Koma fyrstu þotunnar einn af há­punktum flug­sögu Ís­lands

Þotan, TF-FIE, kom ný frá Boeing-verksmiðjunum í Seattle laugardaginn 24. júní 1967. Yfirflugstjóri Flugfélagsins, Jóhannes Snorrason, flaug henni til landsins og tók mannfjöldi á móti henni á flugvellinum.

„Þúsundir Reykvíkinga samfögnuðu Flugfélagi Íslands í sólskinsveðri,“ sagði í frétt Vísis og var tekið fram að mikill mannfjöldi hefði einnig verið á Öskjuhlíð og raunar allt í kringum flugvöllinn.

Helstu fyrirmenni landsins voru mætt, þeirra á meðal Ásgeir Ásgeirsson, forseti Íslands, Sigurbjörn Einarsson biskup, Bjarni Benediktsson forsætisráðherra og Ingólfur Jónsson samgönguráðherra. Birgir Kjaran, stjórnarformaður Flugfélagsins, flutti fyrstu ræðuna og Margrét Johnson, eiginkona Arnar Ó. Johnson, forstjóra Flugfélagsins, gaf þotunni nafnið Gullfaxi.

Þotan var hraðfleygasta flugvél sem Íslendingar höfðu eignast, flaug á 900 til 950 kílómetra hraða á klukkustund. Til samanburðar var farflughraði DC 6B-vélanna, sem þotan leysti af hólmi, um 500 kílómetrar á klukkustund. Þotan var innréttuð með sæti um borð voru fyrir 108 til 119 farþega.

Upphaflega hugðust Flugfélagsmenn gera hana út frá Reykjavíkurflugvelli enda var Boeing 727 hönnuð með það í huga að geta hafið sig til flugs af tiltölulega stuttum flugbrautum. Ríkisstjórn Íslands setti hins vegar það skilyrði fyrir ríkisábyrgð að hún yrði gerð út frá Keflavíkurflugvelli en einstaka lendingar voru þó áfram heimilar í Reykjavík.

Loftleiðir höfðu áður neyðst til að gera Rolls Royce 400-vélar sínar út frá Keflavík eftir að ríkisstjórnin hafnaði ósk félagsins um að lengja flugbrautir í Reykjavík, þótt Loftleiðamenn byðust til að lána ríkinu fyrir verkinu. Loftleiðir stóðu á sama tíma fyrir byggingu stórhýsis á vellinum sem átti að verða flugstöð en endaði sem Hótel Loftleiðir.

Þotan var í þjónustu Flugfélags Íslands og síðar Flugleiða í átján ár eða til ársins 1985. Hún fór síðan til UPS-flutningafyrirtækisins en árið 2007 var henni lagt í flugvélakirkjugarði í Nýju-Mexíkó.

Tveir áhugamenn um íslensku flugsöguna, Air Atlanta-mennirnir Arngrímur Jóhannsson og Hafþór Hafsteinsson, keyptu þá flugvélina, létu saga af henni stjórnklefann, fluttu hann til Íslands og færðu Flugsafni Íslands á Akureyri hann að gjöf. Þar býðst gestum að skoða framhluta Gullfaxa, flugvélar sem markaði þáttaskil í flugsögu Íslendinga.

Þátturinn um Flugfélag Íslands verður endursýndur á Stöð 2 í dag, sunnudag, klukkan 16:50 í opinni dagskrá. Áskrifendur Stöðvar 2 og Stöðvar 2+ geta horft á þáttinn hvenær sem er í streymisveitu Stöðvar 2.

Þriðji þáttur Flugþjóðarinnar er á dagskrá annaðkvöld, mánudagskvöld, klukkan 19:10. Þá verður fjallað um sögu Loftleiða.