Náttúruverndarsamtök fjarlægðu stíflu Eiður Þór Árnason skrifar 25. janúar 2026 23:19 Verkefnið í Ytri-Hraundal hófst í maí á síðasta ári. Fuglavernd/Jóhannes Guðbrandsson Stífla í ánni Melsá í Ytri-Hraundal var fjarlægð í desember á síðasta ári í því augnamiði að endurheimta vatnasvæði árinnar fyrir fugla og fiska. Einnig á aðgerðin að gera sjóbirtingi kleift að ferðast upp ána. Rannsóknir hófust á svæðinu í byrjun maí 2025 og var alfarið búið að fjarlægja stífluna um sjö mánuðum síðar. Stíflan var reist árið 1958 til að framleiða raforku fyrir sveitabæ í Ytri-Hraundal en hún hafði ekki verið notuð í fleiri áratugi, að sögn sjóðsins Open Rivers Programme sem styrkti verkefnið. Náttúruverndarsamtökin Fuglavernd stóðu fyrir framkvæmdinni. Stíflan er sögð hafa verið eina hindrunin sem hamlaði flæði árinnar til sjávar. Vonast sé til að aðgerðin muni stækka búsvæði Atlantshafslax og sjóbirtings og auka endurnýjun stofnsins. Fram kemur í tilkynningu frá náttúruverndarsamtökunum Fuglavernd að verkefnið hafi verið unnið í samvinnu við Land og skóg, Hafrannsóknarstofnun og Breska fuglaverndarfélagið (RSPB). Stíflan áður en hún var fjarlægð.Náttúruvernd/Jóhannes Guðbrandsson Tafðist vegna rigninga „Framkvæmdin gekk vel en hún tafðist eilítið vegna mikilla rigninga og þurfti að bíða eftir frosti svo þungar vinnuvélar kæmust alla leið á framkvæmdarsvæðið. Það kom á óvart hve fjarlægja þurfti mikið af steinsteypu sem kom í ljós undir torfgarðinum út frá stíflunni.“ Open Rivers Programme styður framkvæmdir sem miða að því að fjarlægja smærri manngerðar stíflur í árfarvegum og lækjum sem hafa áhrif á vatnasvið og líffræðilegan fjölbreytileika. Þetta er í annað sinn sem sjóðurinn styrkir Fuglavernd í þessum tilgangi. Að sögn forsvarsmanna samtakanna réðu þau sérfræðinga frá skoska fyrirtækinu CBEC til verksins sem sérhæfi sig í náttúrumiðuðum lausnum við endurheimt árfarvega. Þá segir að vatnsstreymi hafi verið mælt fyrir og eftir framkvæmdina og passað upp á að varna rofi í árbökkum eftir að stíflan var fjarlægð, að því er fram kemur í tilkynningu. Umhverfismál Fuglar Borgarbyggð Mest lesið Öll híbýli fullbókuð og hesthúsin verða stappfull Innlent Sérsveitarmenn um borð í Þór Innlent Selja mannvirki bæjarins á flugvellinum á tólf milljónir Innlent „Það koma bara færri“ Innlent Drengur á slysadeild eftir árás í Laugardalslaug Innlent Rúmlega þrjátíu bjargað úr rústunum en tugþúsunda enn saknað Erlent „Við sváfum ekkert, dauðhræddir á refresh-takkanum alla helgina“ Innlent Ellefu létust í flugslysi í Frakklandi Erlent Fleiri en 1300 látnir vegna hitabylgju í Evrópu Erlent Sautján ára Íslendingur dæmdur í ellefu mánaða fangelsi í Danmörku Innlent Fleiri fréttir Fræsa og malbika Reykjanesbraut í kvöld Öll híbýli fullbókuð og hesthúsin verða stappfull Selja mannvirki bæjarins á flugvellinum á tólf milljónir Sérsveitarmenn um borð í Þór „Það koma bara færri“ Einn fluttur á spítala eftir líkamsárás Bandero byrjað að senda Landhelgisgæslunni staðsetningu sína „Við sváfum ekkert, dauðhræddir á refresh-takkanum alla helgina“ „Þau tala stundum um að við ælum í gegnum puttana“ „Ætlum rétt að vona að þessi tímalína standist“ Hafa ekki gefið Landhelgisgæslunni upp staðsetningu Bandero Boðar frekari niðurskurð síðar í sumar Gefa ekki upp staðsetningu sína og Hildur boðar frekari niðurskurð Hlaut stunguáverka og var fluttur á sjúkrahús Drengur á slysadeild eftir árás í Laugardalslaug Hjólar hringinn fyrir Hringinn: Gengið vel en leiðin norður „mjög mikið pain“ Forsetinn og borgarstjórinn í Sprengisandi Réðst að hópi drengja í sundlaug Matsgerðirnar einar ekki nægar til að sanna akstur undir áhrifum slævandi lyfja Sautján ára Íslendingur dæmdur í ellefu mánaða fangelsi í Danmörku Skip Watsons komið inn í íslenska efnahagslögsögu Slösuð göngukona flutt með þyrlunni „Málið er í öllu tilliti afar óheppilegt“ Festa lengri opnunartíma lauganna um helgar í sessi Undirbúningur vegna almyrkvans víða á lokametrunum „Fólk sem er á bið á ekki að vera þjónustulaust“ Hrun úr Reynisfjalli: „Ansi mikil bergfylla sem hefur farið þarna niður“ Bíður milli vonar og ótta á meðan fjölskyldan er föst undir hótelrústum Notuðust við dróna við að ná utan um stórfellda líkamsárás Hætta á að námsframboð dragist saman Sjá meira
Rannsóknir hófust á svæðinu í byrjun maí 2025 og var alfarið búið að fjarlægja stífluna um sjö mánuðum síðar. Stíflan var reist árið 1958 til að framleiða raforku fyrir sveitabæ í Ytri-Hraundal en hún hafði ekki verið notuð í fleiri áratugi, að sögn sjóðsins Open Rivers Programme sem styrkti verkefnið. Náttúruverndarsamtökin Fuglavernd stóðu fyrir framkvæmdinni. Stíflan er sögð hafa verið eina hindrunin sem hamlaði flæði árinnar til sjávar. Vonast sé til að aðgerðin muni stækka búsvæði Atlantshafslax og sjóbirtings og auka endurnýjun stofnsins. Fram kemur í tilkynningu frá náttúruverndarsamtökunum Fuglavernd að verkefnið hafi verið unnið í samvinnu við Land og skóg, Hafrannsóknarstofnun og Breska fuglaverndarfélagið (RSPB). Stíflan áður en hún var fjarlægð.Náttúruvernd/Jóhannes Guðbrandsson Tafðist vegna rigninga „Framkvæmdin gekk vel en hún tafðist eilítið vegna mikilla rigninga og þurfti að bíða eftir frosti svo þungar vinnuvélar kæmust alla leið á framkvæmdarsvæðið. Það kom á óvart hve fjarlægja þurfti mikið af steinsteypu sem kom í ljós undir torfgarðinum út frá stíflunni.“ Open Rivers Programme styður framkvæmdir sem miða að því að fjarlægja smærri manngerðar stíflur í árfarvegum og lækjum sem hafa áhrif á vatnasvið og líffræðilegan fjölbreytileika. Þetta er í annað sinn sem sjóðurinn styrkir Fuglavernd í þessum tilgangi. Að sögn forsvarsmanna samtakanna réðu þau sérfræðinga frá skoska fyrirtækinu CBEC til verksins sem sérhæfi sig í náttúrumiðuðum lausnum við endurheimt árfarvega. Þá segir að vatnsstreymi hafi verið mælt fyrir og eftir framkvæmdina og passað upp á að varna rofi í árbökkum eftir að stíflan var fjarlægð, að því er fram kemur í tilkynningu.
Umhverfismál Fuglar Borgarbyggð Mest lesið Öll híbýli fullbókuð og hesthúsin verða stappfull Innlent Sérsveitarmenn um borð í Þór Innlent Selja mannvirki bæjarins á flugvellinum á tólf milljónir Innlent „Það koma bara færri“ Innlent Drengur á slysadeild eftir árás í Laugardalslaug Innlent Rúmlega þrjátíu bjargað úr rústunum en tugþúsunda enn saknað Erlent „Við sváfum ekkert, dauðhræddir á refresh-takkanum alla helgina“ Innlent Ellefu létust í flugslysi í Frakklandi Erlent Fleiri en 1300 látnir vegna hitabylgju í Evrópu Erlent Sautján ára Íslendingur dæmdur í ellefu mánaða fangelsi í Danmörku Innlent Fleiri fréttir Fræsa og malbika Reykjanesbraut í kvöld Öll híbýli fullbókuð og hesthúsin verða stappfull Selja mannvirki bæjarins á flugvellinum á tólf milljónir Sérsveitarmenn um borð í Þór „Það koma bara færri“ Einn fluttur á spítala eftir líkamsárás Bandero byrjað að senda Landhelgisgæslunni staðsetningu sína „Við sváfum ekkert, dauðhræddir á refresh-takkanum alla helgina“ „Þau tala stundum um að við ælum í gegnum puttana“ „Ætlum rétt að vona að þessi tímalína standist“ Hafa ekki gefið Landhelgisgæslunni upp staðsetningu Bandero Boðar frekari niðurskurð síðar í sumar Gefa ekki upp staðsetningu sína og Hildur boðar frekari niðurskurð Hlaut stunguáverka og var fluttur á sjúkrahús Drengur á slysadeild eftir árás í Laugardalslaug Hjólar hringinn fyrir Hringinn: Gengið vel en leiðin norður „mjög mikið pain“ Forsetinn og borgarstjórinn í Sprengisandi Réðst að hópi drengja í sundlaug Matsgerðirnar einar ekki nægar til að sanna akstur undir áhrifum slævandi lyfja Sautján ára Íslendingur dæmdur í ellefu mánaða fangelsi í Danmörku Skip Watsons komið inn í íslenska efnahagslögsögu Slösuð göngukona flutt með þyrlunni „Málið er í öllu tilliti afar óheppilegt“ Festa lengri opnunartíma lauganna um helgar í sessi Undirbúningur vegna almyrkvans víða á lokametrunum „Fólk sem er á bið á ekki að vera þjónustulaust“ Hrun úr Reynisfjalli: „Ansi mikil bergfylla sem hefur farið þarna niður“ Bíður milli vonar og ótta á meðan fjölskyldan er föst undir hótelrústum Notuðust við dróna við að ná utan um stórfellda líkamsárás Hætta á að námsframboð dragist saman Sjá meira