Af hlutleysisstefnu ríkisútvarpsins og falleinkunn fjármálaráðs Brynjar Níelsson skrifar 23. apríl 2026 11:32 Forsætisráðherra var nýlega í viðtali í ríkissjónvarpinu að ræða um efnahagsstefnu ríkisstjórnarinnar. Nokkrum dögum áður hafði fjármálaráð birt skýrslu sína, en það hefur það hlutverk að veita hlutlægt álit á stefnumörkun í opinberum fjármálum. Athygli vakti að fréttamenn ríkisútvarpsins sáu enga ástæðu til þess að spyrja forsætisráðherra út í niðurstöður skýrslunnar sem er sú fyrsta sem birtist eftir heilt starfsár nýrrar ríkisstjórnar. Í gegnum tíðina hefur fjármálaráð gagnrýnt eitt og annað í áætlunum og stefnumótun fyrri ríkisstjórna. Þessari gagnrýni hefur eðlilega verið fylgt eftir af hálfu fjölmiðlamanna þ.m.t. fréttamanna ríkisútvarpsins með ítarlegri umfjöllun. Sú gagnrýni sem fjármálaráð hefur sett fram á efnahagsstjórn núverandi ríkisstjórnar er einstök í sinni röð og óhætt að fullyrða að aldrei hafi komið fram jafn alvarleg gagnrýni á efnahagsstefnu stjórnvalda. Mikilvægi fjármálaráðs felst ekki síst í því að ráðið fer yfir ýmsar forsendur stjórnvalda og hversu áreiðanlegar þær eru. Þetta ætti að vekja sérstaka athygli þeirra fjölmiðla sem telja mikilvægt að berjast gegn upplýsingaóreiðu. Meðal þess sem fjármálaráð bendir á er að upplýsingar úr skattframtölum síðustu 10 ára bendi ekki til þess að nein kjaragliðnun hafi átt sér stað milli bótaþega og launamanna heldur þvert á móti hafi ráðstöfunartekjur bótaþega vaxið hraðar en tekjur vinnandi fólks. Fjármálaráð varar alvarlega við vísitölutengingu bóta og bendir á að bætur geti vaxið hraðar en tekjur launafólks. Þetta sé ekki áhætta heldur beinlínis „fyrirsjáanleg niðurstaða af hönnun kerfisins“. Verkalýðshreyfingin hefur haft uppi svipaðar áhyggjur, sem og Seðlabankinn. Raunar hafa allir hagfræðingar landsins sem hafa tjáð sig um málið varað sérstaklega við því, að frátöldum tveimur núverandi ráðherrum og einum fyrrum ráðherra Samfylkingarinnar. Sú stefna stjórnvalda að það sé hagstæðra að vera á bótum en að fara út á vinnumarkaðinn er veruleiki sem ekkert samfélag ræður við til lengri tíma og leiðir að lokum til lakari lífskjara sem bitnar á mest á þeim sem eru veikastir fyrir. Allt fór þetta framhjá fréttamönnum ríkisútvarpsins sem voru mjög duglegir að fjalla um skýrslu fjármálaráðs áður en núverandi ríkisstjórn tók við völdum. Það er því eins gott að ríkisútvarpið setji fyrirvara undir hverja einustu frétt á vefnum að það sé óháð hagsmunum. Annars myndum við engan veginn átta okkur á því. Höfundur er varaþingmaður. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Brynjar Níelsson Mest lesið Dregur til tíðinda Hannes Pétursson Skoðun Spænski draumurinn – Ungt fólk í leit af sól, rólegheitum og eigið fé Hans Birgisson Skoðun Fólkið sem þurrkaði út heilbrigðiseftirlitið Pétur Halldórsson Skoðun Þegar strákar og menn hætta að svara Steindór Þórarinsson Skoðun Millistjórnendur standa frammi fyrir stærstu breytingu vinnumarkaðarins Gísli Rafn Ólafsson Skoðun Upplýsingaóreiða formanns utanríkismálanefndar Erna Bjarnadóttir Skoðun Það er mikið talað um ESB. En hver á Ísland í raun? Valerio Gargiulo Skoðun Sjálfbærni sem drifkraftur verðmætasköpunar Jón Gunnarsson,Sara Júlía Baldvinsdóttir,Helga Margrét Óskarsdóttir,Júlía Huang,Jóhanna Sól Erlendsdóttir,Ólöf Helga Þórmundsdóttir,Alda Marín Jóhannsdóttir,Jóna Rut Vignir,Pétur Melax,Rakel Sara Magnúsdóttir Skoðun Þú þarft ekki samninginn til að sjá það sem mestu skiptir Daði Freyr Ólafsson Skoðun Vex Ísland í eina átt? Hjálmar Bogi Hafliðason Skoðun Skoðun Skoðun Aðflæðisvandinn Finnur Pálmi Magnússon skrifar Skoðun Milli tveggja kosta - Efnahagslegt staðreyndatékk á framtíð Íslands Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fólkið sem þurrkaði út heilbrigðiseftirlitið Pétur Halldórsson skrifar Skoðun Sjálfbærni sem drifkraftur verðmætasköpunar Jón Gunnarsson,Sara Júlía Baldvinsdóttir,Helga Margrét Óskarsdóttir,Júlía Huang,Jóhanna Sól Erlendsdóttir,Ólöf Helga Þórmundsdóttir,Alda Marín Jóhannsdóttir,Jóna Rut Vignir,Pétur Melax,Rakel Sara Magnúsdóttir skrifar Skoðun Upplýsingaóreiða formanns utanríkismálanefndar Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Millistjórnendur standa frammi fyrir stærstu breytingu vinnumarkaðarins Gísli Rafn Ólafsson skrifar Skoðun Framtíð menntastofnana á Akureyri varðar okkur öll Berglind Ósk Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Vex Ísland í eina átt? Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Dregur til tíðinda Hannes Pétursson skrifar Skoðun Þegar strákar og menn hætta að svara Steindór Þórarinsson skrifar Skoðun Mikilvægir áfangar í orkumálum Vestfjarða Arna Lára Jónsdóttir skrifar Skoðun Spænski draumurinn – Ungt fólk í leit af sól, rólegheitum og eigið fé Hans Birgisson skrifar Skoðun Gervigreind í ráðningum - stuðningur eða staðgengill? Helga Jóhanna Oddsdóttir skrifar Skoðun Opinber gögn eru þjóðarauðlind – ríkið verður að mynda eigið mállíkan Haukur Arnþórsson skrifar Skoðun Hraðtíska kallar á aðgerðir Norðurlanda Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Fíllinn í stofunni Eldur Smári Kristinsson skrifar Skoðun Framtíð heilbrigðisþjónustu á Akureyri er í sjónmáli Sindri S. Kristjánsson skrifar Skoðun Engar formlegar aðlögunarviðræður við ESB mögulegar án umsóknar Íslands um aðild Júlíus Valsson skrifar Skoðun Þú þarft ekki samninginn til að sjá það sem mestu skiptir Daði Freyr Ólafsson skrifar Skoðun Þegar orðaslagurinn stríðir við þjóðarsálina Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Gervigreind er ekki sjálfkrafa góð eða slæm. Hún er alin upp Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Það er mikið talað um ESB. En hver á Ísland í raun? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Kjósa Íslendingar með fótunum? Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Þegar Alþingi virkar fyrir Ísland Guðmundur Ari Sigurjónsson skrifar Skoðun Lítil þjóð, stór tækifæri Þórður Birgisson skrifar Skoðun Hvalveiðar – þjóðarskömm sem verður að heyra sögunni til Helgi Felixson skrifar Skoðun Þjóðargersemi Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Sæti við borðið – eða sæti á ganginum? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Ég vil ráða mínu sumarfríi Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Mannmiðjuvillan og dýradráp Íslendinga Rósa Líf Darradóttir skrifar Sjá meira
Forsætisráðherra var nýlega í viðtali í ríkissjónvarpinu að ræða um efnahagsstefnu ríkisstjórnarinnar. Nokkrum dögum áður hafði fjármálaráð birt skýrslu sína, en það hefur það hlutverk að veita hlutlægt álit á stefnumörkun í opinberum fjármálum. Athygli vakti að fréttamenn ríkisútvarpsins sáu enga ástæðu til þess að spyrja forsætisráðherra út í niðurstöður skýrslunnar sem er sú fyrsta sem birtist eftir heilt starfsár nýrrar ríkisstjórnar. Í gegnum tíðina hefur fjármálaráð gagnrýnt eitt og annað í áætlunum og stefnumótun fyrri ríkisstjórna. Þessari gagnrýni hefur eðlilega verið fylgt eftir af hálfu fjölmiðlamanna þ.m.t. fréttamanna ríkisútvarpsins með ítarlegri umfjöllun. Sú gagnrýni sem fjármálaráð hefur sett fram á efnahagsstjórn núverandi ríkisstjórnar er einstök í sinni röð og óhætt að fullyrða að aldrei hafi komið fram jafn alvarleg gagnrýni á efnahagsstefnu stjórnvalda. Mikilvægi fjármálaráðs felst ekki síst í því að ráðið fer yfir ýmsar forsendur stjórnvalda og hversu áreiðanlegar þær eru. Þetta ætti að vekja sérstaka athygli þeirra fjölmiðla sem telja mikilvægt að berjast gegn upplýsingaóreiðu. Meðal þess sem fjármálaráð bendir á er að upplýsingar úr skattframtölum síðustu 10 ára bendi ekki til þess að nein kjaragliðnun hafi átt sér stað milli bótaþega og launamanna heldur þvert á móti hafi ráðstöfunartekjur bótaþega vaxið hraðar en tekjur vinnandi fólks. Fjármálaráð varar alvarlega við vísitölutengingu bóta og bendir á að bætur geti vaxið hraðar en tekjur launafólks. Þetta sé ekki áhætta heldur beinlínis „fyrirsjáanleg niðurstaða af hönnun kerfisins“. Verkalýðshreyfingin hefur haft uppi svipaðar áhyggjur, sem og Seðlabankinn. Raunar hafa allir hagfræðingar landsins sem hafa tjáð sig um málið varað sérstaklega við því, að frátöldum tveimur núverandi ráðherrum og einum fyrrum ráðherra Samfylkingarinnar. Sú stefna stjórnvalda að það sé hagstæðra að vera á bótum en að fara út á vinnumarkaðinn er veruleiki sem ekkert samfélag ræður við til lengri tíma og leiðir að lokum til lakari lífskjara sem bitnar á mest á þeim sem eru veikastir fyrir. Allt fór þetta framhjá fréttamönnum ríkisútvarpsins sem voru mjög duglegir að fjalla um skýrslu fjármálaráðs áður en núverandi ríkisstjórn tók við völdum. Það er því eins gott að ríkisútvarpið setji fyrirvara undir hverja einustu frétt á vefnum að það sé óháð hagsmunum. Annars myndum við engan veginn átta okkur á því. Höfundur er varaþingmaður.
Millistjórnendur standa frammi fyrir stærstu breytingu vinnumarkaðarins Gísli Rafn Ólafsson Skoðun
Sjálfbærni sem drifkraftur verðmætasköpunar Jón Gunnarsson,Sara Júlía Baldvinsdóttir,Helga Margrét Óskarsdóttir,Júlía Huang,Jóhanna Sól Erlendsdóttir,Ólöf Helga Þórmundsdóttir,Alda Marín Jóhannsdóttir,Jóna Rut Vignir,Pétur Melax,Rakel Sara Magnúsdóttir Skoðun
Skoðun Milli tveggja kosta - Efnahagslegt staðreyndatékk á framtíð Íslands Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Sjálfbærni sem drifkraftur verðmætasköpunar Jón Gunnarsson,Sara Júlía Baldvinsdóttir,Helga Margrét Óskarsdóttir,Júlía Huang,Jóhanna Sól Erlendsdóttir,Ólöf Helga Þórmundsdóttir,Alda Marín Jóhannsdóttir,Jóna Rut Vignir,Pétur Melax,Rakel Sara Magnúsdóttir skrifar
Skoðun Millistjórnendur standa frammi fyrir stærstu breytingu vinnumarkaðarins Gísli Rafn Ólafsson skrifar
Skoðun Spænski draumurinn – Ungt fólk í leit af sól, rólegheitum og eigið fé Hans Birgisson skrifar
Skoðun Opinber gögn eru þjóðarauðlind – ríkið verður að mynda eigið mállíkan Haukur Arnþórsson skrifar
Skoðun Engar formlegar aðlögunarviðræður við ESB mögulegar án umsóknar Íslands um aðild Júlíus Valsson skrifar
Millistjórnendur standa frammi fyrir stærstu breytingu vinnumarkaðarins Gísli Rafn Ólafsson Skoðun
Sjálfbærni sem drifkraftur verðmætasköpunar Jón Gunnarsson,Sara Júlía Baldvinsdóttir,Helga Margrét Óskarsdóttir,Júlía Huang,Jóhanna Sól Erlendsdóttir,Ólöf Helga Þórmundsdóttir,Alda Marín Jóhannsdóttir,Jóna Rut Vignir,Pétur Melax,Rakel Sara Magnúsdóttir Skoðun