Er fagmennska kennara einskis virði? Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar 16. apríl 2026 11:16 Reiðin sem kraumar hjá kennurum eftir 9. þing Kennarasambands Íslands snýst um miklu meira en tölustafi eða bókstafi á blaði. Hún snýst um grundvallarvirðingu fyrir þeirri fagmennsku sem á að ríkja þegar ákvarðanir um menntakerfið okkar eru teknar. Af hverju skipta hæfniviðmið máli? Núverandi Aðalnámskrá byggir á hæfninálgun. Hæfniviðmið eru ekki bara tæknilegt orðalag; þau lýsa því sem nemendur eiga að kunna, geta og skilja í raun. Þau horfa á nám sem ferli þar sem framfarir og hæfni til að beita þekkingu skipta meira máli en stök prófniðurstaða eða ein tölustafaeinkunn. Með því að meta nám með fjölbreyttum hætti fæst heildrænni mynd af styrkleikum barna. Hvað er í húfi? Skólafólk hefur eytt yfir áratug í að innleiða þessa nálgun, með takmörkuðum stuðningi frá yfirvöldum og námsmatskerfum sem eru óþjál og gera foreldrum erfitt fyrir að skilja framvindu barns síns. Það er staðreynd og á það verðum við að hlusta á!. En að kasta þessari hugmyndafræði og vinnu fyrir bý byggt á „popúlískum skoðunum“ meðal fólks utan skólakerfisins er alger vanvirðing við þessa vinnu. Lög og reglur Skólafólk vinnur samkvæmt gildandi Aðalnámskrá sem kveður skýrt á um einkunnir í bókstöfum við lok 10. bekkjar. Það er með ólíkindum að ráðherra kasti fram hugmyndum sem ganga þvert gegn þeim ramma sem hún sjálf á að styðja við. Það er óábyrgt og sýnir litla innsýn inn í skólaumhverfið. Þetta er spurning um hvort kemur á undan, eggið eða hænan. Aðalnámskrá segir okkur hvernig á að vinna hlutina. Ef það þarf að breyta þá þarf að breyta námskránni. Það var að koma út endurskoðun og hópur kennara í mínum skóla hefur setið klukkutíma saman í hverri viku í 8 vikur á innleiðingarfundum. Hvaða skilaboð er ráðherra að senda til þeirra um vinnu þeirra og tíma? Vélin vs. áklæðið Eins og Ragnar Þór Pétursson kennari við Norðlingaskóla benti á í viðtali hjá Sýn, þá er eins og verið sé að stinga upp á því að skipta um áklæði á sætum bíls þar sem vélin er hreinlega að bila. Við þurfum að ræða stuðning við börn, álag á kennara og raunverulegar úrbætur. Þar vísar hann til þess að skólakerfið okkar þarf svo sannarlega stuðning en að telja að svarið sé táknin á vitnisburðarblaðinu sem ráðherra telur brýnast að vaða í eða lengja skólatíma barna sé mögulega forgangsatriði sem ekki munu gera útslagið um betri námsárangur. Við krefjumst þess að ráðherra sýni fagmennsku okkar virðingu. Menntakerfið á að byggja á samtali við þá sem helga sig námi og kennslu dags daglega – fólkinu á gólfinu. Hlustið á kennara! Höfundur er skólastjóri Rimaskóla. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Opnum dyr fyrir innviðafjárfestingu um allt land Logi Einarsson Skoðun Fleiri valkostir og sterkari staða ef við segjum já Ragna Sigurðardóttir Skoðun Eru 532 milljarðar minni tala en 245 milljarðar? Egill Almar Ágústsson Skoðun Ísland, Evrópa og áhrifasvæði stórvelda Þorsteinn Kristinsson Skoðun Referendum: Gratitude and Outlook from the Swiss Substitute Carl Baudenbacher Skoðun Eldra fólk ætti alls ekki að kjósa nei Björn B Björnsson Skoðun Hvað kostar „þetta reddast“? Guðríður Lára Þrastardóttir Skoðun Hvaða þýðingu hefur óvissa um aðildarsamning að ESB? Jón Jónsson Skoðun Hóparnir þrír sem segja JÁ Rúnar Vilhjálmsson Skoðun 600 þúsund manna Ísland – ætlum við að byggja það sjálf? Eyjólfur Ingvi Bjarnason Skoðun Skoðun Skoðun Er ég að bregðast börnunum mínum með því að segja NEI? Monika Margrét Stefánsdóttir skrifar Skoðun Gamli sáttmálinn og sá nýi Aðalsteinn Már Þorsteinsson skrifar Skoðun Er betra? Sigþrúður Ármann skrifar Skoðun Útgerðarauðvaldið vill í ESB - ég segi nei Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Gervigreind, gagnaver og tækifæri Íslands Eymundur Sigurðsson skrifar Skoðun Sveitirnar þagna Walter Fannar Kristjánsson skrifar Skoðun Áður en lengra er haldið Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Erum við of fljót að kenna samfélagsmiðlum um? Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Börn læra ekki fyrir framtíð sem þau skynja ekki Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Danir, ESB og staða Íslands Finnur Torfi Magnússon skrifar Skoðun Hvað kostar „þetta reddast“? Guðríður Lára Þrastardóttir skrifar Skoðun Frá öllum til allra með nútímalegum sjúkratryggingum Sigurður H. Helgason skrifar Skoðun Tækifærið er núna Agnar H. Johnson skrifar Skoðun Einelti og samskiptahættir kvenna á Íslandi Vigdís Ásgeirsdóttir skrifar Skoðun 600 þúsund manna Ísland – ætlum við að byggja það sjálf? Eyjólfur Ingvi Bjarnason skrifar Skoðun Hlaupið er búið - en láttu það ekki stoppa þig Sigrún Elva Einarsdóttir skrifar Skoðun Aðildarviðræður eru ekki prufuáskrift Guðbjörg Oddný Jónasdóttir skrifar Skoðun Trump á ekki að vera ástæðan Friðjón R. Friðjónsson skrifar Skoðun Hvernig lækka vextir með upptöku evru? Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Eldra fólk ætti alls ekki að kjósa nei Björn B Björnsson skrifar Skoðun Fleiri valkostir og sterkari staða ef við segjum já Ragna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Samkeppniseftirlitið eitt og sér Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Opnum dyr fyrir innviðafjárfestingu um allt land Logi Einarsson skrifar Skoðun Hinn ólánsami Ólafur Ragnar Lúðvík Bergvinsson skrifar Skoðun Milljarða ávinningur af evru – fyrir heimilin, fyrirtækin, ríkið, sveitarfélögin og þjóðina alla Baldur Pétursson skrifar Skoðun Skipulag sem má ekki borga sig! Íris Björk Hreinsdóttir skrifar Skoðun Ísland, Evrópa og áhrifasvæði stórvelda Þorsteinn Kristinsson skrifar Skoðun Hvaða þýðingu hefur óvissa um aðildarsamning að ESB? Jón Jónsson skrifar Skoðun Ástkæra, ylhýra, orðljóta málið… mitt Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Referendum: Gratitude and Outlook from the Swiss Substitute Carl Baudenbacher skrifar Sjá meira
Reiðin sem kraumar hjá kennurum eftir 9. þing Kennarasambands Íslands snýst um miklu meira en tölustafi eða bókstafi á blaði. Hún snýst um grundvallarvirðingu fyrir þeirri fagmennsku sem á að ríkja þegar ákvarðanir um menntakerfið okkar eru teknar. Af hverju skipta hæfniviðmið máli? Núverandi Aðalnámskrá byggir á hæfninálgun. Hæfniviðmið eru ekki bara tæknilegt orðalag; þau lýsa því sem nemendur eiga að kunna, geta og skilja í raun. Þau horfa á nám sem ferli þar sem framfarir og hæfni til að beita þekkingu skipta meira máli en stök prófniðurstaða eða ein tölustafaeinkunn. Með því að meta nám með fjölbreyttum hætti fæst heildrænni mynd af styrkleikum barna. Hvað er í húfi? Skólafólk hefur eytt yfir áratug í að innleiða þessa nálgun, með takmörkuðum stuðningi frá yfirvöldum og námsmatskerfum sem eru óþjál og gera foreldrum erfitt fyrir að skilja framvindu barns síns. Það er staðreynd og á það verðum við að hlusta á!. En að kasta þessari hugmyndafræði og vinnu fyrir bý byggt á „popúlískum skoðunum“ meðal fólks utan skólakerfisins er alger vanvirðing við þessa vinnu. Lög og reglur Skólafólk vinnur samkvæmt gildandi Aðalnámskrá sem kveður skýrt á um einkunnir í bókstöfum við lok 10. bekkjar. Það er með ólíkindum að ráðherra kasti fram hugmyndum sem ganga þvert gegn þeim ramma sem hún sjálf á að styðja við. Það er óábyrgt og sýnir litla innsýn inn í skólaumhverfið. Þetta er spurning um hvort kemur á undan, eggið eða hænan. Aðalnámskrá segir okkur hvernig á að vinna hlutina. Ef það þarf að breyta þá þarf að breyta námskránni. Það var að koma út endurskoðun og hópur kennara í mínum skóla hefur setið klukkutíma saman í hverri viku í 8 vikur á innleiðingarfundum. Hvaða skilaboð er ráðherra að senda til þeirra um vinnu þeirra og tíma? Vélin vs. áklæðið Eins og Ragnar Þór Pétursson kennari við Norðlingaskóla benti á í viðtali hjá Sýn, þá er eins og verið sé að stinga upp á því að skipta um áklæði á sætum bíls þar sem vélin er hreinlega að bila. Við þurfum að ræða stuðning við börn, álag á kennara og raunverulegar úrbætur. Þar vísar hann til þess að skólakerfið okkar þarf svo sannarlega stuðning en að telja að svarið sé táknin á vitnisburðarblaðinu sem ráðherra telur brýnast að vaða í eða lengja skólatíma barna sé mögulega forgangsatriði sem ekki munu gera útslagið um betri námsárangur. Við krefjumst þess að ráðherra sýni fagmennsku okkar virðingu. Menntakerfið á að byggja á samtali við þá sem helga sig námi og kennslu dags daglega – fólkinu á gólfinu. Hlustið á kennara! Höfundur er skólastjóri Rimaskóla.
Skoðun Milljarða ávinningur af evru – fyrir heimilin, fyrirtækin, ríkið, sveitarfélögin og þjóðina alla Baldur Pétursson skrifar