Skoðun

Ís­land í Evrópu­sam­bandinu

Jón Frímann Jónsson skrifar

Að reyna að leiðrétta Evrópuandstæðinga á Íslandi er ekki hægt, þeir hafa ekki áhuga á staðreyndum og raunveruleikanum. Það er ekkert sem fær viðkomandi til þess að skipta um skoðun eða leiðrétta samsæriskenningar og rangfærslur sem þetta fólk er búið að telja sig inná, þar sem það fær stöðugt slíkan áróður frá Facebook og öðrum samfélagsmiðlum í dag. Auk þess í dag, þá er hægt að láta gervigreindina ljúga einhverri þvælu ofan í sig daginn og nóttina alla daga vikunnar og ársins. Þar sem gervigreindin er alltaf sammála því sem þú segir.

Evrópusambandið er gífurlega flókið og það er ekki hægt að fara yfir alla þætti Evrópusambandsins í þessari grein. Allar undanþágur, sérlausnir og annað sem fylgir slíku. Það er einnig spurning hvað nær yfir Ísland. Þar sem það er ekkert allt í lögum Evrópusambandsins sem nær til Íslands og er þá ekkert til umræðu í aðildarviðræðunum Íslands og Evrópusambandsins þegar þær hefjast á ný.

Evrópusambandið starfar eftir ákveðnum atriðum sem voru sett í lög þegar Lissabon sáttmálinn tók gildi. Umrædd mynd er fengin af Wikipedia (European Union). Hérna eru umrædd lagasvæði sem Evrópusambandið stafar eftir.

Til Vinstri á þessari mynd eru þau málefni sem Evrópusambandið hefur eingöngu rétt á að setja og stjórna. Þetta er tollabandalag, myntbandalag þar sem evran er gjaldmiðill, verndun fiskistofna og sjávar. Sameiginleg Sjávarútvegs stefna, ákveðir alþjóðlegir sáttmálar. Í atriði tvö er fjallað um atriði þar sem aðildarríki getur ekki sett eigin stefnu, hafi Evrópusambandið sett stefnu í þeim málaflokki. Þetta er meðal annars, landbúnaður, fiskveiðar, umhverfismál, neytendavernd, innri markaður, samfélags málefni, efnahagsmál og samheldni samfélaga, orkumál og fleira og fleira. Þriðji flokkurinn er atriði sem Evrópusambandið getur ekki stöðvað eða stoppað aðildarríki að setja sína eigin stefnu í þeim málaflokki. Þó svo að Evrópusambandið sjálft hafi sett stefnu eða áætlun í viðkomandi málaflokki. Fjórði flokkurinn fjallar um málefni þar sem Evrópusambandið hjálpar til við að samræma viðkomandi stefnu milli aðildarríkja ef þörf er á slíku. Fimmti flokkurinn fjallar um málaflokka þar sem Evrópusambandið getur hjálpað til hjá viðkomandi aðildarríkjum í viðkomandi málaflokkum. Þetta er allt saman mjög flókið en það er ekki eins og Evrópusambandið starfi í þessu án aðildarríkjanna. Þar sem aðildarríkin stjórna ferðinni hérna og hafa alltaf gert.

Evrópuþingmenn, ráðherrar og Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins

Við aðild að Evrópusambandinu og eftir inngöngu í Evrópusambandið og ekki fyrr. Þá yrðu íslendingar að halda sínar fyrstu kosningar til Evrópuþingsins til að kjósa sínu fyrstu Evrópuþingmenn. Íslandi mundi fá sex Evrópuþingmenn. Evrópuþingið starfar eftir stjórnmálaflokkum, ekki aðildarríkjum og sem slíkt er mjög skilvirkt. Þetta virkar sem jafnvægi á móti ríkisstjórnum aðildarríkjanna, Framkvæmdastjórnarinnar og síðan Ráðherraráði Evrópusambandsins.

Ísland með sex Evrópuþingmenn er sami fjöldi Evrópuþingmanna og Malta, Lúxemborg, Kýpur hafa í dag. Þetta er rúmlega eitt sæti fyrir hverja 65.000 íbúa Íslands.

Í Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins skipar Ísland einn aðila eftir málaflokki til Framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins. Viðkomandi þarf að fá samþykki Evrópuþingsins áður en viðkomandi getur tekið til starfa hjá Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins. Í Ráðherra ráði Evrópusambandsins sitja ráðherrar ríkisstjórnar Íslands eftir málaflokkum. Það er sérstakt ráð fyrir Forsætisráðherra aðildarríkja Evrópusambandsins og þar sitja eingöngu Forsætisráðherrar aðildarríkjanna. Sumir mæta eftir því hvað er verið að fjalla um á hverjum tíma, þar sem það eru ekki allir málaflokkar sem skipta öll aðildarríkin máli sem eru þarna til umfjöllunar.

Undanþágur, sérlausnir og slíkt

Aðildarrsáttmálar eru lög hjá Evrópusambandinu og þeim eru eingöngu hægt að breyta með annari lagasetningu sem eru í sama flokki og viðkomandi lög. Aðildarrsáttmálar þurfa að fá samþykki allra aðildarríkjanna áður en þeir taka gildi, yfirleitt tekur það ferli um eitt til þrjú ár eftir því hversu hratt það gengur. Í tilfelli Íslands ætti það að gerast frekar hratt hjá þjóðþingum aðildarríkjanna sem þurfa að samþykkja alla nýja aðildarsáttmála.

Í aðildarsáttmála fara allar undanþágur, aðlögunartímabil og sérlausnir sem gilda um viðkomandi nýja aðildarríki. Hvort sem þær eru til styttri, lengri eða varanlegar. Þessum lausnum verður ekki breytt að neinu leyti nema með nýrri lagasetningu í samræmi við óskir viðkomandi aðildarríkis. Þá yfirleitt sett inn í aðildarsáttmála næsta ríkis sem gengur í Evrópusambandið eða með öðrum hætti ef þörf er á. Yfirleitt er ekki talin þörf á slíkum breytingum en stundum verða breytingar hjá aðildarríkjum sem krefjast breytinga og það er þá gert.

Hræðsluáróður andstæðinga Evrópusambandsins

Ég ætla ekki að sleppa því að fjalla um hræðsluáróður Evrópuandstæðinga. Vegna þess að sleppa slíku væri ekki ábyrgt af mér að gera slíkt. Fullyrðingar Evrópuandstæðinga hafa engin dæmi um að þau hafi nokkurntímann gerst. Það er ekkert einasta dæmi sem Heimssýn eða nokkur annar Evrópuandstæðingur getur bent á í sínum málflutningi með staðreyndum eða dæmum um að hafi gerst. Hvort sem það varðar auðlindir aðildarríkja, sjávarútvegsmálefni og fleira og fleira. Það sem gerist er staðreynd og slíkt er hægt að sanna með því að benda á dæmi, skjöl, málefni og hægt að fletta upp og vísa í. Ég veit ekki um nokkurn Evrópuandstæðing á Íslandi eða erlendis sem getur vísað í og komið með gögn málflutningi sínum til stuðnings. Það sem þeir koma með er eitthvað sem er uppskáldað, blekkingar og annað slíkt sem stenst ekki neina nánari skoðun og það er það sem Evrópuandstæðingar treysta á. Fólk er upptekið og hefur oft ekki tíma til þess að kynna sér málin og nær oft ekki að lesa meira en bara titill greinar eða fréttar. Fréttaskýringar í sjónvarpi eru stuttar ef þá þær eru til í dag á Íslandi. Ástandið er eitthvað svipað í útvarpinu á Íslandi eftir því sem ég kemst næst.

Samningaviðræður um aðildarsáttmála Íslands að Evrópusambandinu

Það er undir íslensku ríkisstjórninni komið hvernig samningaviðræður ganga og hvaða málefni verða í forgangi í aðildarviðræðunum Íslands og Evrópusambandsins. Þar sem Ísland er nú þegar að mestu leiti með lög Evrópusambandsins í gildi. Þá þarf ekki að semja um mikið en það eru alltaf einhver atriði sem þarf að skerpa á og þar er ábyrgðin hjá ríkisstjórn Íslands.

Sjávarútvegur og landbúnaður

Það eru margir sem halda því fram að sjávarútvegur og landbúnaður muni fara illa úr því að Ísland verði aðili að Evrópusambandinu. Það er rangt, það er ljóst að aðild Íslands að Evrópusambandinu mun bæta stöðu íslenskra sjómanna og íslenskra bænda. Ástæðurnar eru einföldun á útflutningi á vörum frá Íslandi.

Við aðild Íslands að Evrópusambandinu. Þá er hægt að fullvinna fisk á Íslandi og selja í Evrópusambandinu sem fullunnin fisk frá Íslandi. Ástæðan fyrir því að fiskur er ekki fullunnin á Íslandi í dag er sú að tollar á hrávörur frá ríkjum utan Evrópusambandsins eru lægri. Það fylgir því einnig talsverð skriffinnska og kröfur um vottun að flytja út matvæli frá Íslandi til Evrópusambandsins. Í flestum tilfellum, þá er kostnaður það mikill að hætta er á að tapi eða miklu minni hagnaði þannig að það borgar sig almennt ekki að flytja matvöru út frá Íslandi til Evrópusambandsins. Við aðild að Evrópusambandinu, þá fellur allt þetta niður. Þá getur maður á Spáni pantað íslenskt lamb í upphafi mánaðar frá Íslandi og fengið það tveimur vikum síðar beint til sín án nokkurar vandamála með tolla eða önnur málefni. Það sama gildir um fiskinn. Aðild að Evrópusambandinu mundi einnig bæta stöðu sjómanna sem stunda strandveiðar. Þeir gætu nefnilega selt allt sem þeir veiða beint á markað í Evrópu án þess að þurfa að fara í gegnum hin íslensku stórfyrirtæki í sjávarútvegi, sem stjórna öllum útflutning á fiski í dag frá Íslandi til Evrópusambandsins.

Landbúnaður á Íslandi hefur lengi verið í höndum einokunar. Það þarf að vinda ofan af því kerfi við aðild að Evrópusambandinu. Hvernig það verður gert og samið um er í höndum ríkisstjórnar Íslands. Þó er alveg ljóst að afnám þess kerfis mun bæta kjör íslenskra bænda svo um munar en það mun taka tíma og gerist ekki daginn eftir aðild Íslands að Evrópusambandinu tekur gildi.

Flókin málefni, krefjast flókinna lausna

Mikið í aðildarviðræðunum Íslands og Evrópusambandsins eru mjög flókin málefni og það er alveg ljóst að slíkar úrlausnir verða flóknar í aðildar samningi Íslands og Evrópusambandsins.

Staða íslenskunnar

Við aðild að Evrópusambandinu yrði íslenska opinbert tungumál Evrópusambandsins. Það þýðir að öll skjöl, lög og slíkt yrði gefið út á íslensku. Þýðing á eldri lögum og slíku mun taka mjög langan tíma.

Betri staða Íslands eftir aðild að Evrópusambandinu

Það er mín skoðun og álit að við aðild að Evrópusambandinu yrði staða Íslands mun betri en er í dag. Áhrifin eru hinsvegar ekki eitthvað sem kemur fram á einum degi. Enda vex skógur ekki upp á einum degi eftir að honum hefur verið plantað. Það sama gildir um aðild að Evrópusambandinu. Áhrifin og ábatinn af aðild að Evrópusambandinu eru áratugi að koma fram að fullu. Eitthvað breytist á fyrsta degi, annað er margar vikur og jafnvel ár og áratugi að breytast til hins betra og koma fram í íslensku samfélagi og íslenskum efnahag.

Höfundur er búsettur í Danmörku sem hefur verið aðildarríki að Evrópusambandinu síðan árið 1973, þá þekkt sem Efnahagsbandalag Evrópu og Evrópubandalagið.




Skoðun

Sjá meira


×