Stórfyrirtæki fjarlægja sig Sádum eftir hvarf blaðamannsins

Fjöldi tækni-, fjölmiðla- og afþreyingafyrirtækja hafa hætt við þátttöku í ráðstefnu á vegum stjórnvalda í Sádí-Arabíu síðar í þessum mánuði vegna hvarfs Jamals Khashoggi, sádiarabísks blaða- og andófsmanns. Framkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna krefst „sannleikans“ um afdrif Khashoggi.

Sádar hafa verið sakaðir um að hafa myrt Khashoggi á ræðismannsskrifstofu landsins í Istanbúl í Tyrklandi í síðustu viku. Tyrknesk stjórnvöld hafa meðal annars sagt að upptökur sýni fram á að dauðasveit sem send var frá Sádí-Arabíu hafi pyntað og myrt Khashoggi. Því hafa Sádar neitað alfarið.

Hvarf Khashoggi, sem hafði verið í sjálfskipaðri útlegð í Bandaríkjunum og skrifaði pistla fyrir Washington Post, hefur orðið til þess að vestræn fyrirtæki hafa hugsað sig tvisvar um að láta bendla sig við stjórnvöld í Ríad. Washington Post segir að á annan tug þeirra hafi dregið sig út úr fjárfestingaráðstefnu Sáda, þar á meðal bandarísku fyrirtækin Uber og Viacom.

Antonio Guterres, framkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna, segir að leiða verði í ljós nákvæmlega hvað varð um Khashoggi og hver ber ábyrgð á því. Hann óttast að atburðum sem þessum fjölgi.

„Við verðum að krefjast sterklega að það sanna verði ljóst,“ sagði Guterres við fréttamann breska ríkisútvarpins BBC á fundi Alþjóðagjaldeyrissjóðsins á Balí.

Segist ætla að hringja í konung Sádí-Arabíu vegna málsins

Sádar eru nánir bandamenn Bandaríkjastjórnar og Donald Trump forseti hefur ræktað þau tengsl enn frekar í stjórnartíð sinni. Viðbrögð stjórnar hans við hvarfi Khashoggi og fréttum um að Sádar hafi myrt hann hafa verið hikandi. Þannig sagðist Steven Mnuchin, fjármálaráðherra Trump, ætla að mæta á ráðstefnu Sáda sem stórfyrirtækin ætla að sniðganga.

Trump sagðist sjálfur ekki sjá neina ástæðu til að hætta að selja Sádum vopn eða banna þeim að fjárfesta í Bandaríkjunum, jafnvel þó að þingmenn í hans eigin flokki séu uggandi og vilji grípa til aðgerða. Hann sagðist í gær ætla að ræða við Salman konung Sádí-Arabíu á næstunni um hvarf blaðamannsins.

„Við ætlum að komast að því hvað gerðist varðandi þessar hræðilegu aðstæður í Tyrklandi sem tengist Sádí-Arabíu og blaðamanninum,“ sagði Trump við fréttamenn í gær en fullyrti að enginn hafi enn áttað sig á hvað hefði raunverulega gerst.

Washington Post greindi frá því í vikunni að bandaríska leyniþjónustan hafi haft njósnir af því að Sádar ætluðu sér að handsama Khashoggi sem hefur verið gagnrýninn á Mohammed bin Salman, krónprins Sádí-Arabíu.

Trump er sagður hafa lengi átt í viðskiptasambandi við Sáda. Eftir að hann tók við sem forseti Bandaríkjanna hafi þrýstihópar fyrir Sádí-Arabíu eytt hundruð þúsundum dollara á hóteli hans í Washington-borg. Sádiarabíska konungsfjölskyldan hafi verið á meðal viðskiptavina hans allt frá 10. áratugnum.

Adam Schiff, fulltrúadeildarþingmaður demókrata, er einn þeirra sem hefur ýjað að því að duldir hagsmunaárekstrar Trump forseta skýri veikburða viðbrögð hans við hvarfi Khashoggi. Á Twitter deildi Schiff grein Washington Post um viðskipti Trump við Sáda og tilvitnun í forsetann: „Sádí-Arabía, mér semur við þá alla. Þeir kaupa íbúðir af mér. Þeir eyða 40 milljónum, 50 milljónum. Á mér að líka illa við þá? Mér líkar mjög vel við þá,“ sagði Trump um Sáda á kosningafundi í Alabama árið 2015.

Lét Schiff í veðri vaka að forsetinn ætti fjárhagslegra hagsmuna að gæta hjá Sádum.

Emoluments for dummies:

Candidate Trump: “Saudi Arabia, I get along with all of them. They buy apartments from me. They spend $40 million, $50 million ...
I like them very much.”

President Trump on Saudis suspected murder of Khashoggi: “We're going to have to see.”

U.S. v $ https://t.co/HA9NRwHw0n

— Adam Schiff (@RepAdamSchiff) October 12, 2018