Fjölbreytt skólastarf í litlum skóla Guðmundur FInnbogason skrifar 18. maí 2026 11:32 Nú þegar stutt er í annan enda skólaásins er venjan að líta um öxl og rifja upp það sem áorkast hefur í vetur. Stundum er gert lítið úr fámennum skólum utan höfuðborgarsvæðisins og fólk ímyndar sér að vegna smæðarinnar sé erfitt að halda úti gæða skólastarfi. Það er auðvitað ekki rétt því að þessir skólar hafa oftar en ekki meira tækifæri en þeir stærri til að stunda gæðastarf, fara út fyrir boxið og einstaklingsmiða námið. Sérstaklega þegar samfélagið tekur vel utan um starfsemi þeirra. Undirritaður er svo heppinn að vinna í einum slíkan skóla í Uppsveitum Árnessýslu og vera í samstarfi við enn fleiri slíka skóla á svæðinu og hef séð með eigin augum hvað hægt er að gera. Við Þjórsárskóla í Skeiða- og Gnúpverjahreppi, fer fram metnaðarfullt og magnað skólastarf. Eftirfarandi er bara örlítið af því sem öflugt lið kennarar og nemenda hefur fengist við í vetur. Skólaárið hófst á útilegu þar sem að allur skólinn, kennarar og nemendur, fóru inn í Þjórsárdal og gistu í tjöldum. Svona ferðir kenna þrautseigju sem að hjálpa nemendum að takast á við krefjandi verkefni innan og utan skólastofunnar ásamt því að vera einn besti vettvangurinn til að læra um náttúruna. Nemendur í 9. bekk skólans er að undirbúa námsferð til Berlínar næsta haust en sú vinna hefur verið mjög fræðandi fyrir þau og verður svo ljóslifandi þegar allur undirbúningurinn og námið nær hápunkti í borginni sjálfri. Útinám hefur verið stór hluti af starfi skólans í mörg ár og þessi vetur er engin undantekning. Nemendur hafa notið þess að vera í námi útivið í hverri viku allan veturinn. Samkennsla árganga er frábært tæki til að efla nemendur, stækka vinahópinn og stuðlar að öflugu einstaklingsmiðuðu námi. Lestrarkennsla hefur skipað stóran sess í öllu starfi skólans á öllum stigum bæði í gegnum allt skólastarfið og með fjölbrettum og skemmtilegum lestrarátökum, og verkefnum. Nemendur úr leikskólanum Leikholti í Skeiða- og Gnúpverjahreppi hafa komið vikulega í heimsókn eftir áramótin. Í þessum heimsóknum fá þau að taka þátt í skólastarfinu, fá að kynnast kennurunum og nemendunum og koma því tilbúin til leiks í haust. Meðal verkefna í náttúrufræði eru tilraunavikur þar sem nemendur finna og gera tilraunir af ýmsum toga og taka þær upp á myndbönd til að sýna foreldrum og hvort öðru. List og verkgreinum er gert hátt undir höfði. Í þeim tímum hafa nemendur á unglingastigi t.d. smíðað sínar eigin fjallferðarskrínur sem að eiga eftir að fylgja þeim upp á hálendið næstu árin. Greinarnar hafa fengið aukið rými í nýju list og verkgreinahúsi sem var tekið í notkun í vetur. Þar hefur heimilisfræðin, myndmennt og textílmennt blómstrað með fjölbreyttum og spennandi verkefnum. Stoðþjónusta í litlum skólum skiptir máli og þar hjálpar smæðin oft til þannig að öll fá stuðninginn sem þau þurfa þegar þau þurfa hann og það hefur svo sannarlega verið raunin hjá okkur. Miðstigið fór í skálaferð í vetur þar sem þau gistu og unglingastigið endar veturinn á skálaferð í skálann Klett sem staðsettur er inn á afrétti Flóa og Skeiða. Árleg sundkeppni fór fram í frábæru veðri í vikunni. Þar bauðst nemendum á miðstigi að taka þátt og keppa um farandbikar og bætingarverðlaun og nemendur á yngsta stigi komu og hvöttu keppendur áfram og fengu í leiðinni að fylgjast með frábærum fyrirmyndum, svo var ekki leiðinlegt að henda skólastjóranum og kennurunum í laugina. Næsta haust tökum við svo í gagnið fullbúið íþróttahús af stærstu gerð sem mun breyta íþróttakennslunni til framtíðar. Þetta er auðvitað langt því frá tæmandi listi yfir allt það sem litlir skólar gera og geta gert og dregur ekkert úr öllu því frábæra námi sem fer fram í öllum greinum í skólanum. En þegar við erum á fullu að tala niður skólakerfið okkar þá má ekki gleyma því að það er bæði fjölbreytt og magnað og þar fer fram starf sem skiptir öllu máli fyrir unga fólkið okkar og fyrir samfélögin sama af hvaða stærð þau eru. Gleðilegt sumar Höfundur er skólastjóri Þjórsárskóla. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Grunnskólar Skeiða- og Gnúpverjahreppur Mest lesið Mín kynslóð brást! Margrét Kristmannsdóttir Skoðun Hlógu þeir líka að Sviss, Ólafur Ragnar? Gauti B. Eggertsson Skoðun Íslensk, sænsk eða engin króna Yngvi Ómar Sigrúnarson Skoðun Landráðabrigsl og skrípaleikir Einar Kárason Skoðun Öndum í poka! Ísland verður í lagi Jóhannes Óli Sveinsson Skoðun Hinir miklu alvitringar Baldur Vignir Karlsson Skoðun Hinn háværi minnihluti Unnar Geir Unnarsson Skoðun Evrópuherinn og hlutur Íslendinga Haraldur Ólafsson Skoðun Af sannleiksást og vinnuréttindum Vilborg Gunnarsdóttir Skoðun Af hverju ég kýs Já 29. ágúst Halldór Jörgen Olesen Skoðun Skoðun Skoðun Eigi veldur sá er varar Sigurgeir B. Kristgeirsson skrifar Skoðun Hvað ef ...? Brynjar M. Ólafsson skrifar Skoðun Hlógu þeir líka að Sviss, Ólafur Ragnar? Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Námsmat og einkunnir: Áskoranir og viðhorf Erna Ingibjörg Pálsdóttir skrifar Skoðun Af sannleiksást og vinnuréttindum Vilborg Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Öndum í poka! Ísland verður í lagi Jóhannes Óli Sveinsson skrifar Skoðun Íslensk, sænsk eða engin króna Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Hinir miklu alvitringar Baldur Vignir Karlsson skrifar Skoðun Evrópuherinn og hlutur Íslendinga Haraldur Ólafsson skrifar Skoðun Var þetta kosningaloforðið? Fannar Logi Waldorff Sigurðsson skrifar Skoðun Mín kynslóð brást! Margrét Kristmannsdóttir skrifar Skoðun Kerfið sem síar fjármuni út úr ríkissjóði bakdyramegin Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Hvaða áhrif hefur það á hlaupara að hlaupa fyrir góðan málstað? Þórdís Lilja Gísladóttir skrifar Skoðun Draugasögur nútímans Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Hinn háværi minnihluti Unnar Geir Unnarsson skrifar Skoðun Af hverju ég kýs Já 29. ágúst Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Ofan í skotgrafirnar Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvað kostar núverandi staða verslunina og íslenska neytendur? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Ferðaþjónusta fatlaðra Atli Már Haraldsson Zebitz skrifar Skoðun Lesum í sumar – börnin okkar fylgjast með Jón Heiðar Gunnarsson skrifar Skoðun Íbúðalán í raunheimum: Svar við athugasemdum Gauta B. Eggertssonar Agnar Tómas Möller skrifar Skoðun Landráðabrigsl og skrípaleikir Einar Kárason skrifar Skoðun EES eða ESB – þar er efinn Dóra Sif Tynes skrifar Skoðun Hér býr fólk! Rödd íbúa á framkvæmdasvæði Miðbæjar í mótun í Kópavogi Elín Kona Eddudóttir skrifar Skoðun Fyrst þarf Ísland að ná niður verðbólgu og vöxtum með krónunni. Þá fyrst kemur evran til greina Jón Helgi Egilsson skrifar Skoðun Meira en Kaupmannahafnarskilyrðin Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar nýbakaðir foreldrar lenda á vegg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Er það hræðsla að segja nei? Hnikarr Bjarmi Franklínsson skrifar Skoðun Hvað er mikilvægast? Jónas Hagan Guðmundsson skrifar Skoðun Yfir 2.000 til 3000 milljarða tap á 15 - 17 árum – og enginn ber ábyrgð Sigurður Sigurðsson skrifar Sjá meira
Nú þegar stutt er í annan enda skólaásins er venjan að líta um öxl og rifja upp það sem áorkast hefur í vetur. Stundum er gert lítið úr fámennum skólum utan höfuðborgarsvæðisins og fólk ímyndar sér að vegna smæðarinnar sé erfitt að halda úti gæða skólastarfi. Það er auðvitað ekki rétt því að þessir skólar hafa oftar en ekki meira tækifæri en þeir stærri til að stunda gæðastarf, fara út fyrir boxið og einstaklingsmiða námið. Sérstaklega þegar samfélagið tekur vel utan um starfsemi þeirra. Undirritaður er svo heppinn að vinna í einum slíkan skóla í Uppsveitum Árnessýslu og vera í samstarfi við enn fleiri slíka skóla á svæðinu og hef séð með eigin augum hvað hægt er að gera. Við Þjórsárskóla í Skeiða- og Gnúpverjahreppi, fer fram metnaðarfullt og magnað skólastarf. Eftirfarandi er bara örlítið af því sem öflugt lið kennarar og nemenda hefur fengist við í vetur. Skólaárið hófst á útilegu þar sem að allur skólinn, kennarar og nemendur, fóru inn í Þjórsárdal og gistu í tjöldum. Svona ferðir kenna þrautseigju sem að hjálpa nemendum að takast á við krefjandi verkefni innan og utan skólastofunnar ásamt því að vera einn besti vettvangurinn til að læra um náttúruna. Nemendur í 9. bekk skólans er að undirbúa námsferð til Berlínar næsta haust en sú vinna hefur verið mjög fræðandi fyrir þau og verður svo ljóslifandi þegar allur undirbúningurinn og námið nær hápunkti í borginni sjálfri. Útinám hefur verið stór hluti af starfi skólans í mörg ár og þessi vetur er engin undantekning. Nemendur hafa notið þess að vera í námi útivið í hverri viku allan veturinn. Samkennsla árganga er frábært tæki til að efla nemendur, stækka vinahópinn og stuðlar að öflugu einstaklingsmiðuðu námi. Lestrarkennsla hefur skipað stóran sess í öllu starfi skólans á öllum stigum bæði í gegnum allt skólastarfið og með fjölbrettum og skemmtilegum lestrarátökum, og verkefnum. Nemendur úr leikskólanum Leikholti í Skeiða- og Gnúpverjahreppi hafa komið vikulega í heimsókn eftir áramótin. Í þessum heimsóknum fá þau að taka þátt í skólastarfinu, fá að kynnast kennurunum og nemendunum og koma því tilbúin til leiks í haust. Meðal verkefna í náttúrufræði eru tilraunavikur þar sem nemendur finna og gera tilraunir af ýmsum toga og taka þær upp á myndbönd til að sýna foreldrum og hvort öðru. List og verkgreinum er gert hátt undir höfði. Í þeim tímum hafa nemendur á unglingastigi t.d. smíðað sínar eigin fjallferðarskrínur sem að eiga eftir að fylgja þeim upp á hálendið næstu árin. Greinarnar hafa fengið aukið rými í nýju list og verkgreinahúsi sem var tekið í notkun í vetur. Þar hefur heimilisfræðin, myndmennt og textílmennt blómstrað með fjölbreyttum og spennandi verkefnum. Stoðþjónusta í litlum skólum skiptir máli og þar hjálpar smæðin oft til þannig að öll fá stuðninginn sem þau þurfa þegar þau þurfa hann og það hefur svo sannarlega verið raunin hjá okkur. Miðstigið fór í skálaferð í vetur þar sem þau gistu og unglingastigið endar veturinn á skálaferð í skálann Klett sem staðsettur er inn á afrétti Flóa og Skeiða. Árleg sundkeppni fór fram í frábæru veðri í vikunni. Þar bauðst nemendum á miðstigi að taka þátt og keppa um farandbikar og bætingarverðlaun og nemendur á yngsta stigi komu og hvöttu keppendur áfram og fengu í leiðinni að fylgjast með frábærum fyrirmyndum, svo var ekki leiðinlegt að henda skólastjóranum og kennurunum í laugina. Næsta haust tökum við svo í gagnið fullbúið íþróttahús af stærstu gerð sem mun breyta íþróttakennslunni til framtíðar. Þetta er auðvitað langt því frá tæmandi listi yfir allt það sem litlir skólar gera og geta gert og dregur ekkert úr öllu því frábæra námi sem fer fram í öllum greinum í skólanum. En þegar við erum á fullu að tala niður skólakerfið okkar þá má ekki gleyma því að það er bæði fjölbreytt og magnað og þar fer fram starf sem skiptir öllu máli fyrir unga fólkið okkar og fyrir samfélögin sama af hvaða stærð þau eru. Gleðilegt sumar Höfundur er skólastjóri Þjórsárskóla.
Skoðun Hvaða áhrif hefur það á hlaupara að hlaupa fyrir góðan málstað? Þórdís Lilja Gísladóttir skrifar
Skoðun Hvað kostar núverandi staða verslunina og íslenska neytendur? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Íbúðalán í raunheimum: Svar við athugasemdum Gauta B. Eggertssonar Agnar Tómas Möller skrifar
Skoðun Hér býr fólk! Rödd íbúa á framkvæmdasvæði Miðbæjar í mótun í Kópavogi Elín Kona Eddudóttir skrifar
Skoðun Fyrst þarf Ísland að ná niður verðbólgu og vöxtum með krónunni. Þá fyrst kemur evran til greina Jón Helgi Egilsson skrifar
Skoðun Yfir 2.000 til 3000 milljarða tap á 15 - 17 árum – og enginn ber ábyrgð Sigurður Sigurðsson skrifar