgjalda í rekstri þjóðgarðsins. Starfsemi þjóðgarðsins er í dag fjármögnuð með fjárveitingum úr fjárlögum, tekjum af leigu lóða innan þjóðgarðsins og innheimtu þjónustugjalda vegna afmarkaðrar þjónustu innan þjóðgarðsins. Þessi tekjuöflun hefur ekki reynst nægjanleg til þess að takast á við breyttar aðstæður. Frumvarpinu er m.a. ætlað að stuðla að því að þjóðgarðsyfirvöldum verði tryggðir auknir fjármunir þannig að unnt sé að stuðla með skilvirkum hætti að uppbyggingu og vernd þjóðgarðsins.“

Auk þeirra breytinga sem snúa að heimild til aukinnar gjaldtöku á Þingvöllum er lagt til að afla þurfi sérstaks leyfis vegna hvers konar skipulagðra viðburða og verkefna innan þjóðgarðsins „sem meðal annars kalla á aðstöðu jarðrask, mannafla eða meðferð tækja innan þjóðgarðsins, svo sem vegna kvikmyndunar eða samkomuhalds.“

Þá verður auk þess óheimilt að reka atvinnutengda starfsemi í þjóðgarðinum án samnings um slíka starfsemi við Þingvallanefnd.