Karlar - ekki burðast með þetta einir Þorri Snæbjörnsson skrifar 7. mars 2026 10:02 Það er flestum mikið áfall að greinast með krabbamein og algengt að fólk upplifi sig í lausu lofti. Margir hafa verið með einkenni í lengri eða styttri tíma og í rannsóknum hjá læknum. Óvissanum það sem tekur við er erfið og getur valdið kvíða en oft finnur fólk fyrir vissum létti þegar rannsóknarniðurstöður og meðferðaráætlun liggja fyrir. Margir glíma þó áfram við erfiðar hugsanir og tilfinningar á borð við kvíða, sorg og jafnvel reiði. Auk þess geta orðið breytingar á þreki og úthaldi, hlutverkum og samskiptum sem hafa áhrif á sjálfsmynd okkar og tilfinningu fyrir því að hafa stjórn á aðstæðum. Einnig geta samskipti við aðra í þessum breyttu aðstæðum valdið spennu eða vanlíðan. Þessara áhrifa gætir á meðan á meðferð stendur og þau geta varað í langan tíma eftir að meðferð lýkur. Við hjá Krabbameinsfélaginu höfum gert rannsóknir á upplifun fólks af því að greinast með krabbamein og niðurstöður þeirra sýna að svipað hlutfall karla og kvenna upplifa áhyggjur við greiningu, en karlar eru þó einungis um þriðjungur þeirra sem nýta sér stuðning frá félaginu. Þá benda niðurstöður einnig til að töluverður fjöldi karla upplifi þörf fyrir stuðning í ferlinu, en leiti ekki eftir honum. Þessu viljum við breyta, því við vitum að það hjálpar að leita í smiðju þeirra sem reynsluna hafa og við heyrum svo oft frá þeim körlum sem koma að þeir hefðu viljað að þeir hefðu komið fyrr. Ýmislegt sem þú getur gert Mörgum þykir hjálplegt að halda daglegri rútínu áfram, þótt hún geti breyst eftir greiningu eða í krabbameinsmeðferð. Hreyfing, næring og svefn eru áfram mjög mikilvægar undirstöður fyrir góða líðan. Margir dusta rykið af gömlum áhugamálum eða læra eitthvað nýtt, en sköpun getur hjálpað við að róa hugann og er oft eins og hálfgerð hugleiðsla. Hlátur og gleði létta líka á spennu og það er gott að hafa alltaf eitthvað framundan til að hlakka til, þótt það sé bara eitthvað lítið eins og góður kaffibolli. Stundum tökumst við á við erfiðleika með óhjálplegum leiðum eins og að einangra okkur, forðast aðstæður sem minna okkur á veikindin eða jafnvel með því að deyfa okkur. Það er mjög mikilvægt að sýna því sem við erum að upplifa mildi og þolinmæði og að muna að þetta eru ekki óalgengar tilfinningar og það er óþarfi að takast á við þetta einn. Það getur oft hjálpað meira en okkur grunar að tala við einhvern sem við treystum um tilfinningar okkar og líðan. Stundum er jafnvel betra að tala við einhvern ótengdan fagaðila, þótt það geti virst framandi tilhugsun. Enginn einn – dyr okkar standa ávallt opnar Öll erum við ólík og misjafnt hvaða leiðir henta til aðstoðar. Mikilvægast er að hver og einn finni út hvað virkar best fyrir sig. Þar erum við hjá Krabbameinsfélaginu tilbúin að rétta fram hjálparhönd. Við bjóðum öllum sem fá krabbamein og aðstandendum þeirra ókeypis stuðning, ráðgjöf og fræðslu. Við bjóðum meðal annars upp á: Einstaklings-, para- og fjölskylduviðtöl Fjarviðtöl og símaráðgjöf Margvísleg námskeið, fjarnámskeið og djúpslökun Hagnýtar upplýsingar um félagsleg úrræði og réttindi í veikindum Dvöl í íbúðum félagsins gegn vægu gjaldi fyrir þau sem sækja meðferð á Landspítala og hafa búsetu á landsbyggðinni Fræðslu um helstu tegundir krabbameina, einkenni og meðferð Við karla viljum við segja: Fyrsta skrefið getur reynst erfitt, en oft kemur mönnum á óvart hve mikið það hjálpar að þiggja aðstoðina og hve mikill léttir getur fylgt því. Nýtum þann stuðning sem okkur býðst, því það þarf enginn að ganga í gegnum þetta einn. Við erum til staðar fyrir þig. Höfundur er sálfræðingur og teymisstjóri hjá Krabbameinsfélaginu. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Reykjavíkurborg og ábyrgðin sem hún forðast Kári Sigurðsson,Sólveig Anna Jónsdóttir Skoðun Ég er líka að taka fullan þátt í samfélaginu! Alina Vilhjálmsdóttir Skoðun Hvað ef gervigreind gjörbreytir 90 þúsund íslenskum störfum? Lilja Dögg Jónsdóttir Skoðun Það kemur ekki til greina að rífa upp samgöngusáttmálann Pétur Marteinsson Skoðun Pólitísk forgangsröðun í þágu allra Kópavogsbúa Sigurður Kári Harðarsson Skoðun Álftnesingar mæta afgangi Rakel Margrét Viggósdóttir Skoðun Börn á biðlista eftir að komast á biðlista Auður Gunnarsdóttir Skoðun Börn í Laugardal fá ekki heitan mat í skólanum Jakob Jakobsson Skoðun Tryggjum að Hveragerði verði áfram bær fyrir alla Birgitta Ragnarsdóttir Skoðun Blá útivist – sóknarfæri lýðheilsu Jón Pálsson Skoðun Skoðun Skoðun Umferðarmál í Urriðaholti – Flótti frá vandanum Vilmar Pétursson skrifar Skoðun Brandarar á Alþingi og alvarlegar spurningar um undirbúning lagasetningar Benedikt S. Benediktsson skrifar Skoðun Hildur Björnsdóttir og bílastæðin í borginni Karólína M. Jónsdóttir skrifar Skoðun Glufur í farsældinni: Helmingur stuðningsnets barns úti í kuldanum Lúðvík Júlíusson skrifar Skoðun Hvað ef gervigreind gjörbreytir 90 þúsund íslenskum störfum? Lilja Dögg Jónsdóttir skrifar Skoðun Öflugt atvinnulíf á Akureyri Ragnar Sverrisson skrifar Skoðun Börn á biðlista eftir að komast á biðlista Auður Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Íþróttir, lýðheilsa og forvarnir Kristján Davíð Sigurjónsson skrifar Skoðun Reykjavíkurborg og ábyrgðin sem hún forðast Kári Sigurðsson,Sólveig Anna Jónsdóttir skrifar Skoðun Tryggjum að Hveragerði verði áfram bær fyrir alla Birgitta Ragnarsdóttir skrifar Skoðun Álftnesingar mæta afgangi Rakel Margrét Viggósdóttir skrifar Skoðun Það kemur ekki til greina að rífa upp samgöngusáttmálann Pétur Marteinsson skrifar Skoðun Stórasta Árborg í heimi? Guðný Björk Pálmadóttir skrifar Skoðun Blá útivist – sóknarfæri lýðheilsu Jón Pálsson skrifar Skoðun Pólitísk forgangsröðun í þágu allra Kópavogsbúa Sigurður Kári Harðarsson skrifar Skoðun Kerfið sem á að vernda börnin en bregst þeim Ingibjörg Einarsdóttir skrifar Skoðun Ég er líka að taka fullan þátt í samfélaginu! Alina Vilhjálmsdóttir skrifar Skoðun Er kennari ógn fyrir að trúa börnum sem segja frá ofbeldi? Ása Lind Finnbogadóttir skrifar Skoðun Tveir handteknir vegna stórfelldrar líkamsárásar – One-way ticket í sænsku leiðina Davíð Bergmann skrifar Skoðun Breytt vinnubrögð í mótun geðheilbrigðisþjónustunnar – draumsýn eða veruleiki? Elín Ebba Ásmundsdóttir skrifar Skoðun Að byggja bæ – eða samfélag? Herdís Anna Ingimarsdóttir skrifar Skoðun Hinn þríklofni Jóhann Páll Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Reykjavík er án móttökudeilda, og afleiðingarnar eru komnar í ljós Sóldís Birta Reynisdóttir skrifar Skoðun Áskoranir Ísafjarðarbæjar í húsnæðismálum Svanfríður Bergvinsdóttir skrifar Skoðun Fjármagn í þágu fjölskyldna Guðmundur Ingi Þóroddsson skrifar Skoðun Allir eru jafnir en enginn fær að blómstra Bessí Þóra Jónsdóttir skrifar Skoðun Hólastóllinn Hjalti Pálsson skrifar Skoðun 8. sætið Bjarni Fritzson skrifar Skoðun Tölum hátt og stolt um frið, segjum nei við hervæðingunni Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Íþróttamannvirki til sölu fyrir atkvæði Jónas Már Torfason skrifar Sjá meira
Það er flestum mikið áfall að greinast með krabbamein og algengt að fólk upplifi sig í lausu lofti. Margir hafa verið með einkenni í lengri eða styttri tíma og í rannsóknum hjá læknum. Óvissanum það sem tekur við er erfið og getur valdið kvíða en oft finnur fólk fyrir vissum létti þegar rannsóknarniðurstöður og meðferðaráætlun liggja fyrir. Margir glíma þó áfram við erfiðar hugsanir og tilfinningar á borð við kvíða, sorg og jafnvel reiði. Auk þess geta orðið breytingar á þreki og úthaldi, hlutverkum og samskiptum sem hafa áhrif á sjálfsmynd okkar og tilfinningu fyrir því að hafa stjórn á aðstæðum. Einnig geta samskipti við aðra í þessum breyttu aðstæðum valdið spennu eða vanlíðan. Þessara áhrifa gætir á meðan á meðferð stendur og þau geta varað í langan tíma eftir að meðferð lýkur. Við hjá Krabbameinsfélaginu höfum gert rannsóknir á upplifun fólks af því að greinast með krabbamein og niðurstöður þeirra sýna að svipað hlutfall karla og kvenna upplifa áhyggjur við greiningu, en karlar eru þó einungis um þriðjungur þeirra sem nýta sér stuðning frá félaginu. Þá benda niðurstöður einnig til að töluverður fjöldi karla upplifi þörf fyrir stuðning í ferlinu, en leiti ekki eftir honum. Þessu viljum við breyta, því við vitum að það hjálpar að leita í smiðju þeirra sem reynsluna hafa og við heyrum svo oft frá þeim körlum sem koma að þeir hefðu viljað að þeir hefðu komið fyrr. Ýmislegt sem þú getur gert Mörgum þykir hjálplegt að halda daglegri rútínu áfram, þótt hún geti breyst eftir greiningu eða í krabbameinsmeðferð. Hreyfing, næring og svefn eru áfram mjög mikilvægar undirstöður fyrir góða líðan. Margir dusta rykið af gömlum áhugamálum eða læra eitthvað nýtt, en sköpun getur hjálpað við að róa hugann og er oft eins og hálfgerð hugleiðsla. Hlátur og gleði létta líka á spennu og það er gott að hafa alltaf eitthvað framundan til að hlakka til, þótt það sé bara eitthvað lítið eins og góður kaffibolli. Stundum tökumst við á við erfiðleika með óhjálplegum leiðum eins og að einangra okkur, forðast aðstæður sem minna okkur á veikindin eða jafnvel með því að deyfa okkur. Það er mjög mikilvægt að sýna því sem við erum að upplifa mildi og þolinmæði og að muna að þetta eru ekki óalgengar tilfinningar og það er óþarfi að takast á við þetta einn. Það getur oft hjálpað meira en okkur grunar að tala við einhvern sem við treystum um tilfinningar okkar og líðan. Stundum er jafnvel betra að tala við einhvern ótengdan fagaðila, þótt það geti virst framandi tilhugsun. Enginn einn – dyr okkar standa ávallt opnar Öll erum við ólík og misjafnt hvaða leiðir henta til aðstoðar. Mikilvægast er að hver og einn finni út hvað virkar best fyrir sig. Þar erum við hjá Krabbameinsfélaginu tilbúin að rétta fram hjálparhönd. Við bjóðum öllum sem fá krabbamein og aðstandendum þeirra ókeypis stuðning, ráðgjöf og fræðslu. Við bjóðum meðal annars upp á: Einstaklings-, para- og fjölskylduviðtöl Fjarviðtöl og símaráðgjöf Margvísleg námskeið, fjarnámskeið og djúpslökun Hagnýtar upplýsingar um félagsleg úrræði og réttindi í veikindum Dvöl í íbúðum félagsins gegn vægu gjaldi fyrir þau sem sækja meðferð á Landspítala og hafa búsetu á landsbyggðinni Fræðslu um helstu tegundir krabbameina, einkenni og meðferð Við karla viljum við segja: Fyrsta skrefið getur reynst erfitt, en oft kemur mönnum á óvart hve mikið það hjálpar að þiggja aðstoðina og hve mikill léttir getur fylgt því. Nýtum þann stuðning sem okkur býðst, því það þarf enginn að ganga í gegnum þetta einn. Við erum til staðar fyrir þig. Höfundur er sálfræðingur og teymisstjóri hjá Krabbameinsfélaginu.
Skoðun Brandarar á Alþingi og alvarlegar spurningar um undirbúning lagasetningar Benedikt S. Benediktsson skrifar
Skoðun Reykjavíkurborg og ábyrgðin sem hún forðast Kári Sigurðsson,Sólveig Anna Jónsdóttir skrifar
Skoðun Tveir handteknir vegna stórfelldrar líkamsárásar – One-way ticket í sænsku leiðina Davíð Bergmann skrifar
Skoðun Breytt vinnubrögð í mótun geðheilbrigðisþjónustunnar – draumsýn eða veruleiki? Elín Ebba Ásmundsdóttir skrifar
Skoðun Reykjavík er án móttökudeilda, og afleiðingarnar eru komnar í ljós Sóldís Birta Reynisdóttir skrifar