Leikskóladvöl í Fjarðabyggð er lúxus

Það er ekki nema gott að heyra af foreldrum sem upplifa öryggi og góða þjónustu í leikskólakerfi Fjarðabyggðar. Öll viljum við að börnin hafi öruggt pláss og að starfsmenn vinni við góðar aðstæður. Spurningin sem blasir nú við er einföld: hver borgar fyrir þetta öryggi?

Árið 2024 hækkuðu leikskólagjöld fyrir fulla vistun í Fjarðabyggð um rúmlega 50% og átti þessi hækkun sér stað á sama tíma og blekið þornaði á kjarasamningum þar sem sveitafélögin samþykktu að gjaldskrár skyldu ekki hækka umfram 3% á samningstímanum. Þessi aðgerð var ekki til þess fjármagna leikskólakerfið okkar heldur til þess að ‘hvetja’ (þvinga) foreldra í Fjarðabyggð til þess að nýta þjónustuna í minna magni. Það sem gerir þessa þróun varhugaverða er að hún snýst ekki aðeins um rekstur leikskóla, heldur líka um framtíð samfélagsins okkar. Þegar ungt fólk velur sér búsetu horfir það ekki eingöngu til húsnæðis eða atvinnu, heldur líka til þess hvort samfélagið styðji við fjölskyldulíf. Þar Skipta leikskólamál gríðarlegu máli. Sveitafélag sem gerir foreldrum erfitt fyrir að nýta leikskólaþjónustu er einfaldlega síður samkeppnishæft í baráttunni um að fá unga fólkið okkar aftur heim.

Raunin er sú að þegar leikskólagjöld hækka svona mikið verða afleiðingarnar ekki bara hærri reikningar. Fyrir margar fjölskyldur verður niðurstaðan sú að annað foreldrið dregur úr starfshlutfalli vegna þess að leikskólakostnaðurinn étur upp stóran hluta launanna. Fram kom í viðhorfskönnun AFLs að í öllum þeim tilvikum sem foreldrar minnkuðu við sig vinnu voru það konur sem gerðu það. Það hefur áhrif á tekjur heimilanna, starfsþróun og lífeyrisréttindi til framtíðar. Það er ekki jafnréttisstefna að verðleggja fjölskyldur út úr þjónustu sem á að gera fólki kleift að taka þátt á vinnumarkaði.

Sterkt leikskólakerfi á ekki að vera lúxus sem aðeins þeir tekjuhæstu hafa efni á að nýta sér til fulls. Það á að vera grunnþjónusta sem gerir fólki kleift að vinna, ala upp börn og byggja framtíð sína í sveitarfélaginu. Ef Fjarðabyggð ætlar að vera aðlaðandi valkostur fyrir ungt fólk þarf sveitarfélagið að fjárfesta í fjölskyldum og ekki verðleggja þær út úr kerfinu.

Höfundur skipar 6. sæti á lista Samfylkingarinnar og annars félagshyggjufólks í Fjarðabyggð.