Sterk lands­byggð styrkir Ís­land allt

Það er mikilvægt að við sem þjóð áttum okkur á því að öflug landsbyggð er ekki bara hagsmunamál þeirra sem búa utan höfuðborgarsvæðisins.

Hún er ein af grunnstoðum Íslands.

Stór hluti þeirra verðmæta sem halda uppi íslensku samfélagi verður til úti á landi. Þar verða til útflutningstekjur sem skipta þjóðarbúið gríðarlegu máli. Sjávarútvegur, fiskeldi, ferðaþjónusta, orkuframleiðsla og matvælaframleiðsla byggja að stórum hluta á starfsemi víðs vegar um landið.

Sjávarútvegurinn hefur um áratugaskeið verið ein mikilvægasta útflutningsgrein þjóðarinnar. Ferðaþjónustan byggir að stórum hluta á náttúru, menningu og samfélögum utan höfuðborgarsvæðisins. Orkan sem knýr heimili og atvinnulíf landsins verður að mestu til úti á landi.

Fiskurinn er ekki veiddur í Reykjavík.

Orkan verður ekki til í miðborginni.

Ferðamenn koma ekki hingað til að skoða skrifstofubyggingar.

Þeir koma til að upplifa landið sjálft. Náttúruna. Sjávarbyggðirnar. Menninguna. Kyrrðina. Söguna og samfélögin sem gera Ísland sérstakt.

Þess vegna er það ekki kostnaður að styrkja landsbyggðina.

Það er fjárfesting í Íslandi.

Samt upplifa mörg samfélög að þróunin hafi lengi verið í öfuga átt.

Þjónusta ríkisins hefur víða verið skert. Opinber störf hafa færst burt. Viðvera stofnana minnkað. Aðgengi að heilbrigðisþjónustu orðið erfiðara. Lengra er fyrir fólk að sækja ýmsa grunnþjónustu sem áður var nær heimilinu.

Fólk finnur þetta í daglegu lífi.

Foreldrar þurfa að keyra lengri leiðir með börn sín til að sækja þjónustu. Fólk þarf oftar að ferðast langt eftir heilbrigðisþjónustu. Fyrirtæki sem vilja vaxa standa frammi fyrir veikburða innviðum eða skorti á stuðningi. Ungt fólk upplifir sums staðar að tækifærin séu færri en áður.

Á sama tíma heldur landsbyggðin áfram að skapa verðmæti fyrir þjóðarbúið allt.

Þetta er umræða sem þarf að taka af alvöru.

Ekki vegna þess að landsbyggðin eigi að fá einhver sérkjör heldur vegna þess að jafnvægi skiptir máli fyrir framtíð landsins.

Sterk byggð um allt land skapar meiri stöðugleika. Hún styrkir atvinnulíf, matvælaöryggi, orkuöryggi og samfélagslegt öryggi þjóðarinnar allrar.

Það er einfaldlega veikara Ísland ef allt á að safnast á einn stað.

Við eigum ekki að horfa á tekjur ríkisins sem eitthvað sem aðeins eigi að nýtast þar sem flestir búa hverju sinni. Við eigum að horfa á þær sem sameiginlegt afl til að byggja upp landið allt.

Þegar fjárfest er í samgöngum, heilbrigðisþjónustu, fjarskiptum, menntun og innviðum á landsbyggðinni er ekki verið að „styrkja landsbyggðina á kostnað annarra“.

Það er verið að styrkja Ísland.

Það skiptir máli að fólk hafi raunverulegt val um hvar það vill búa og ala upp fjölskyldu sína. Það skiptir máli að samfélög um allt land hafi burði til að vaxa og þróast.

Við megum heldur ekki gleyma því að litlu samfélögin gegna oft lykilhlutverki í verðmætasköpun þjóðarinnar. Þar eru störf sem halda uppi stórum hluta útflutningstekna landsins. Þar er þekking, reynsla og samfélagsandi sem hefur byggt Ísland upp kynslóð eftir kynslóð.

Þegar samfélög veikjast tapast ekki bara þjónusta eða störf.

Þá veikjast tengsl, reynsla, þekking og öryggi sem tekur áratugi að byggja upp en getur horfið á fáum árum.

Það gerist ekki af sjálfu sér að byggð haldist um allt land.

Það krefst pólitísks vilja.

Ef ríkið ætlar áfram að njóta þeirra verðmæta sem verða til um allt land verður það líka að vera tilbúið að fjárfesta aftur í samfélögunum sem skapa þau.

Ekki með innantómum loforðum heldur raunverulegri uppbyggingu:

sterkari innviðum,

öflugri samgöngum,

bættri heilbrigðisþjónustu,

fleiri opinberum störfum,

auknu aðgengi að menntun,

öflugri fjarskiptum,

og betri skilyrðum fyrir atvinnulíf til að vaxa utan höfuðborgarsvæðisins.

Sterk höfuðborg og sterk landsbyggð eiga ekki að vera andstæður.

Ísland þarf hvort tveggja.

Við eigum að stefna að landi þar sem fólk hefur raunverulegt frelsi til að velja sér búsetu án þess að þurfa að fórna öryggi, þjónustu eða tækifærum.

Því sterk landsbyggð er ekki bara mikilvægt hagsmunamál fyrir þá sem þar búa.

Hún er hluti af styrk Íslands sjálfs.

Og ef við veikjum landsbyggðina erum við hægt og rólega að veikja stoðir allrar þjóðarinnar.

Höfundur er formaður kjördæmafélags Miðflokksins í Norðvesturkjördæmi.