„Auð­vitað er hann vel­kominn hingað til Ís­lands“

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins, tók til máls í óundirbúnum fyrirspurnartíma á Alþingi í dag og beindi orðum sínum til Kristrúnar Frostadóttur forsætisráðherra.

„Með hvaða hætti hyggst hæstvirtur forsætisráðherra og ríkisstjórnin vinna að því að efla tengsl Íslands við Bandaríkin og styrkja samstarf við þau í sessi?“ spurði Sigmundur.

„Mér skilst að hæstvirtur forsætisráðherra og fulltrúar þessarar ríkisstjórnar hafi ekki enn leitast við að ná beinu talsambandi við forseta Bandaríkjanna. Verður gerð bragarbót á því? Verður forseta Bandaríkjanna jafnvel boðið til Íslands?“ sagði Sigmundur svo og nefndi að á Íslandi væri fjöldi góðra golfvalla.

Kristrún steig þá upp í pontu, þakkaði fyrir fyrirspurnina og sagði Bandaríkin alltaf hafa leikið stórt hlutverk á alþjóðavísu. Ísland gerði sér fyllilega grein fyrir mikilvægi góðra samskipta við Bandaríkin.

„Við höfum ekki ennþá átt tvíhliða formlegan fund með Bandaríkjaforseta. Ég hef hins vegar hitt Bandaríkjaforseta í tvö skipti, átt í stuttum samræðum við forseta og nefnt þá sérstaklega áhuga okkar á frekari samskiptum, viðskiptum og fjárfestingu og að styrkja varnarinnviði hér,“ sagði Kristrún.

Skilaboðin frá íslenskri stjórnsýslu og stjórnmálamönnum hafi verið mjög skýr um áhuga á frekara samstarfi við Bandaríkin.

Sigmundur Davíð tók þá aftur til máls og sagði ríkisstjórnina skorta tengingu við veruleikann. 

„Er ekki orðið tímabært að ná raunveruleikatengingu? Gera sér grein fyrir því að Bandaríkin hafa aftur fest sig í sessi með fyrri hætti sem leiðandi afl á alþjóðavísu. Þá dugar ekki að spjalla við menn sem menn hitta á göngunum á alþjóðafundunum eða halda lyftufund og segja að Ísland vilji gjarnan vinna vel með Bandaríkjunum,“ sagði hann svo.

Samtalið virkt þó formlegir fundir hafi ekki átt sér stað

Fréttastofa hafði samband við forsætisráðherra til að forvitnast út í samskipti hans við Bandaríkjaforseta og stöðu mála þar.

„Við höfum ekkert farið leynt með það að við höfum óskað eftir fundi með Bandaríkjaforseta og stjórnvöldum vestanhafs, á hápólitíska stiginu. Sú beiðni liggur enn þá inni en ég hef hitt Bandaríkjaforseta í tvígang, annars vegar á NATO-fundinum í Haag í sumar og svo hitti ég hann þegar ég var í New York, núna á dögunum, í boði á vegum Bandaríkjaforseta,“ segir Kristrún um Donald Trump.

„Ég nýti öll svona tækifæri til þess að halda uppi hagsmunum Íslands og það er þannig að í bæði skiptin sem ég hef hitt hann, segir hann við mig að fyrra bragði að hann sé meðvitaður um stöðu varnarmála á Íslandi og að Bandaríkin muni standa við sínar skuldbindingar á Íslandi.“

Greinilegt væri að Bandaríkjaforseti væri „mjög meðvitaður“ um að varnarsamstarf ríkjanna gangi áfram vel.

„En ég hef líka átt í talsverðum samskiptum við lönd sem eru í okkar bakgarði, ég fór til Færeyja í maí og ég er að fara til Grænlands í næstu viku. Ég átti tvíhliða fund með forsætisráðherra Kanada um daginn í London og hef margoft rætt við forsætisráðherra Noregs og Danmerkur og aðkomu þeirra að þessu Norðurslóðasvæði,“ segir hún.

„Ég hef rætt það líka við Bandaríkjaforseta, og gerði það í New York, að við myndum gjarnan vilja efla tengslin á þessu svæði á sviði fjárfestinga og innviðauppbyggingar og hann tók mjög vel í það,“ segir Kristrún.

Hún hafi jafnframt rætt við Howard Lutnick, bandaríska viðskiptamálaráðherrann, um áhuga íslenskra stjórnvalda á að fá bandaríska fjárfestingu til landsins og að Íslendingar væru virkir í innviðafjárfestingu á Norðurslóðum. Hann hefði sýnt því áhuga.

„Þannig samtalið er auðvitað mjög virkt þó formlegir fundir hafi ekki átt sér stað,“ segir hún.

Veit af áhuganum og tók vel í fund

Kristrún sagði þónokkuð liðið síðan beiðni frá Íslandi um fund með Bandaríkjaforseta fór formlega inn í kerfið. Ekkert hafi heyrst af henni en Trump hafi þó sýnt fundinum áhuga.

„Ég ræddi það nú við Bandaríkjaforseta þegar ég hitti hann í New York um daginn að ég myndi gjarnan vilja hitta hann í Bandaríkjunum og auðvitað er hann velkominn hingað til Íslands ef hann hefur áhuga og hann tók mjög vel í það. Hann veit af áhuga okkar og það mun koma að þessu, það er bara spurning hvenær,“ segir Kristrún.

Þetta eru þá fundir um varnarinnviðauppbyggingu?

„Það eru vissulega varnartengdir innviðir en líka fjárfesting í verðmætasköpun hérna á svæðinu. Það er fjöldinn allur af bandarískum fyrirtækjum og fleiri fyrirtækjum frá löndunum sem ég nefndi áðan, Kanada, Noregur, Danmörk og fleiri, sem eru að horfa á þetta svæði,“ segir Kristrún um Ísland.

„Við þurfum að vera virk sjálf í að stýra ferðinni um það hvernig fjárfesting þróast á okkar slóðum. Það er meðal annars ástæðan fyrir því að ég er að fara til Grænlands ég og Jens-Frederik, forsætisráðherra Grænlands, viljum endilega styrkja böndinn hvað það varðar og sýna hvað við erum gott teymi á Norðurslóðum.“