Út­gjöld Ís­lands til varnar­mála duga til – í bili

Þetta var fyrsta Íslandsheimsókn Rutte frá því hann tók við sem framkvæmdastjóri NATÓ. Utanríkisráðherra tók á móti honum á flugvellinum í morgun og Rutte fékk að virða fyrir sér öryggissvæðið í Keflavík. Hann átti síðan fund með forsætisráðherra og saman héldu þau blaðamannafund.

Síðdegis fékk fréttastofa að setjast niður með Mark Rutte í efri deildarsal Alþingis. Rutte var fyrst spurður út í framlag Íslands til varnarmála í ljósi þess sem Jens Stoltenberg, forveri Rutte hjá NATO, hafði eftir Donald Trump Bandaríkjaforseta en honum fannst ekki mikið til framlags Íslands koma líkt og lesa má í frétt Guardian á sínum tíma. „Hvað viljum við þá með Ísland hafa?“ á Trump að hafa spurt Stoltenberg.

Rutte sagðist hafa skilning á sérstöðu Íslands.

„Þið hafið ákveðið að auka útgjöldin til varnartengdra framkvæmda upp í 1,5%. Það er mjög mikilvægt því við þurfum meira frá Íslandi í NATÓ. Við samþykktum svokölluð getumarkmið, einnig fyrir Ísland og Íslendingar samþykktu. Það er mjög mikilvægt að þið gerið þetta og ég veit að þið munuð gera þetta því Íslendingar standa alltaf við skuldbindingar sínar og standa við loforð sín. Það þýðir að allt bandalagið getur notið góðs af aðild ykkar.“

Er þá 1,5% nóg í bili?

„Í bili er það nóg, algerlega,“ sagði Rutte staðfastur.

Rutte sagði nokkrum sinnum í dag að Ísland væri augu og eyru bandalagsins á Norðurslóðum og talaði um mikilvægi hlutverks Íslendinga við að afla upplýsinga. Hann vísaði þá til mikilvægrar legu landsins og að á Norðurslóðum sýndu ekki aðeins Rússar áhuga og mögulega ásælni heldur fleiri þjóðir, eins og Kína. Rutte sagðist meta framlag og hlutverk Íslands innan NATÓ mikils.

„Þið hafið ykkar eigin landhelgisgæslu og almannavarnir. Enginn stendur ykkur framar þegar kemur að viðbúnaði alls samfélagsins. Mitt land, Holland, og mörg önnur ríki innan NATÓ geta lært af ykkur hvað það varðar. Þið eruð á einstökum stað á landakortinu, landfræðilega. Þið eruð í Evrópu en líka dálítið fyrir utan Evrópu og þegar kemur að diplómatísku starfi og pólitísku starfi þá getur forsætisráðherra ykkar og utanríkisráðherra og ríkisstjórn haft samningavald, þið getið kallað fólk saman.“

Ísland mikils metinn bandamaður

Í ávarpi sem Rutte flutti á blaðamannafundinum í dag vitnaði hann í ljóð eftir skáldkonuna Huldu sem skrifaði um Ísland, þjóðina sem hún sagði að þekkti hvorki sverð né blóð: „Með friðsæl býli, ljós og ljóð, svo langt frá heimsins vígaslóð,“ orti Hulda.

„Þetta er fallegt ljóð,“ sagði Rutte.

„Það gefur svolítið í skyn að Ísland sé aðskilið öllu öðru. -Jú, þið eruð örugg en upp að vissu marki. Þið eruð örugg ef þið leggið í aukafjárfestingar og tryggið að þið gerið allt sem þið lofuðuð NATÓ að gera, eins og ég vænti að þið gerið og hafið gert áður. Þið eruð mikils metinn bandamaður og þess vegna getum við sameiginlega örugg og þurfum ekki að hafa áhyggjur.“