Ein­földum líf barnafjölskyldna

ASÍ og BSRB hafa birt samantekt sem sýnir glögglega að breytingar á leikskólakerfinu hafa flækt líf barnafjölskyldna þar sem greiðsluþátttaka þeirra þyngist verulega. Forsvarsmenn félaganna hafa einnig skrifað grein um þessa varhugaverðu þróun. Á síðasta kjörtímabili í Kópavogi hækkuðu leikskólagjöld um 62% fyrir átta tíma vistun. Samfylkingin hefur verið skýr í sínum málflutningi fyrir komandi kjörtímabil og vill létta daglega lífið og einfalda líf barnafjölskyldna með því að lækka álögur á barnafólk, án þess að gefa nokkurn afslátt af mikilvægi bættra starfsaðstæðna kennara og starfsfólks.

Við höfnum 450 þúsund króna barnaskattinum í Kópavogi, eins og við Dagbjört Hákonardóttir sögðum skýrt í grein hér á Vísi í byrjun vikunnar. Formaður Eflingar tók sér tíma og svaraði grein okkar, en eyddi þó nokkru púðri í að halda því fram að gagnrýni okkar hafi fyrst og fremst snúist um að tekjuhátt fólk í Kópavogi þurfi nú að greiða fyrir leikskólaþjónustu. Í því ljósi er mér bæði ljúft og skylt að skýra betur, að gagnrýni okkar snýst alls ekki um það.

Lágtekjufólk fær líka að finna fyrir barnaskattinum

Kostnaðurinn leggst líka mjög þungt á venjulegar fjölskyldur, einstæða foreldra og verkafólk og þar á meðal félagsfólk Eflingar sem býr í Kópavogi. Þessar gjaldskrárhækkanir eru þvert á gefin loforð sveitarfélaga sem gefin voru í tengslum við kjarasamningagerð 2024 um að halda kostnaði í lágmarki fyrir barnafjölskyldur og viðkvæma hópa.

Vissulega eru tekjutengdir afslættir í boði í Kópavogi, en þeir eru mun lakari en í mörgum öðrum sveitarfélögum. Þar munar sérstaklega miklu um systkinaafslætti og hvernig gjaldskrárnar eru byggðar upp.

Til að sýna þetta tók ég saman dæmi um tvær einstæðar mæður. Önnur starfar við ræstingar og er með 500 þúsund krónur á mánuði í laun fyrir skatt. Hin starfar sem millistjórnandi hjá ríkinu með 1,5 milljónir króna í laun fyrir skatt.

Tölurnar sýna skýrt hversu þung þessi gjöld geta orðið.

Einstæð móðir á lægri launum, með um 400 þúsund krónur útborgaðar á mánuði, greiðir í Kópavogi 34.800 kr. fyrir eitt barn eða 58.241 kr. fyrir tvö börn. Þrátt fyrir tekjutengda afslætti eru það um 8,7% eða 14,6% af ráðstöfunartekjum hennar.

Það er gríðarlegur kostnaður fyrir lágtekjukonu. Þetta þýðir að það eru ekki síst Eflingarkonur sem finna hvað mest fyrir þessum hækkunum. Krónutöluhækkanirnar á lægstu kjarasamningum landsins fara nú að stórum hluta að greiða fyrir hækkandi gjaldskrár leikskóla Kópavogs sem hafa verið fjórar á ári og miðast við þróun launavísitölu. Tenging við launavísitölu er innbyggð og dulin hækkun á leikskólagjöldum umfram verðlagsþróun. En auðvitað bara fyrir þau sem að búa í Kópavogi.

En jafnvel einstæð móðir með 1,5 milljónir í mánaðarlaun greiðir 57.518 krónur fyrir eitt barn og 92.318 krónur fyrir tvö börn í Kópavogi. Það eru háar fjárhæðir fyrir grunnþjónustu sem á að gera foreldrum kleift að taka þátt á vinnumarkaði og halda heimilislífinu gangandi.

Starfsaðstæður kennara og starfsfólks skipta máli

Ég tek það líka fram að ég ber mikla virðingu fyrir störfum leikskólafólks. Ég hef sjálf starfað sem ófaglærður starfsmaður á leikskóla og veit vel hversu mikilvægt, erfitt og vanmetið það starf getur verið. Gagnrýni mín snýst því ekki um starfsfólkið eða mikilvægi leikskólanna, heldur þá pólitísku ákvörðun að færa sífellt stærri hluta kostnaðarins yfir á þá foreldra sem að ekki geta stytt eða hagað vinnutíma sínum eftir þörfum kerfisins.

Umræðan snýst því ekki um að foreldrar vilji ekki greiða neitt. Hún snýst um hversu stóran hluta kostnaðarins eigi að færa yfir á barnafjölskyldur og hvort það sé eðlilegt að foreldrar í Kópavogi greiði svo mikið meira úr eigin vasa en víða annars staðar.

Það er sú þróun sem að við í Samfylkingunni viljum bregðast við.

Höfundur skipar 2. sæti á lista Samfylkingarinnar í Kópavogi fyrir komandi sveitarstjórnarkosningar.