Taka þarf á gjör­breyttum að­stæðum í leik­skólum

Það er ekki lengur hægt að horfa fram hjá stöðunni í leikskólum Reykjavíkur. Þeir sem starfa á gólfinu sjá breytingarnar skýrt. Álag hefur aukist, þarfir barna hafa orðið flóknari og rýmið til að sinna faglegu starfi hefur þrengst.

Reynsla síðustu ára sýnir okkur hvað skiptir máli. Þegar hópar barna voru minni, eins og sást til dæmis á tímum Covid, jókst vellíðan margra barna og faglegt starf varð markvissara. Þetta er ekki tilfinning. Þetta er reynsla úr starfinu.

Í dag er hins vegar algengt að stórir barnahópar séu saman í takmörkuðu rými. Innan sama hóps eru börn með mjög ólíkar þarfir. Börn sem eru að tileinka sér íslensku, börn sem glíma við kvíða eða félagslega erfiðleika, börn með hegðunarvanda eða skynúrvinnsluvanda. Þetta er raunveruleikinn í leikskólum í dag.

Skipulag leikskólanna endurspegla ekki þessa þróun. Barngildisreglan, sem ákvarðar fjölda barna á deild, tekur ekki nægilegt tillit til þessara breyttu þarfa. Starfsfólk upplifir að það hafi ekki nauðsynleg úrræði til að sinna starfinu af þeirri fagmennsku sem það vill.

Þetta er ekki gagnrýni á starfsfólk leikskóla. Þvert á móti. Þar starfar öflugt fagfólk sem heldur kerfinu gangandi við erfiðar aðstæður. Það er kerfið sjálft sem þarf að breytast.

Breytinga er þörf

Stefna Flokks fólksins er skýr. Við viljum raunverulegar umbætur sem byggja á því sem við vitum að virkar.

Fækka þarf börnum á hverri deild og leikskólarými þarf að vera þannig að hægt sé að skapa rólegra og öruggara umhverfi fyrir börn. Þess vegna þarf að bæta hljóðvist og aðstöðu þannig að daglegt starf verði ekki stöðug áreynsla fyrir bæði börn og starfsfólk. Bráðnauðsynlegt er að tryggja næga mönnun og raunverulega afleysingu svo kerfið virki.

Endurskoða þarf barngildisregluna frá grunni þannig að hún taki mið af raunverulegum þörfum barna í dag, ekki af forsendum fortíðar.

Snemmtæk íhlutun er lykilatriði. Ef við grípum börn í vanda fyrr, áður en vandi verður alvarlegur, aukast líkur á betri líðan, meiri færni og farsælli skólagöngu. Þannig væri hægt að afstýra meiri og langvarandi vanda sem bætir líðan og möguleika barna og er að auki hagkvæmt fyrir samfélagið til lengri tíma.

Leikskólinn á ekki að vera geymslustaður. Hann er fyrsta stig menntakerfisins og grunnur að framtíð barna. Þess vegna þarf að hlusta á þá sem starfa inni í skólunum, leikskólakennara og starfsfólk sem þekkir raunveruleikann.

Höfundur er leikskólastarfsmaður og skipar 14.sæti á lista Flokki fólksins í Reykjavík.