Hvernig virkar ESB-ferlið í raun? – Hvað gerist ef við segjum já í ágúst?

Í umræðunni um viðræður við Evrópusambandið gleymist eitt grundvallaratriði:

Ísland er nú þegar búið að innleiða stóran hluta ESB-regluverks í gegnum EES.

Það þýðir að:

• við erum þegar hluti af innri markaðnum
• stór hluti laga og reglna er þegar samræmdur
• stjórnsýslan er að verulegu leyti tilbúin

Þess vegna er ferlið mun einfaldara fyrir Ísland en flest önnur ríki.

Tímalínan í einföldu máli:

1. Ísland gengur til samninga
2. Samningur er mótaður og kláraður
3. Þjóðin kýs um samninginn
4. Aðeins ef já → innleiðing hefst

Þjóðin kýs áður en breytingar taka gildi.

Hvað þarf að gera ÁÐUR en þjóðin kýs?

Þrátt fyrir að Ísland sé þegar langt komið, þarf að klára ákveðinn undirbúning.

✔️ 1. Klára það sem er þegar að miklu leyti gert (innan EES)

• Flest regluverk þegar innleitt
• Minni lagfæringar og samræming

Þetta er stærsti hluti kerfisins

---

✔️ 2. Undirbúa lagaramma utan EES

Í köflum eins og:

• sjávarútvegi
• landbúnaði
• tollamálum

þarf að:

• móta lög og stefnu
• skilgreina hvernig aðlögun myndi fara fram
• semja um undanþágur

Þetta er undirbúningur – ekki full innleiðing

✔️ 3. Undirbúa stofnanir og framkvæmd

• tryggja að stjórnsýsla ráði við verkefnið
• styrkja eftirlit og framkvæmd

Sýna að Ísland geti innleitt samninginn

---

✔️ 4. Semja um skilmála

• aðlögunartíma
• sérlausnir
• hvaða reglur taka gildi og hvenær

---

Hvað þarf EKKI að gera áður en þjóðin kýs?

👉 Þetta er kjarninn:

• Ekki innleiða ESB-reglur í framkvæmd
• Ekki breyta kvótakerfi sjávarútvegs
• Ekki taka upp landbúnaðarkerfi ESB
• Ekki breyta daglegu lífi fólks eða fyrirtækja

👉 Ísland heldur áfram eins og áður á meðan samið er.

Ef JÁ við samningi – hvað gerist þá?

• Setja lög í samræmi við samninginn
• reglur eru innleiddar
• kerfi breytast í framkvæmd
• aðlögunartímabil hefst

Þetta gerist eftir ákvörðun þjóðarinnar, ekki fyrir.

Munurinn sem skiptir öllu máli

Fyrir þjóðaratkvæði:

• Ísland þegar langt komið (EES) 
• Undirbúningur og samningur 
• Geta sýnt fram á 

Eftir þjóðaratkvæði:

• Full innleiðing
• Reglur taka gildi
• Framkvæmd hefst

Niðurstaða

Ísland er ekki að byrja frá grunni.

Við erum:

• þegar með stóran hluta regluverksins
• þegar með virk kerfi
• þegar hluti af evrópsku efnahagssvæði

Það sem eftir stendur er:

• að semja um það sem vantar
• klára undirbúning
• og leggja samning fyrir þjóðina

---

Lokaorð

Að ganga til samninga við Evrópusambandið er ekki að taka stökk út í óvissu.

Það er að byggja ofan á það sem við höfum þegar gert. Það er að leyfa þjóðinni að taka upplýsta ákvörðun. Áður en samningur verður innleiddur og raunverulegar breytingar verða gerðar í samræmi við hann.