Hlýnun jarðar á að hafa mikil áhrif á maraþonhlaup í heimnum Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 6. nóvember 2025 12:01 Þessi ónefndi hlaupari reynir að kæla sig niður í Boston-maraþoninu. Getty/ Danielle Parhizkaran Maraþonhlaup verða enn meira krefjandi í framtíðinni ef marka má nýja rannsókn um breyttar aðstæður fyrir stærstu maraþonhlaup heimsins. Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Eldræða Rikka G í beinni: „Að gera drengnum þetta er bara ljótt“ Fótbolti „Sorgmæddur en stoltur“ Fótbolti Viggó á leið í topplið í bestu deild í heimi? Handbolti Rosaleg dagskrá Man. City að hefjast Enski boltinn Allt undir þegar peningakarlinn mætir með Shabazz á Krókinn Körfubolti Hrósar Heimi og vill að hann hermi eftir Arsenal Fótbolti Liverpool tapaði aftur í Tyrklandi Fótbolti Logi í liði umferðarinnar í Tyrklandi Fótbolti Sögulegt kvöld í vændum hjá Salah? Fótbolti Bæjarar gengu frá Atalanta Fótbolti Fleiri fréttir „Sorgmæddur en stoltur“ Fleury fór á kostum gegn FH Tottenham í martraðarlandi og dagar Tudor taldir? Bæjarar gengu frá Atalanta Flautumark kramdi drauma norðursins um sigur gegn Börsungum Íslendingaliðið tapaði stórt en fer í umspil Eldræða Rikka G í beinni: „Að gera drengnum þetta er bara ljótt“ Rosaleg dagskrá Man. City að hefjast Viggó á leið í topplið í bestu deild í heimi? Liverpool tapaði aftur í Tyrklandi Ótrúleg dramatík í Íslendingaslag þar sem örlögin réðust Atli Sigurjóns skoraði fimm mörk og fór illa með Val Tækluðu spurningu sem brennur á öllum eftir fyrstu keppni tímabilsins Sögulegt kvöld í vændum hjá Salah? Allt undir þegar peningakarlinn mætir með Shabazz á Krókinn Logi í liði umferðarinnar í Tyrklandi Kristrún Ríkey í óvænt flug til Serbíu Eyjamenn grjótharðir við svörtu og hvítu reitina Besta sætið: Af hverju er ekki búið að semja við Snorra? Skipti um landslið rétt fyrir HM Barton ákærður fyrir líkamsárás „Ísak getur verið okkar framtíðar markvörður“ Gæti misst af titilvörninni Tudor segir að fallslagurinn sé mikilvægari en Meistaradeildin Tíu leikmönnum bannað að koma til Bandaríkjanna Fengu ævilangt bann fyrir að veðja á eigin leiki Þakkaði ChatGPT fyrir silfrið: „Notaði þetta sem sálfræðing, þjálfara og lækni“ Alisson ekki með gegn Galatasaray en meiðslin ekki alvarleg Arna sú fyrsta í sögunni en endaði neðst Hrósar Heimi og vill að hann hermi eftir Arsenal Sjá meira
Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Eldræða Rikka G í beinni: „Að gera drengnum þetta er bara ljótt“ Fótbolti „Sorgmæddur en stoltur“ Fótbolti Viggó á leið í topplið í bestu deild í heimi? Handbolti Rosaleg dagskrá Man. City að hefjast Enski boltinn Allt undir þegar peningakarlinn mætir með Shabazz á Krókinn Körfubolti Hrósar Heimi og vill að hann hermi eftir Arsenal Fótbolti Liverpool tapaði aftur í Tyrklandi Fótbolti Logi í liði umferðarinnar í Tyrklandi Fótbolti Sögulegt kvöld í vændum hjá Salah? Fótbolti Bæjarar gengu frá Atalanta Fótbolti Fleiri fréttir „Sorgmæddur en stoltur“ Fleury fór á kostum gegn FH Tottenham í martraðarlandi og dagar Tudor taldir? Bæjarar gengu frá Atalanta Flautumark kramdi drauma norðursins um sigur gegn Börsungum Íslendingaliðið tapaði stórt en fer í umspil Eldræða Rikka G í beinni: „Að gera drengnum þetta er bara ljótt“ Rosaleg dagskrá Man. City að hefjast Viggó á leið í topplið í bestu deild í heimi? Liverpool tapaði aftur í Tyrklandi Ótrúleg dramatík í Íslendingaslag þar sem örlögin réðust Atli Sigurjóns skoraði fimm mörk og fór illa með Val Tækluðu spurningu sem brennur á öllum eftir fyrstu keppni tímabilsins Sögulegt kvöld í vændum hjá Salah? Allt undir þegar peningakarlinn mætir með Shabazz á Krókinn Logi í liði umferðarinnar í Tyrklandi Kristrún Ríkey í óvænt flug til Serbíu Eyjamenn grjótharðir við svörtu og hvítu reitina Besta sætið: Af hverju er ekki búið að semja við Snorra? Skipti um landslið rétt fyrir HM Barton ákærður fyrir líkamsárás „Ísak getur verið okkar framtíðar markvörður“ Gæti misst af titilvörninni Tudor segir að fallslagurinn sé mikilvægari en Meistaradeildin Tíu leikmönnum bannað að koma til Bandaríkjanna Fengu ævilangt bann fyrir að veðja á eigin leiki Þakkaði ChatGPT fyrir silfrið: „Notaði þetta sem sálfræðing, þjálfara og lækni“ Alisson ekki með gegn Galatasaray en meiðslin ekki alvarleg Arna sú fyrsta í sögunni en endaði neðst Hrósar Heimi og vill að hann hermi eftir Arsenal Sjá meira