Eina leiðin er að ganga til viðræðna við ESB - stéttarfélög geta ekki staðið hjá Sveinn Ólafsson skrifar 6. mars 2026 15:45 Í maí síðastliðnum skrifaði ég grein hér (Þegar við ætluðum að hitta Farage - Á Ísland að ganga í ESB?) um það starf sem ég og fleiri innan BHM höfðum unnið síðast þegar Ísland tók upp aðildarviðræður að ESB. Við gengum í þetta starf til að finna hvort slík aðild hentaði félagsfólki okkar. Við vorum sammála um að aðeins þjóðin gæti svarað hvort Ísland ætti að taka upp aðild eða ekki. Á þeim tíma var haldið þeirri skoðun hátt á lofti að Íslendingar gætu ekki fengið neina sérsamninga varðandi fiskveiðiauðlindina og yrðu að opna hana upp á gátt fyrir öllum ESB þjóðum. Ég sá aldrei neitt á blaði varðandi það, aðeins blaður í andstæðingum aðildar. Við sem unnum í þessum hóp vorum öll sannfærð um að eini möguleiki á aðild Íslands að Evrópusambandinu væri með fullum yfirráðum yfir fiskveiðum og sjávarútvegi. Annars myndi íslensk þjóð kolfella það samkomulag og þetta var morgunljóst öllum sem komu að þessum málum hjá ESB.Ég er enn í sömu stöðu og ég var í á þeim tíma, að vera í stjórn stéttarfélags og telja að félögin geti ekki staðið hjá þegar jafn mikilvæg mál eru í gangi. Að sjálfsögðu á þjóðin að velja að ljúka aðildarviðræðum og kjósa síðan um þá niðurstöðu sem þá verður. Afstaða Alþingis getur ekki verið önnur en að staðfesta úrslit þeirra kosninga, hvort sem þau eru að samþykkja eða hafna aðild að ESB. Þó að niðurstaða úr starfi þessara BHM félaga hafi verið að aðild að ESB breytti sáralitlu fyrir okkar félagsfólk, þá komumst við að því að það myndi breyta miklu fyrir landbúnað, og það í þá átt að styrkja stöðu bænda. Þar höfðum við 15 ára reynslu finnskra og sænskra bænda til að miða við. Næstum allir Íslendingar vita síðan hvað getur gerst þegar landið er orðið hluti af ESB með stöðugri gjaldmiðil og fulla þátttöku í rannsóknar- og vísindastarfi þess. Háskólafólk knýr áfram nýsköpun og markaðsstarf og hlýtur að horfa til þess að Ísland komi að ákvörðun um hvaða svið verði efst á baugi í rannsóknaráætlunum ESB, sama hvort það er jarðhiti, jöklar, tækni í sjávarútvegi eða annað sem skiptir landið máli. Glapræðið í Brexit sannfærði mig um kraftinn hjá fólki sem er tilbúið að skjóta samfélag sitt í fótinn og ganga úr ESB, þó það þýði að allt samfélagið tapi, ef því finnst það hafa verið skilið útundan. Þá hefur það litlu að tapa. Það er sorglegt að sjá hvernig það fólk sem kaus að ganga úr ESB telur sig enn hlunnfarið og enn verr statt en áður. Þau hlustuðu á fagurgala Boris Johnson, Liz Truss og Nigel Farage. Þar beittu auðmenn, sem síðan hafa flutt frá Bretlandi, ösnum fyrir vagn til útgöngu og niðurstaðan varð eftir því. Þess háttar glapræði er sannarlega ekki það sem verður mælt með hér. Spurningin um aðild Íslands að Evrópusambandinu er ekki jafn mikilvæg og hin spurningin, hvernig sú aðild á að vera? Ég hvet öll til að kjósa með því að ljúka viðræðum. Þegar sú niðurstaða liggur fyrir, opin öllum, þá er hægt að ræða um hvort eigi að samþykkja eða hafna henni. Það skiptir miklu máli fyrir allt vinnandi fólk að taka þessa afstöðu.Höfundur er upplýsinga- og stjórnsýslufræðingur, og situr í stjórn stéttarfélags. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Mest lesið Halldór 22.08.2026 Halldór Hvar hefur 400.000 manna þjóð mest áhrif? Baldur Johnsen Skoðun Fimmtugt er ekki biðstofa Sigurður Árni Reynisson Skoðun „Viltu koma út að leika?“ Hallgrímur Helgason Skoðun Horfum á heildarmyndina – og til lengri tíma Kolbrún Halldórsdóttir Skoðun Þegar mótrökin verða meðmæli Rögnvaldur Guðmundsson Skoðun Hvernig ákveður þjóð sig? - Samhygð á undanhaldi Davíð Brynjar Sigurjónsson Skoðun Amma getur ekki eldað. Borgarfulltrúinn getur það. Bæði borga 1.900. Kristín Ólafsdóttir Skoðun Spörum milljarða Lárus Blöndal Sigurðsson Skoðun Referendum: The Status Quo is Path Dependent Smári McCarthy Skoðun Skoðun Skoðun Fimmtugt er ekki biðstofa Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Horfum á heildarmyndina – og til lengri tíma Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Hvar hefur 400.000 manna þjóð mest áhrif? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Hvernig ákveður þjóð sig? - Samhygð á undanhaldi Davíð Brynjar Sigurjónsson skrifar Skoðun Siðferðiskirtillinn Jón Bragi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Spörum milljarða Lárus Blöndal Sigurðsson skrifar Skoðun Drottningaviðtal – þegar ein rödd fær sviðið Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar náttúran verður okkur framandi Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Af hverju aðildarviðræður? Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Hvað var afaðlagað? Þorvaldur Logason skrifar Skoðun Fullveldi - ættaróðal eða verkfæri sjálfstæðrar þjóðar? Martha Árnadóttir skrifar Skoðun Referendum: The Status Quo is Path Dependent Smári McCarthy skrifar Skoðun Amma getur ekki eldað. Borgarfulltrúinn getur það. Bæði borga 1.900. Kristín Ólafsdóttir skrifar Skoðun Þegar Ísland verður 600 þúsund manna borgríki – hver á þá að framleiða matinn? Eyjólfur Ingvi Bjarnason skrifar Skoðun Gylliboðin sem ekki standast Ólafur Hannesson skrifar Skoðun Þegar mótrökin verða meðmæli Rögnvaldur Guðmundsson skrifar Skoðun Er ekki alltaf brjálað að gera? Sigríður Indriðadóttir skrifar Skoðun Spliff, Donk & Gengja á Alþingi Benedikt V Warén skrifar Skoðun Bannmenn og bruggarar Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Íslensk mjólkurframleiðsla er ekki skiptimynt í Brussel Sigurbjörg Ottesen skrifar Skoðun Hversdagsleg menning og majónes Logi Einarsson skrifar Skoðun Lærum lýðræði Ingibjörg Rósa Björnsdóttir skrifar Skoðun Referendum: What Is Path Dependence? Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Veikar konur, hið hæga þjóðarmorð og Reykjavíkurmaraþon Viðar Hreinsson skrifar Skoðun ESB-aðild eykur áhrif smáríkja. Reynsla Íra er mjög jákvæð Dominic Scott skrifar Skoðun Hvaða Evrópusamband erum við að kjósa um? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Hefur einhver trú á topplistum? Dagbjört Hákonardóttir skrifar Skoðun Seðlabankastjóri og stríðsöxin Halla Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Ísland þarf raunhæfar lausnir — ekki óútskýrðar stærðir og óraunhæfar sviðsmyndir Eggert Guðmundsson skrifar Sjá meira
Í maí síðastliðnum skrifaði ég grein hér (Þegar við ætluðum að hitta Farage - Á Ísland að ganga í ESB?) um það starf sem ég og fleiri innan BHM höfðum unnið síðast þegar Ísland tók upp aðildarviðræður að ESB. Við gengum í þetta starf til að finna hvort slík aðild hentaði félagsfólki okkar. Við vorum sammála um að aðeins þjóðin gæti svarað hvort Ísland ætti að taka upp aðild eða ekki. Á þeim tíma var haldið þeirri skoðun hátt á lofti að Íslendingar gætu ekki fengið neina sérsamninga varðandi fiskveiðiauðlindina og yrðu að opna hana upp á gátt fyrir öllum ESB þjóðum. Ég sá aldrei neitt á blaði varðandi það, aðeins blaður í andstæðingum aðildar. Við sem unnum í þessum hóp vorum öll sannfærð um að eini möguleiki á aðild Íslands að Evrópusambandinu væri með fullum yfirráðum yfir fiskveiðum og sjávarútvegi. Annars myndi íslensk þjóð kolfella það samkomulag og þetta var morgunljóst öllum sem komu að þessum málum hjá ESB.Ég er enn í sömu stöðu og ég var í á þeim tíma, að vera í stjórn stéttarfélags og telja að félögin geti ekki staðið hjá þegar jafn mikilvæg mál eru í gangi. Að sjálfsögðu á þjóðin að velja að ljúka aðildarviðræðum og kjósa síðan um þá niðurstöðu sem þá verður. Afstaða Alþingis getur ekki verið önnur en að staðfesta úrslit þeirra kosninga, hvort sem þau eru að samþykkja eða hafna aðild að ESB. Þó að niðurstaða úr starfi þessara BHM félaga hafi verið að aðild að ESB breytti sáralitlu fyrir okkar félagsfólk, þá komumst við að því að það myndi breyta miklu fyrir landbúnað, og það í þá átt að styrkja stöðu bænda. Þar höfðum við 15 ára reynslu finnskra og sænskra bænda til að miða við. Næstum allir Íslendingar vita síðan hvað getur gerst þegar landið er orðið hluti af ESB með stöðugri gjaldmiðil og fulla þátttöku í rannsóknar- og vísindastarfi þess. Háskólafólk knýr áfram nýsköpun og markaðsstarf og hlýtur að horfa til þess að Ísland komi að ákvörðun um hvaða svið verði efst á baugi í rannsóknaráætlunum ESB, sama hvort það er jarðhiti, jöklar, tækni í sjávarútvegi eða annað sem skiptir landið máli. Glapræðið í Brexit sannfærði mig um kraftinn hjá fólki sem er tilbúið að skjóta samfélag sitt í fótinn og ganga úr ESB, þó það þýði að allt samfélagið tapi, ef því finnst það hafa verið skilið útundan. Þá hefur það litlu að tapa. Það er sorglegt að sjá hvernig það fólk sem kaus að ganga úr ESB telur sig enn hlunnfarið og enn verr statt en áður. Þau hlustuðu á fagurgala Boris Johnson, Liz Truss og Nigel Farage. Þar beittu auðmenn, sem síðan hafa flutt frá Bretlandi, ösnum fyrir vagn til útgöngu og niðurstaðan varð eftir því. Þess háttar glapræði er sannarlega ekki það sem verður mælt með hér. Spurningin um aðild Íslands að Evrópusambandinu er ekki jafn mikilvæg og hin spurningin, hvernig sú aðild á að vera? Ég hvet öll til að kjósa með því að ljúka viðræðum. Þegar sú niðurstaða liggur fyrir, opin öllum, þá er hægt að ræða um hvort eigi að samþykkja eða hafna henni. Það skiptir miklu máli fyrir allt vinnandi fólk að taka þessa afstöðu.Höfundur er upplýsinga- og stjórnsýslufræðingur, og situr í stjórn stéttarfélags.
Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Amma getur ekki eldað. Borgarfulltrúinn getur það. Bæði borga 1.900. Kristín Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Þegar Ísland verður 600 þúsund manna borgríki – hver á þá að framleiða matinn? Eyjólfur Ingvi Bjarnason skrifar
Skoðun Ísland þarf raunhæfar lausnir — ekki óútskýrðar stærðir og óraunhæfar sviðsmyndir Eggert Guðmundsson skrifar