Saka Rússa um að skapa ótta á Eystra­salti

Rússneska varnarmálaráðuneytið lagði fram drög að breytingum á landamærum Rússlands við Finnland og Litháen í kringum eyjar í austanverðum Finnlandsflóa og í kringum borgina Kalíníngrad í gær, að sögn Reuters-fréttastofunnar. 

Breytingarnar þýddu að Rússar eignuðu sér hafsvæði tilheyrir Finnlandi, að sögn sænska ríkisútvarpsins SVT.

Alexander Stubb, forseti Finnlands, segir að rússnesk stjórnvöld hafi ekki átt neitt samráð við þau finnsku um málið. Finnsk stjórnvöld kannki því núna upplýsingar í rússneskum fjölmiðlum um tillögur að breytingum á mörkum hafsvæða á Finnlandsflóa.

„Finnland kemur fram á sama hátt og alltaf: af yfirvegun og á grundvelli staðreynda,“ sagði Stubb á samfélagsmiðlinum X.

Elina Valtonen, utanríkisráðherra Finnlands, hvatti Rússa til þess að virða hafréttarsamning Sameinuðu þjóðanna. Aðgerðir þeirra yllu ruglingi.

Ulf Kristerson, forsætisráðherra Svíþjóðar, sagði Rússa ekki geta ákveðið einhliða að breyta landamærum að öðrum ríkjum. Micael Bydén, yfirmaður sænska hersins, segir Rússa storka alþjóðalögum og aðgerðir þeirra séu á mörkum þess að teljast ögrun.

Dæmigert fyrir aðferðafræði Rússlands

Stjórnvöld í Kreml segja ekkert pólitískt við tillögur varnarmálaráðuneytisins jafnvel þó að pólitíska ástandið hafi breyst töluvert á síðustu áratugum. Rússland verði að tryggja eigið öryggi. 

„Þið sjáið átökin, sérstaklega á Eystrasaltssvæðinu,“ sagði Dmitríj Peskov, talsmaður Kremlar.

Rússneskir fjölmiðlar hafa eftir heimildarmönnum að engin áform séu um að breyta landamærunum á Eystrasalti.

Í rökstuðningi ráðuneytisins segir að mælingar á landamærunum í tíð Sovétríkjanna sem studdust við sjókort frá miðri 20. öldinni séu ekki í samræmi við þær sem hafa síðar verið gerðir með nútímastaðsetningarbúnaði.

Sérfræðingar telja að útspili Rússa sé ætlað að kalla fram viðbrögð frá Finnum. Charly Salonius-Pasternak frá Alþjóðamálastofnun Finnlands segir það dæmigert fyrir aðferðafræði rússneskra stjórnvalda.

„Sjáum hvað gerist. Verða einhver viðbrögð? Ef ekki þá þora þeir ekki þannig að við getum haldið áfram,“ segir Salonius-Pasternak við finnska ríkisútvarpið YLE.

Markku Kangaspuro, sérfræðingur í Rússlandi við Háskólann í Helsinki, telur tillögu Rússa hefndaraðgerð.

„Rússland sendir þau skilaboð að ef það er gripið til aðgerða gegn þeim hafi þeir einnig leiðir til þess að valda óstöðugleika og óöryggi hjá okkur,“ segir hann.

Óhefðbundinn hernaður gegn vesturlöndum

Einna harðast brugðust ráðherrar Eystrasaltslandanna sem voru áður undir hæl Sovétríkjanna við útspili rússneskra stjórnvalda. Gabrielius Landsbergis, utanríkisráðherra Litháens, kallaði tillögu þeirra þannig „augljósa stigmögnun“ gegn Evrópusambandinu og Atlantshafsbandalaginu.

„Önnur rússnesk óhefðbundin aðgerð í gangi, að þessu sinni tilraun til þess að sá ótta, óvissu og efa um fyrirætlanir þeirra á Eystrasalti,“ skrifaði Landsbergis á samfélagsmiðlinum X.

Mæta yrði Rússum með viðeigandi festu.

Eistneski starfsbróðir hans, Margus Tsahkna, sagði tillögu Rússa fjarstæðukennda við fyrstu sýn.

„Það er ekki hægt að útiloka að fréttirnar séu tilraun til þess að sá óvissu,“ sagði hann í skriflegu svari til Reuters.

Kaja Kallas, forsætisráðherra Eistlands, sakaði Rússa í vikunni um að há „skuggastríð“ gegn vesturlöndum. Vísaði hún til fjölda skemmdarverka, njósna og netárása sem Eistar telja Rússa standa á bak við.