„Áunninn athyglisbrestur er ekki til“ Stefán Árni Pálsson og Þórdís Valsdóttir skrifa 27. október 2022 10:30 Anna Tara hefur rannsakað ADHD meira en flestir hér á landi. Á samfélagsmiðlum á borð við TikTok er að finna fjöldann allan af myndböndum þar sem einkennum ADHD er lýst. Þegar leitað er að myllumerkinu ADHD má sjá að slík myndbönd hafa fengið yfir 16 milljarða áhorfa. Margir samsama sig við slík myndbönd og telja einkennin eiga við um sig. Oft eru talin upp mjög almenn einkenni í myndböndunum sem geta bæði átt við einstaklinga sem eru með ADHD og ekki. Fjallað var um málið í Íslandi í dag á Stöð 2 á þriðjudagskvöldið en þar var rætt við Svanhildi Hólm Valsdóttur og Önnu Töru. Þegar ADHD ber á góma er oft talað um að flest okkar getum verið gleymin og utan við okkur en er áunninn athyglisbrestur til? „Áunninn athyglisbrestur er ekki til,“ segir Anna Tara Andrésdóttir doktorsnemi í heila-, hugarstarfsemi og hegðun við Háskólann í Barcelona. Hún segir einnig að skjánotkun geti ekki valdið athyglisbresti en að einstaklingar með ADHD séu líklegri til að vera með meiri og hraðari skjánotkun til þess að sækja í örvun. Anna Tara segir að vinsæl TikTok myndbönd þar sem einkennum ADHD eru gerð skil geri meira gagn en ógagn og geti hjálpað einstaklingum með ógreint ADHD að átta sig á því hver einkennin eru. „Það á enginn að vera að greina sig sjálfur, þig getur grunað en svo áttu að fara til fagaðila,“ segir hún en bætir þó við að henni þyki fagaðilar hér á landi ekki alltaf hafa nægilega menntun til þess að annast ADHD greiningar. Hún telur aukna umræðu vera af hinu góða en hún segir skilninginn á ADHD ekki nægilegan og að umræðan einkennist af skort á samúð. „Það er alltaf eins og fólk sé að væla yfir engu og fólk skilur ekki hvað ADHD getur verið hamlandi,“ segir hún. Það geti fært fólki aukin lífsgæði að fá meðferð við röskuninni. Mjög dýrt Anna Tara segir að þrátt fyrir aukna vitund um ADHD og aukningu í ADHD greiningum fullorðinna sé þó langt í land. „Heldur betur ef þú vilt hafa minni samfélagslegan kostnað, því það er mjög dýrt að meðhöndla ekki ADHD, og ef þér er annt um vellíðan fólks og börnin þeirra, að þau eigi öll sem best lífsgæði, þá ætti hjálpin að koma strax,“ segir Anna Tara. Hér á landi er ekki til nein tölfræði um hversu margir eru greindir með ADHD heldur einungis tölfræði um það hversu margir taki lyf. Anna Tara gagnrýnir það harðlega að umræðan snúist einungis um lyfjanotkun og kallar eftir tölum um greiningar. „Mér finnst ekki hægt að bera saman lyfjanotkun milli landa ef við erum ekki með tölur um greiningar,“ segir Anna Tara og segir að ef fleiri Íslendingar taki lyf sé það til marks um það að við séum að sinna málaflokknum betur en nágrannalönd okkar. Rætt er við Önnu Töru í innslaginu hér að neðan en viðtalið við hana hefst þegar um sjö mínútur eru liðnar af þættinum. Ísland í dag Mest lesið Deilur Bríetar og Pálma smitast yfir á síðu Zöru Larsson Lífið Simmi og Hugi taka sér pásu: „Það er hagsmunaárekstur“ Lífið Chappell Roan elskar Fischersund Tíska og hönnun Ingibjörg Sólrún steig trylltan dans Lífið Stjörnulífið: Á rassinum með ref Lífið „Þrjátíu og eitt ár síðan stuðboltinn Bakkus sagði mér upp“ Lífið Skotið á hús Rihönnu í Beverly Hills Lífið Sjóðandi hiti á klúbbnum á föstudag Lífið Þolir ekki þegar kærastinn talar um tilfinningar Lífið Þriggja daga leikhús fáránleikans Lífið Fleiri fréttir Sjóðandi hiti á klúbbnum á föstudag Varð að svara einni spurningu rétt til að fá eina milljón Deilur Bríetar og Pálma smitast yfir á síðu Zöru Larsson Ingibjörg Sólrún steig trylltan dans Simmi og Hugi taka sér pásu: „Það er hagsmunaárekstur“ Skotið á hús Rihönnu í Beverly Hills Stjörnulífið: Á rassinum með ref „Þrjátíu og eitt ár síðan stuðboltinn Bakkus sagði mér upp“ Þolir ekki þegar kærastinn talar um tilfinningar „Þegar konur ákveða að eignast börn þá eru þær strax búnar að fórna líkamanum sínum“ Þriggja daga leikhús fáránleikans Krakkatía vikunnar: Hundar, kettir og eldingar Hver er maðurinn? Tók með sér leynihráefnið, Camembert-brennivín Salurinn fylltist í þrígang á fimmtíu ára afmælistónleikum Laufey „splittaði G-inu“ á tónleikum í Dublin „Eru þær í alvöru tvíburar?“ Kórstjórinn sem ól upp kynslóðir Kársnesbúa: „Sönglaus skóli er hjartalaus skóli“ Fréttatía vikunnar: Bíll, belja og Bandaríkjaforseti Gimpið í Pulp Fiction er látið Dorrit segir þetta besta tímann til að fara til Abu Dhabi Frekari skakkaföll í leikhúsunum Miðflokkskonur gera sig klárar í bátana Líklega ekki langt í fyrstu bótoxsprautuna í punginn hér á landi Þessi eru tilnefnd til Íslensku tónlistarverðlaunanna 2026 Tóti og Ósk eiga von á túrbóbarni Fimm hlutu bókmenntaverðlaun kvenna og kvára Britney Spears handtekin og í haldi yfir nótt Giftu sig eftir sex mánaða bakpokaferðalag Apinn að vaxa upp úr apabangsanum Sjá meira
Margir samsama sig við slík myndbönd og telja einkennin eiga við um sig. Oft eru talin upp mjög almenn einkenni í myndböndunum sem geta bæði átt við einstaklinga sem eru með ADHD og ekki. Fjallað var um málið í Íslandi í dag á Stöð 2 á þriðjudagskvöldið en þar var rætt við Svanhildi Hólm Valsdóttur og Önnu Töru. Þegar ADHD ber á góma er oft talað um að flest okkar getum verið gleymin og utan við okkur en er áunninn athyglisbrestur til? „Áunninn athyglisbrestur er ekki til,“ segir Anna Tara Andrésdóttir doktorsnemi í heila-, hugarstarfsemi og hegðun við Háskólann í Barcelona. Hún segir einnig að skjánotkun geti ekki valdið athyglisbresti en að einstaklingar með ADHD séu líklegri til að vera með meiri og hraðari skjánotkun til þess að sækja í örvun. Anna Tara segir að vinsæl TikTok myndbönd þar sem einkennum ADHD eru gerð skil geri meira gagn en ógagn og geti hjálpað einstaklingum með ógreint ADHD að átta sig á því hver einkennin eru. „Það á enginn að vera að greina sig sjálfur, þig getur grunað en svo áttu að fara til fagaðila,“ segir hún en bætir þó við að henni þyki fagaðilar hér á landi ekki alltaf hafa nægilega menntun til þess að annast ADHD greiningar. Hún telur aukna umræðu vera af hinu góða en hún segir skilninginn á ADHD ekki nægilegan og að umræðan einkennist af skort á samúð. „Það er alltaf eins og fólk sé að væla yfir engu og fólk skilur ekki hvað ADHD getur verið hamlandi,“ segir hún. Það geti fært fólki aukin lífsgæði að fá meðferð við röskuninni. Mjög dýrt Anna Tara segir að þrátt fyrir aukna vitund um ADHD og aukningu í ADHD greiningum fullorðinna sé þó langt í land. „Heldur betur ef þú vilt hafa minni samfélagslegan kostnað, því það er mjög dýrt að meðhöndla ekki ADHD, og ef þér er annt um vellíðan fólks og börnin þeirra, að þau eigi öll sem best lífsgæði, þá ætti hjálpin að koma strax,“ segir Anna Tara. Hér á landi er ekki til nein tölfræði um hversu margir eru greindir með ADHD heldur einungis tölfræði um það hversu margir taki lyf. Anna Tara gagnrýnir það harðlega að umræðan snúist einungis um lyfjanotkun og kallar eftir tölum um greiningar. „Mér finnst ekki hægt að bera saman lyfjanotkun milli landa ef við erum ekki með tölur um greiningar,“ segir Anna Tara og segir að ef fleiri Íslendingar taki lyf sé það til marks um það að við séum að sinna málaflokknum betur en nágrannalönd okkar. Rætt er við Önnu Töru í innslaginu hér að neðan en viðtalið við hana hefst þegar um sjö mínútur eru liðnar af þættinum.
Ísland í dag Mest lesið Deilur Bríetar og Pálma smitast yfir á síðu Zöru Larsson Lífið Simmi og Hugi taka sér pásu: „Það er hagsmunaárekstur“ Lífið Chappell Roan elskar Fischersund Tíska og hönnun Ingibjörg Sólrún steig trylltan dans Lífið Stjörnulífið: Á rassinum með ref Lífið „Þrjátíu og eitt ár síðan stuðboltinn Bakkus sagði mér upp“ Lífið Skotið á hús Rihönnu í Beverly Hills Lífið Sjóðandi hiti á klúbbnum á föstudag Lífið Þolir ekki þegar kærastinn talar um tilfinningar Lífið Þriggja daga leikhús fáránleikans Lífið Fleiri fréttir Sjóðandi hiti á klúbbnum á föstudag Varð að svara einni spurningu rétt til að fá eina milljón Deilur Bríetar og Pálma smitast yfir á síðu Zöru Larsson Ingibjörg Sólrún steig trylltan dans Simmi og Hugi taka sér pásu: „Það er hagsmunaárekstur“ Skotið á hús Rihönnu í Beverly Hills Stjörnulífið: Á rassinum með ref „Þrjátíu og eitt ár síðan stuðboltinn Bakkus sagði mér upp“ Þolir ekki þegar kærastinn talar um tilfinningar „Þegar konur ákveða að eignast börn þá eru þær strax búnar að fórna líkamanum sínum“ Þriggja daga leikhús fáránleikans Krakkatía vikunnar: Hundar, kettir og eldingar Hver er maðurinn? Tók með sér leynihráefnið, Camembert-brennivín Salurinn fylltist í þrígang á fimmtíu ára afmælistónleikum Laufey „splittaði G-inu“ á tónleikum í Dublin „Eru þær í alvöru tvíburar?“ Kórstjórinn sem ól upp kynslóðir Kársnesbúa: „Sönglaus skóli er hjartalaus skóli“ Fréttatía vikunnar: Bíll, belja og Bandaríkjaforseti Gimpið í Pulp Fiction er látið Dorrit segir þetta besta tímann til að fara til Abu Dhabi Frekari skakkaföll í leikhúsunum Miðflokkskonur gera sig klárar í bátana Líklega ekki langt í fyrstu bótoxsprautuna í punginn hér á landi Þessi eru tilnefnd til Íslensku tónlistarverðlaunanna 2026 Tóti og Ósk eiga von á túrbóbarni Fimm hlutu bókmenntaverðlaun kvenna og kvára Britney Spears handtekin og í haldi yfir nótt Giftu sig eftir sex mánaða bakpokaferðalag Apinn að vaxa upp úr apabangsanum Sjá meira