Barn lemur sig í andlitið með hamri – hvað er til ráða? Þórdís Elva Þorvaldsdóttir og Benedikta Sörensen skrifa 26. maí 2026 13:30 Á Ísafirði hvílir örvinglaður 16 ára drengur augun á sjóndeildarhringnum og íhugar að ganga í sjóinn. Í lófa hans er sími með tugum hótana frá glæpagengi sem er að fjárkúga hann með nektarmynd sem hann taldi sig vera að senda kærustu sinni. Í Helsinki þorir 12 ára drengur af sómölskum uppruna að skrá sig á Fortnite tölvuleikjamót því skipuleggjendurnir eyða umsvifalaust athugasemdum sem innihalda n-orðið og banna rasísk ummæli í garð leikmanna. Í Árósum gengur fjórtán ára stúlka, sem hefur ekki mætt í skólann í tæpt ár, óstyrkum fótum inn í tölvuleikjasal þar sem hún mun rjúfa félagslega einangrun sína með því að spila Super Mario undir handleiðslu uppeldisfræðinga við jafnaldra sína sem glíma líka við félagsfælni og skólaforðun. Á Akureyri stendur fimmtán ára drengur fyrir framan baðherbergisspegilinn með hamar í hendinni og kvíðahnút í maganum yfir því að þurfa að berja sig í andlitið til að breyta beinabyggingu sinni að ráðleggingu áhrifavalds á TikTok, sem heldur því fram að annars eigi hann ekki séns í stelpur. Í Gautaborg horfir tuttugu og þriggja ára kona með þroskaskerðingu á myndband um nettælingu og öðlast réttu orðin til að rjúfa þögnina um að hún hafi orðið fyrir samskonar ofbeldi. Í Kaupmannahöfn er 13 ára stúlka hætt að geta borðað og sofið af ótta við að vera útskúfað úr strangtrúaðri fjölskyldu sinni eftir að fölsuðu klámmyndbandi af henni var dreift á Snapchat. Í Stokkhólmi finnur átján ára drengur samfélag á netinu fyrir unga karlmenn þar sem tilfinningar eru ræddar á opinskáan og berskjaldaðan hátt sem gerir honum loksins kleift að leita sér aðstoðar við kvíða og þunglyndi. Í Tampere flykkjast unglingar í stafræna félagsmiðstöð á TikTok því þeim finnst þau öruggari og njóta sín betur í stafrænu rými þar sem viðvera fullorðinna æskulýðsstarfsmanna er jafn áþreifanleg og í félagsmiðstöð hverfisins. Allt eru þetta raunveruleg dæmi úr stafrænum veruleika barna og ungmenna á Norðurlöndunum. Flest okkar höfum heyrt eða þekkjum til slíkra dæma og höfum jafnvel fyllst vonleysi, því fæst okkar vitum hvernig nálgast má efni til að auðvelda okkur baráttuna við að hlúa að stafrænni velferð ungs fólks. Á föstudaginn ýtir Game Changer verkefnið nýjum gagnagrunni úr vör, hinum svokallaða Nordic Navigator, en hann veitir yfirlit yfir hátt í þrjúhundruð framúrskarandi úrræði frá Danmörku, Svíþjóð, Finnlandi og Íslandi til að vinna gegn margs konar netvá, allt frá neteinelti til kynferðislegrar áreitni og áhættuhegðunar. Hvort sem um er að ræða ungmenni sem verða fyrir skaða, valda öðrum skaða eða hvort tveggja býður Nordic Navigator upp á úrræði til forvarna, íhlutunar og stuðnings í formi fræðsluefnis, leikja, stuttmynda, átaksverkefna, handbóka, hjálparlína, kennsluefnis, vefsíðna, stuðningsúrræða, hlaðvarpa, net-samfélaga og fleira. Öll eru hjartanlega velkomin í Next Level Gaming í Egilshöll á föstudag kl. 11:30 til að fá ókeypis sýnikennslu á Nordic Navigator, auk þess að hitta framúrskarandi ungt fólk sem brennur fyrir stafrænum réttindum. Þau sem komast ekki í Egilshöll geta fylgst með streymi hér. Þátttakendur verða leystir út með léttum hádegisverð, ráðstefnuglaðning – og vonandi ögn bjartari framtíð. Fyrir hönd Game Changer verkefnisins á Íslandi, Þórdís Elva Þorvaldsdóttir og Benedikta Sörensen Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Það sem Ísland mun berjast fyrir í samningaviðræðum við ESB Þórður Snær Júlíusson Skoðun Auðvaldinu best borgið í Brussel - ekki þjóðinni Ögmundur Jónasson Skoðun Halldór 01.08.2026 Halldór „Nei“ er ekki lok málsins, - það er frestun þess Hjálmar Vilhjálmsson Skoðun Þegar líðan stúlkna verður aukaatriði Lilja Benatov Hjartar Skoðun Af hverju er svona erfitt að vera heiðarlegur við sjálfan sig? Sigurður Árni Reynisson Skoðun Er hið gamla alltaf gott? Ebba Margrèt Magnúsdóttir Skoðun Hvernig varð gervigreindin til og hvernig virkar hún? Karl Thoroddsen Skoðun RKV- eða ESB-ranglætið? Benedikt V Warén Skoðun Evra eða króna? Grímur Grímsson Skoðun Skoðun Skoðun Þegar líðan stúlkna verður aukaatriði Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun Evra eða króna? Grímur Grímsson skrifar Skoðun Auðvaldinu best borgið í Brussel - ekki þjóðinni Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Er hið gamla alltaf gott? Ebba Margrèt Magnúsdóttir skrifar Skoðun RKV- eða ESB-ranglætið? Benedikt V Warén skrifar Skoðun „Nei“ er ekki lok málsins, - það er frestun þess Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Hvernig varð gervigreindin til og hvernig virkar hún? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Af hverju er svona erfitt að vera heiðarlegur við sjálfan sig? Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Það sem Ísland mun berjast fyrir í samningaviðræðum við ESB Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Hvar eru góðu mennirnir? Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Slagorð í stað gagna: Grein Snorra Mássonar um ESB-aðild Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Stór orð, lítil rök og ekkert dæmi um ranga tölu – Svar til Konráðs S. Guðjónssonar Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Hættulegasti tími ársins í umferðinni Ágúst Mogensen skrifar Skoðun Að neita að leita Kristrún Ágústsdóttir skrifar Skoðun ESB umræðan og gervigreindin Ólafur Hannesson skrifar Skoðun Vinnslustöðin rýrir afkomu sjómanna og landverkafólks – en til hvers? Gunnar Sigurðsson skrifar Skoðun Hver ber raunverulega ábyrgð á minkaslysinu? Anahita Sahar Babaei skrifar Skoðun Spænska knattspyrnuliðið sem héraðsmetafór fyrir Spán Jordi Oriola Folch skrifar Skoðun Gæði bygginga ráðast ekki ef reglugerðum einum saman Bergþóra Góa Kvaran skrifar Skoðun Ég hélt að þetta væri bara lítið hrúður Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Af hverju já? Reynir Böðvarsson skrifar Skoðun Ef lausnirnar eru til, af hverju eru þær ekki notaðar? Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Óreiða á samviskunni Páll Rafnar Þorsteinsson skrifar Skoðun Fullveldi fyrir hvern? Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Viðræðurnar snúast um aðlögun Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Kristrún skýrði loksins hvað verður kosið um Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Ég þekki ekki lengur minn gamla Sjálfstæðisflokk Dagur Jónsson skrifar Skoðun Leggjum þá Náttúruverndarstofnun niður Svanur Guðmundsson skrifar Skoðun Meðferð ríkisvaldsins á máli lífslokalæknisins Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Hættum að pissa í skóinn í frostinu til að hlýja okkur – klæðum okkur í ullarsokka Grímur Atlason skrifar Sjá meira
Á Ísafirði hvílir örvinglaður 16 ára drengur augun á sjóndeildarhringnum og íhugar að ganga í sjóinn. Í lófa hans er sími með tugum hótana frá glæpagengi sem er að fjárkúga hann með nektarmynd sem hann taldi sig vera að senda kærustu sinni. Í Helsinki þorir 12 ára drengur af sómölskum uppruna að skrá sig á Fortnite tölvuleikjamót því skipuleggjendurnir eyða umsvifalaust athugasemdum sem innihalda n-orðið og banna rasísk ummæli í garð leikmanna. Í Árósum gengur fjórtán ára stúlka, sem hefur ekki mætt í skólann í tæpt ár, óstyrkum fótum inn í tölvuleikjasal þar sem hún mun rjúfa félagslega einangrun sína með því að spila Super Mario undir handleiðslu uppeldisfræðinga við jafnaldra sína sem glíma líka við félagsfælni og skólaforðun. Á Akureyri stendur fimmtán ára drengur fyrir framan baðherbergisspegilinn með hamar í hendinni og kvíðahnút í maganum yfir því að þurfa að berja sig í andlitið til að breyta beinabyggingu sinni að ráðleggingu áhrifavalds á TikTok, sem heldur því fram að annars eigi hann ekki séns í stelpur. Í Gautaborg horfir tuttugu og þriggja ára kona með þroskaskerðingu á myndband um nettælingu og öðlast réttu orðin til að rjúfa þögnina um að hún hafi orðið fyrir samskonar ofbeldi. Í Kaupmannahöfn er 13 ára stúlka hætt að geta borðað og sofið af ótta við að vera útskúfað úr strangtrúaðri fjölskyldu sinni eftir að fölsuðu klámmyndbandi af henni var dreift á Snapchat. Í Stokkhólmi finnur átján ára drengur samfélag á netinu fyrir unga karlmenn þar sem tilfinningar eru ræddar á opinskáan og berskjaldaðan hátt sem gerir honum loksins kleift að leita sér aðstoðar við kvíða og þunglyndi. Í Tampere flykkjast unglingar í stafræna félagsmiðstöð á TikTok því þeim finnst þau öruggari og njóta sín betur í stafrænu rými þar sem viðvera fullorðinna æskulýðsstarfsmanna er jafn áþreifanleg og í félagsmiðstöð hverfisins. Allt eru þetta raunveruleg dæmi úr stafrænum veruleika barna og ungmenna á Norðurlöndunum. Flest okkar höfum heyrt eða þekkjum til slíkra dæma og höfum jafnvel fyllst vonleysi, því fæst okkar vitum hvernig nálgast má efni til að auðvelda okkur baráttuna við að hlúa að stafrænni velferð ungs fólks. Á föstudaginn ýtir Game Changer verkefnið nýjum gagnagrunni úr vör, hinum svokallaða Nordic Navigator, en hann veitir yfirlit yfir hátt í þrjúhundruð framúrskarandi úrræði frá Danmörku, Svíþjóð, Finnlandi og Íslandi til að vinna gegn margs konar netvá, allt frá neteinelti til kynferðislegrar áreitni og áhættuhegðunar. Hvort sem um er að ræða ungmenni sem verða fyrir skaða, valda öðrum skaða eða hvort tveggja býður Nordic Navigator upp á úrræði til forvarna, íhlutunar og stuðnings í formi fræðsluefnis, leikja, stuttmynda, átaksverkefna, handbóka, hjálparlína, kennsluefnis, vefsíðna, stuðningsúrræða, hlaðvarpa, net-samfélaga og fleira. Öll eru hjartanlega velkomin í Next Level Gaming í Egilshöll á föstudag kl. 11:30 til að fá ókeypis sýnikennslu á Nordic Navigator, auk þess að hitta framúrskarandi ungt fólk sem brennur fyrir stafrænum réttindum. Þau sem komast ekki í Egilshöll geta fylgst með streymi hér. Þátttakendur verða leystir út með léttum hádegisverð, ráðstefnuglaðning – og vonandi ögn bjartari framtíð. Fyrir hönd Game Changer verkefnisins á Íslandi, Þórdís Elva Þorvaldsdóttir og Benedikta Sörensen
Skoðun Af hverju er svona erfitt að vera heiðarlegur við sjálfan sig? Sigurður Árni Reynisson skrifar
Skoðun Stór orð, lítil rök og ekkert dæmi um ranga tölu – Svar til Konráðs S. Guðjónssonar Gauti B. Eggertsson skrifar
Skoðun Vinnslustöðin rýrir afkomu sjómanna og landverkafólks – en til hvers? Gunnar Sigurðsson skrifar
Skoðun Hættum að pissa í skóinn í frostinu til að hlýja okkur – klæðum okkur í ullarsokka Grímur Atlason skrifar