Var Kurt Cobain myrtur?

Opinbera og almennt viðtekna skýringin er að í kjölfar þunglyndis og langvarandi harðrar eiturlyfjaneyslu hafi Kurt stytt sér aldur. Tortryggnir ásakendur hafa á hinn bóginn einkum sakað eiginkonu hans, Courtney Love, um að hafa staðið að baki dauða hans vegna öfundar og erfðamála. 

Aðrir hafa haldið því fram að yfirvöldi hafi viljað þagga niður í rokkgoðinu til að koma í veg fyrir slæm áhrif hans á æsku landsins.

Í nýjasta þætti Skuggavaldsins, sem nú er aðgengilegur í hlaðvarpsveitum, ræða prófessorarnir Hulda Þórisdóttir og Eiríkur Bergmann um þrálátar samsæriskenningarnar tengdar andláti Kurt Cobain.

Segja má að þessar samsæriskenningarnar séu eins og spegilmyndir í myrkri, þar sem harmræn persónusaga Kurt Cobain blandast ógnvekjandi frásögnum af vafasömum atvikum og óræðum vísbendingum.

Morfín í æðum Cobain, hagræðing haglabyssu á vettvangi og dulafull kona sem sást við hlið hans dögunum áður eru eins og táknræn brot sem vekja fleiri spurningar en svör – ráðgáta sem áratugum saman hefur kveikt elda tortryggni og sögusagna í heimi sem þrífst á hugmyndum um ósýnilegt vald sem stjórni öllu.

Andófsaflið Cobain

Kurt Cobain var einn áhrifamesti tónlistarmaður tíunda áratugarins og lykilmaður í Seattle-grunge-hreyfingunni. Sem forsprakki Nirvana átti hann stóran þátt í að breyta landslagi rokktónlistar með lögum eins og Smells Like Teen Spirit, Lithium og Come As You Are. 

Í þættinum ræða Eiríkur og Hulda hvernig Nirvana varð ein vinsælasta hljómsveit heims og hvernig Cobain sjálfur glímdi við togstreitu milli eigin and-kapítalískra gilda og óvæntrar heimsfrægðar.

Einnig er fjallað um persónulega erfiðleika Cobains, þar á meðal langvarandi heilsufarsvandamál, sálræna vanlíðan og vímuefnafíkn. Þessir þættir hafa verið sagðir mynda bakgrunninn að andláti hans, en þeir eru einnig mikilvægur hluti af samsæriskenningum sem efast um opinbera skýringu á dauða hans.

Andlátið

Komið var að Kurt Cobain látnum þann 8. apríl 1994 á heimili sínu í Seattle með haglabyssu við hlið sér og sjálfsvígsbréf fannst á staðnum. Lögreglan úrskurðaði andlátið sem sjálfsvíg og tiltók sem rök magn morfíns í blóði hans, sem var þrefaldur dauðaskammtur. Hins vegar hafa ýmsir dregið þessa niðurstöðu í efa og bent á óvenjulegar aðstæður við andlátið.

Ein algengasta kenningin er sú að eiginkona Cobains, Courtney Love, hafi átt aðild að morði hans.

Kenningasmiðir benda á að hjónaband þeirra hafi verið í molum og að Courtney vissi að hún myndi fara fjárhagslega illa út úr skilnaði. Það var sökum kaupmála sem gerður hafði verið að hennar undirlagi þegar þau giftust því þá leit út fyrir að hennar frami yrði meiri en hans.

Önnur kenning fjallar um mögulegt samsæri stjórnvalda sem ekki þoldu áhrifamátt hans sem andófsafl gegn hinu kapítalíska samfélagi. Sumir líta einnig til valdaafla í tónlistarheiminum sem höfðu hag af því að þagga niður í Cobain.

Aðdragandinn

Í þessum þætti Skuggavaldsins er rýnt í aðdraganda andlátsins, þar á meðal innlagnir á sjúkrahús og meðferðarstofnanir í vikunum áður. Cobain var lagður inn á sjúkrahús í Róm í mars 1994 eftir að hafa tekið of stóran skammt af róandi lyfjum og áfengi, atvik sem sumir telja hafa verið sjálfsvígstilraun. 

Hann var síðar lagður inn í afeitrun en flúði meðferðarstofnunina aðeins tveimur dögum eftir innlögn, keypti haglabyssu og sást víðsvegar um Seattle áður en hann fannst látinn.

Courtney Love

Courtney Love, eiginkona Cobains, gegnir lykilhlutverki í flestum kenningunum um andlátið. 

Þáttastjórnendur ræða hvernig Love, sem sjálf var tónlistarkona og forsprakki hljómsveitarinnar Hole, var oft talin metnaðargjörn og stjórnsöm. Hún er sökuð um að hafa nýtt sér sambandið við Cobain í eigin þágu, og það hefur verið fullyrt að hún hafi kynnt hann fyrir heróíni. 

Þátturinn greinir líka frá því hvernig Courtney reyndi að halda heimilinu saman en var jafnframt gagnrýnd fyrir hegðun sína, sem ýtti undir tortryggni.

Í þættinum er fjallað um þá menningarlega arfleifð Cobains, ekki aðeins í tónlist heldur einnig sem tákn andófs gegn kapítalisma og almennum gildum. 

Cobain, sem var aðeins 27 ára við andlát sitt, fellur í svokallaðan „27 ára klúbb“ ásamt öðrum tónlistargoðsögnum á borð við Jimi Hendrix, Janis Joplin, Jim Morrison og Amy Winehouse sem öll létust aðeins 27 ára gömul.

Fleiri þætti af Skuggavaldinu má nálgast á hlaðvarpsveitunni Tal.