Vaxtahækkun gefin skýrt til kynna Samúel Karl Ólason skrifar 19. maí 2026 19:25 Una Jónsdóttir, aðalhagfræðingur Landsbankans. Vísir/Lýður Valberg Búast má við stýrivaxtahækkun um 0,25 prósentustig, samkvæmt aðalhagfræðingi Landsbankans. Hún segir forsvarsmenn Seðlabankans hafa gefið skýrt til kynna við síðustu ákvörðun að herða þyrfti taumhaldið. Það þyrfti að gera þó það gæti kælt hagkerfið. Una Jónsdóttir, aðalhagfræðingur Landsbankans, mætti í kvöldfréttir Sýnar í kvöld og ræddi stöðuna fyrir vaxtaákvörðun Seðlabankans, sem tilkynnt verður í fyrramálið. Hún sagði niðurstöðuna líklega hækkun. „Þá er það einna helst af því að verðbólguvæntingar hafa aukist mjög og það er hérna áhersluatriði hjá þeim að ná niður verðbólgu og sömuleiðis verðbólguvæntingum,“ sagði Una. Daði Már Kristófersson, fjármála- og efnahagsráðherra, sagði við fréttastofu í morgun að vaxtahækkun myndi ekki koma honum á óvart. Sjá einnig: „Ég er ekki vanur að setja á mig spádómshattinn“ Hagfræðideild Landsbankans birti í dag greiningu þar sem fram kemur að einkaneysla hafi dregist verulega saman í síðasta mánuði. Samdrátturinn hafi ekki verið meiri síðan á tímum Covid. „Við erum að sjá það að kortavelta er að dragast talsvert saman sem bendir svona til þess að einkaneyslan sé að hægja verulega á sér, í rauninni meira en við vorum upphaflega að gera ráð fyrir,“ sagði Una. Hún sagði þetta mögulega sýna að Íslendingar væru búnir að búa við talsvert háa vexti um nokkurt skeið og það hefði hægt á hagkerfinu. „Við vorum farin að sjá merki þess til dæmis á vinnumarkaði, atvinnuleysi aukist, fjöldi starfandi dregist saman. Við sjáum að það virðist vera minni eftirspurn eftir vinnuafli og þá er í rauninni ekkert skrýtið að það fari að koma fram í kortaveltutölum sem eru farnar að sýna svona mikinn samdrátt og þetta ætti í rauninni að styðja við peningastefnuna, það er að segja, ef að við sjáum þennan minni eftirspurnarþrýsting birtast í minni verðbólguþrýstingi.“ Una sagði líklegt að áhrif lækkunar virðisaukaskatts á eldsneyti muni sjást á maímælingum á vísitölu neysluverðs, sem birt verður í næstu viku. Við það gæti verðbólga farið undir fimm prósent, sem væri mjög jákvætt. „Þannig að þetta er að skila árangri en svo er það bara hitt að heimsmarkaðsverðshækkanir hafa verið mjög miklar á olíuverði og það svona vegur á móti og er svona aðeins að viðhalda þessum verðbólguþrýstingi þrátt fyrir þessa lækkun á virðisaukaskatti.“ Viðtalið við Unu má sjá í spilaranum hér að neðan. Seðlabankinn Efnahagsmál Verðlag Landsbankinn Mest lesið Auglýsa grimmt en vörurnar berast ekki: Myndir þekktra Íslendinga notaðar Viðskipti innlent Blæs á fullyrðingar um forsendubrest og segir kaupmátt hafa aukist Viðskipti innlent Spá mestu verðbólgu síðustu tveggja ára Viðskipti innlent Fjórðungi minni hagnaður hjá Kviku Viðskipti innlent Ísfélagið eykur verulega við sig í fiskeldinu Viðskipti innlent Skúli Hrafn tekur við Íslandssjóðum Viðskipti innlent Íslandsbanki spáir 0,25 prósent hækkun stýrivaxta Viðskipti innlent Gæti gjörbreytt því hvernig fólk kaupir inn Viðskipti innlent Methagnaður norska olíusjóðsins Viðskipti erlent 50+ konur eru framtíðin fyrir gjörbreyttan vinnumarkað Atvinnulíf Fleiri fréttir Fjórðungi minni hagnaður hjá Kviku Spá mestu verðbólgu síðustu tveggja ára Blæs á fullyrðingar um forsendubrest og segir kaupmátt hafa aukist Auglýsa grimmt en vörurnar berast ekki: Myndir þekktra Íslendinga notaðar Skúli Hrafn tekur við Íslandssjóðum Ísfélagið eykur verulega við sig í fiskeldinu Íslandsbanki spáir 0,25 prósent hækkun stýrivaxta Gæti gjörbreytt því hvernig fólk kaupir inn Skordýr í dillinu Ekki mótfallin aðildarviðræðum væru samningsmarkmið skýrari Ráðin framkvæmdastjóri viðskiptasviðs Ísland Duty Free Hvenær á ég að greiða inn á lánið? Paellu-gerðarmenn kveðja Templarasund Sólmyrkvagleraugun víða uppseld Kaupendur yfirleitt með raunhæft mat og vel undirbúnir Dyrum Kattakaffihússins lokað fyrir fullt og allt Varar við snyrtivörum á „gráum markaði“ Farþegar elska lopapeysur Selur gamla fyrirtækinu annað á tæpa þrjá milljarða Áslaug Arna í gervigreindina hjá Fenris Creations Jónsbók ræður lögmenn frá þremur mismunandi löndum Fer frá laxeldi í eldri borgara Farþegum fækkaði milli ára Matthildur María tekur við af Rikku við Hringborð norðurslóða Elín Helga yfirgefur Hvíta húsið Von á hóflegum hagvexti næstu árin Ingibjörg og Tómas taka við af Þórunni hjá Úrval Útsýn Rikka hætt hjá Ólafi Ragnari Eykur strandveiðikvótann um 964 tonn Þórunn stígur til hliðar hjá Úrvali Útsýn Sjá meira
Una Jónsdóttir, aðalhagfræðingur Landsbankans, mætti í kvöldfréttir Sýnar í kvöld og ræddi stöðuna fyrir vaxtaákvörðun Seðlabankans, sem tilkynnt verður í fyrramálið. Hún sagði niðurstöðuna líklega hækkun. „Þá er það einna helst af því að verðbólguvæntingar hafa aukist mjög og það er hérna áhersluatriði hjá þeim að ná niður verðbólgu og sömuleiðis verðbólguvæntingum,“ sagði Una. Daði Már Kristófersson, fjármála- og efnahagsráðherra, sagði við fréttastofu í morgun að vaxtahækkun myndi ekki koma honum á óvart. Sjá einnig: „Ég er ekki vanur að setja á mig spádómshattinn“ Hagfræðideild Landsbankans birti í dag greiningu þar sem fram kemur að einkaneysla hafi dregist verulega saman í síðasta mánuði. Samdrátturinn hafi ekki verið meiri síðan á tímum Covid. „Við erum að sjá það að kortavelta er að dragast talsvert saman sem bendir svona til þess að einkaneyslan sé að hægja verulega á sér, í rauninni meira en við vorum upphaflega að gera ráð fyrir,“ sagði Una. Hún sagði þetta mögulega sýna að Íslendingar væru búnir að búa við talsvert háa vexti um nokkurt skeið og það hefði hægt á hagkerfinu. „Við vorum farin að sjá merki þess til dæmis á vinnumarkaði, atvinnuleysi aukist, fjöldi starfandi dregist saman. Við sjáum að það virðist vera minni eftirspurn eftir vinnuafli og þá er í rauninni ekkert skrýtið að það fari að koma fram í kortaveltutölum sem eru farnar að sýna svona mikinn samdrátt og þetta ætti í rauninni að styðja við peningastefnuna, það er að segja, ef að við sjáum þennan minni eftirspurnarþrýsting birtast í minni verðbólguþrýstingi.“ Una sagði líklegt að áhrif lækkunar virðisaukaskatts á eldsneyti muni sjást á maímælingum á vísitölu neysluverðs, sem birt verður í næstu viku. Við það gæti verðbólga farið undir fimm prósent, sem væri mjög jákvætt. „Þannig að þetta er að skila árangri en svo er það bara hitt að heimsmarkaðsverðshækkanir hafa verið mjög miklar á olíuverði og það svona vegur á móti og er svona aðeins að viðhalda þessum verðbólguþrýstingi þrátt fyrir þessa lækkun á virðisaukaskatti.“ Viðtalið við Unu má sjá í spilaranum hér að neðan.
Seðlabankinn Efnahagsmál Verðlag Landsbankinn Mest lesið Auglýsa grimmt en vörurnar berast ekki: Myndir þekktra Íslendinga notaðar Viðskipti innlent Blæs á fullyrðingar um forsendubrest og segir kaupmátt hafa aukist Viðskipti innlent Spá mestu verðbólgu síðustu tveggja ára Viðskipti innlent Fjórðungi minni hagnaður hjá Kviku Viðskipti innlent Ísfélagið eykur verulega við sig í fiskeldinu Viðskipti innlent Skúli Hrafn tekur við Íslandssjóðum Viðskipti innlent Íslandsbanki spáir 0,25 prósent hækkun stýrivaxta Viðskipti innlent Gæti gjörbreytt því hvernig fólk kaupir inn Viðskipti innlent Methagnaður norska olíusjóðsins Viðskipti erlent 50+ konur eru framtíðin fyrir gjörbreyttan vinnumarkað Atvinnulíf Fleiri fréttir Fjórðungi minni hagnaður hjá Kviku Spá mestu verðbólgu síðustu tveggja ára Blæs á fullyrðingar um forsendubrest og segir kaupmátt hafa aukist Auglýsa grimmt en vörurnar berast ekki: Myndir þekktra Íslendinga notaðar Skúli Hrafn tekur við Íslandssjóðum Ísfélagið eykur verulega við sig í fiskeldinu Íslandsbanki spáir 0,25 prósent hækkun stýrivaxta Gæti gjörbreytt því hvernig fólk kaupir inn Skordýr í dillinu Ekki mótfallin aðildarviðræðum væru samningsmarkmið skýrari Ráðin framkvæmdastjóri viðskiptasviðs Ísland Duty Free Hvenær á ég að greiða inn á lánið? Paellu-gerðarmenn kveðja Templarasund Sólmyrkvagleraugun víða uppseld Kaupendur yfirleitt með raunhæft mat og vel undirbúnir Dyrum Kattakaffihússins lokað fyrir fullt og allt Varar við snyrtivörum á „gráum markaði“ Farþegar elska lopapeysur Selur gamla fyrirtækinu annað á tæpa þrjá milljarða Áslaug Arna í gervigreindina hjá Fenris Creations Jónsbók ræður lögmenn frá þremur mismunandi löndum Fer frá laxeldi í eldri borgara Farþegum fækkaði milli ára Matthildur María tekur við af Rikku við Hringborð norðurslóða Elín Helga yfirgefur Hvíta húsið Von á hóflegum hagvexti næstu árin Ingibjörg og Tómas taka við af Þórunni hjá Úrval Útsýn Rikka hætt hjá Ólafi Ragnari Eykur strandveiðikvótann um 964 tonn Þórunn stígur til hliðar hjá Úrvali Útsýn Sjá meira