Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Nálgast stríðið vendipunkt? Samúel Karl Ólason skrifar 29. maí 2026 08:00 Notkun dróna og róbóta verður sífellt umfangsmeiri á víglínunni í Úkraínu. AP/Andrii Marienkio Verulega hefur dregið úr framsókn Rússa á víglínunni í Úkraínu á þessu ári. Á sama tíma hafa Úkraínumenn aukið umfang langdrægra og meðaldrægra árása sinna á olíuvinnsluinnviði og önnur skotmörk í Rússlandi. Einnig hefur árásum á birgðakeðjur og stjórnstöðvar Rússa nærri víglínunni fjölgað verulega. Háttsettur yfirmaður í úkraínska hernum segir að mögulega sé ákveðinn vendipunktur að nálgast í stríðinu sem geisað hefur í rúm fjögur ár eða tólf, eftir því hvernig á það er litið. Sjá einnig: Sjálfsprengidrónum rignir yfir bæði Úkraínu og Rússland Rússar hafa brugðist við þessari þróun með því að láta sprengjum rigna á bæi og borgir Úkraínu og með auknum hótunum í garð Eystrasaltsríkjanna og annarra Evrópuríkja. Ráðamenn í Rússlandi hafa að undanförnu ítrekað varpað fram hótunum í garð annarra ríkja í Evrópu og þá sérstaklega Eystrasaltsríkjanna. Til að sporna gegn því vinna forsvarsmenn Atlantshafsbandalagsins nú að því að braut Gotlandi í einskonar virki. Sá sem stjórnar eyjunni getur haft gífurleg áhrif á það sem gerist á Eystrasaltshafinu en henni hefur oft verið líkt við ósökkvandi flugmóðurskip. Íslandi hefur lengi verið lýst á svipaðan máta. Sjá einnig: Kalla rússneska sendiherra á teppið vegna hótana Ef Rússum tækist að koma loftvörnum og eldflaugakerfum fyrir á Gotlandi gætu þeir haft mikil áhrif á hreyfanleika NATO-herja og einangrað Eystrasaltsríkin. NATO gæti einnig notað eyjuna til að alfarið loka á aðgang Rússa að hafinu. Samkvæmt frétt Politico hafa Svíar varið fúlgum fjár í endurbætur á hernaðarinnviðum á eyjunni, loftvarnarkerfi og annað. Þá hafa hergögn verið send þangað og stendur til að auka viðveru hermanna þar. Þá eru uppi umræður innan NATO um að koma fyrir langdrægum loftvarnarkerfum á eyjunni. Ríkisstjórn Trumps neitaði að fordæma umfangsmiklar árásir Rússa á Kænugarð, eins og flest bandalagsríki Bandaríkjanna gerðu. Hér að neðan verður farið yfir stöðuna á víglínunni í Úkraínu. Gagnsóknir Úkraínumanna í suðri, aukinn árangur Úkraínumanna í langdrægum og meðaldrægum árásum sem ætlað er að grafa undan hernaði Rússa, ýmis vandamál sem bæði Rússar og Úkraínumenn glíma við, það að Úkraínumenn eru loksins að fá sænskar herþotur sem þeir hafa beðið um frá því innrásin hófst og ýmislegt fleira. Eins og inngangur greinarinnar gefur til kynna hefur víglínan lítið breyst á undanförnum vikum. Barist er víða á víglínunni en umfangsmestu bardagarnir eiga sér stað á nokkrum tilteknum stöðum. Einn er í norðuhluta Úkraínu, nærri Sumy og Karkív, þar sem Rússar hafa lengi reynt að sækja í átt að borgunum. Yfirlýst markmið Rússa þar hefur verið að skapa einhverskonar verndarsvæði við landamæri ríkjanna. Enn er barist við Kúpíansk í austurhluta Karkívhéraðs en fyrr á árinu tókst Úkraínumönnum að reka rússneska hermenn úr borginni. Rússneskur hermaður setur eftirlitsdróna á loft.AP/Varnarmálaráðuneyti Rússlands Þá leggja Rússar enn mikla áherslu á að klára hernáum Lúhansk- og Dónetsk-héraða, sem saman mynda Donbas-svæðið. Rússar stjórna þegar öllu Lúhansk en leggja mikið kapp á að ná restinni af Dónetsk. Sérstaklega er barist um borgina Kostíantínívka þessa dagana og hafa R'ussar verið að sækja lítillega fram þar. Rússum hefur þó ekki tekist enn sem komið er að koma sér fyrir innan borgarinnar, þó þeir hafi ítrekað sent teymi manna inn í hana. Þá hafa Rússar einnig sótt fram frá Pokrovsk, eftir að hafa hernumið borgina fyrr á árinu. Það tókst eftir langt umsátur og mjög svo harða bardaga. Eins og víða annarsstaðar hefur þó hægt á framsókn Rússa þar að undanförnu. Hér að neðan á kortum frá bandarísku hugveitunni Institute for the Study of War má sjá hvar helst hefur verið barist að undanförnu. Ítarlegra yfirlit yfir stöðuna á víglínunni má finna á vef sem kallast Deepstate. NEW: Western media reported on May 28 that US and Iranian negotiators have reached a 60-day memorandum of understanding (MoU), but the US and Iranian leaders who must approve the agreement—US President Donald Trump and Iranian Supreme Leader Mojtaba Khamenei, respectively—have… pic.twitter.com/6ZzCxs5IqR— Institute for the Study of War (@TheStudyofWar) May 29, 2026 Undanfarnar vikur hefur Úkraínumönnum tekist, samkvæmt greiningu hugveitunnar Institute for the study of war, að frelsa meira svæði en þeir hafa tapað. Það er að gerast í fyrsta sinn frá árinu 2023, þegar Úkraínumenn frelsuðu stóran hluta Kherson-héraðs í suðurhluta landsins. Í greiningu ISW segir að Úkraínumenn hafi gert margar staðbundnar en vélvæddar gagnsóknir víðsvegar á víglínunni. Enn sé of snemmt að segja til um gagn þeirra en það að Úkraínumenn geti yfir höfuð beitt skrið- og bryndrekum á víglínunni sé eftirtektarvert. Það hafi verið ómögulegt á síðasta ári. Engin ein ástæða er fyrir aukinni velgengni Úkraínumanna heldur margar og eiga sumar sér langan aðdraganda. Úkraínumenn eru reynslumeiri og með betri yfirsýn yfir víglínuna en áður. Á sama tíma eru Rússar taldir hafa misst mikla þekkingu og reynslu, auk þess sem þeir hafa átt í samskiptaörðugleikum. Þá eru Úkraínumenn búnir að vera að leggja grunn að þessari velgengni um langt skeið og hafa aukið árásir sínar á birgðakeðjur Rússa verulega. Úkraínskir hermenn líta til himins eftir að rússneskur dróni greindist nærri þeim.Getty/Pierre Crom Vendipunktur á sjóndeildarhringnum Herforinginn Andriy Biletsky, sem stýrir þriðju stórdeild (corps) úkraínska hersins og heldur utan um varnir Úkraínumanna á stórum hluta víglínunnar í austurhluta landsins sagði í nýlegu viðtali að hann teldi að næstu sex til níu mánuðir skiptu sköpum í vörnum Úkraínu. Í viðtali við Reuters sagðist hann þeirrar skoðunar að rússneski herinn væri keyrður áfram á tómum tanki og Rússar gætu ekki að svo stöddu brotið sér leið gegnum varnir Úkraínumanna og nýtt sér það að einhverju leyti. Hann telur að ef Úkraínumenn geti haldið áfram að saxa á Rússa yfir næstu mánuði gætu þeir náð frumkvæðinu í átökunum á nýjan leik. Í kjölfarið gætu þeir neytt Rússa til að láta af áætlunum sínum um hernám alls Dónetsk-héraðs og þar af leiðandi alls Donbassvæðisins svokallaða í austurhluta Úkraínu. Það að hafa frumkvæðið í átökum felur í stuttu máli sagt í sér að stjórna framvindu mála. Það er að segja, að geta þvingað andstæðinginn til að bregðast við aðgerðum þínum en ekki öfugt. Að hafa frumkvæðið er gífurlega mikilvægt í átökum og hægt að nota það til að skapa veikleika á víglínu andstæðingsins. Hart barist á „virkisbeltinu“ Rússar hafa lagt mikið kapp á hernám Dónetsk-héraðs en Úkraínumenn stjórna enn um fimmtungi þess. Það svæði er mjög víggirt og telja Úkraínumenn að Rússar gætu aldrei hernumið það án gífurlegs fórnarkostnaðar. Undanfarna mánuði hafa Rússar krafist þess að Úkraínumenn hörfi frá svæðinu og fyrr geti friðarviðræður ekki hafist. Bandaríkjamenn hafa jafnvel þrýst á Úkraínumenn um að verða við þessum kröfum. Ráðamenn í Úkraínu hafa ekki viljað yfirgefa þetta svæði. Þeir telja það geta reynst stökkpallur fyrir Rússa til að sækja fram lengra inn í Úkraínu geri þeir aðra innrás seinna meir. Harðir bardagar geysa nú á þessu svæði og þá sérstaklega í og við borgina Kostiantynivka á sunnanverðu „virkisbeltinu“, eins og þetta svæði er oft kallað. Á kortinu hér að neðan má sjá grófa mynd af stöðunni í Úkraínu, eins og hún var í febrúar þegar fjögur ár voru liðin frá því að innrásin hófst. Einnig má sjá muninn á milli ára. Þá má sjá hvar Donbas-svæðið er og Dónetsk- og Lúhansk-héruð. Fyrir innrás 2022 24. feb 2024 24. feb 2025 24. feb 2026 Yfirráðasvæði Rússa Gætu nýtt betri stöðu í viðræðum Biletsky segir að Úkraínumenn þurfi að finna hvar á víglínunni þeir geti bætt stöðu sína, hertaka nokkra mikilvæga staði og ræða svo við Rússa í sterkari stöðu. Um raunverulegan og stöðugan frið. „Frá hernaðarlegu sjónarmiði, þá er þetta raunhæft.“ Ráðamenn í Úkraínu segja að fimm mánuði í röð hafi fleiri rússneskir hermenn fallið en hafi gengið til liðs við herinn. Þó sérfræðingar sem vakta átökin séu sammála um að rússneski herinn sé ekki líklegur til mikilla dáða að svo stöddu, þá eru Úkraínumenn ekki líklegir til mikilla landvinninga. Rússar glíma við mikla þreytu en mannekla hefur gert Úkraínumönnum erfitt um nokkuð skeið. Hún gæti gert Úkraínumönnum erfitt að nýta sér bresti á vörnum Rússa á víglínunni. Vólódímír Selenskí, forseti Úkraínu, sagði í vikunni að ýmislegt benti til þess að Rússar stefndu að frekari herkvaðningu til að fylla betur upp í raðir sínar. A detailed meeting on our defense. I am grateful to every unit holding the line firmly on the key sectors of the front and defending actively. Commander-in-Chief of the Armed Forces of Ukraine Oleksandr Syrskyi and Chief of the General Staff Andrii Hnatov briefed me on the… pic.twitter.com/rlQga3XQyQ— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) May 27, 2026 Minni reynsla í rússneska hernum Biletsky segir að þó að Rússar geti betur fyllt upp í raðir sínar en Úkraínumenn geta, hafi Rússar misst fjölmarga stjórnendur og yfirmenn. Menn sem geti stýrt öðrum á víglínunni og þau skörð sé erfiðara að fylla upp í en önnur. „Þessi skortur á fólki gerir þeim ekki kleift að sækja fram eins og þeir gerðu, til að mynda fyrir um ári síðan.“ Þá vísaði hann einnig til samskiptaörðugleika Rússa sem hafa leikið þá grátt síðan forsvarsmenn bandaríska fyrirtækisins SpaceX gripu til aðgerða sem komu í veg fyrir að Rússar gætu notað Starlink-gervihnattaþyrpinguna til samskipta og til að stýra sjálfsprengidrónum og til að streyma myndefni úr eftirlitsdrónum. Samhæfni Rússa á víglínunni hefur versnað töluvert vegna þessa og hægt hefur á skipanakeðju þeirra. Það þýðir að upplýsingar eru lengur að berast af víglínunni til yfirmanna og Rússar eru lengur að bregðast við og geta þannig nýtt sér færri tækifæri en ella. Úkraínskir hermenn úr þriðja stórfylki úkraínska hersins æfa notkun róbóta. Þeir eru sífellt meira notaðir af Úkraínumönnum til að flytja birgðir og særða menn á og af víglínunni. Þeir eru einnig notaðir til árása og varna.AP/Andrii Marienko Til dæmis hafa Rússar notað Starlink til að streyma myndefni úr eftirlitsdrónum og notað það myndefni til að stýra stórskotaliðsárásum og jafnvel hermönnum í rauntíma. Án Starlink er þetta ekki hægt eða í það minnsta mun erfiðara fyrir Rússa. Vladimír Pútín, forseti Rússlands, sagði snemma í maí að hann teldi að stríðinu yrði brátt lokið. Hvernig hann sér þau endalok fyrir sér fylgdi ekki ræðunni sem hann hélt í Moskvu, þar sem verið var að halda upp á sigur Rússa gegn Þjóðverjum í seinni heimsstyrjöldinni. Sjá einnig: Hafa lofað Pútín að ná Donbas í sumar Þá hafa borist fregnir af því að rússneskir herforingjar hafi í vor sannfært Pútín um að Rússar gætu náð stjórn á öllu Donbas fyrir haustið. Pútín var sagður vilja í kjölfarið taka meira landsvæði í Úkraínu. Herja á birgðakejðu Rússa í suðri Meðaldrægar árásir Úkraínumanna hafa að miklu leyti beinst gegn birgðaneti Rússa og stjórnstöðvum þeirra. Þær hafa einnig um nokkuð skeið beinst gegn loftvörnum Rússa en þær hafa Úkraínumenn markvisst elt uppi. Það hefur reynst stór liður í auknu umfangi árása þeirra í Rússlandi. Ein stærsta dróna-herdeild Úkraínumanna birti á dögunum myndband þar sem búið var að taka margar slíkar árásir saman. Magyar's update:USF Birds are ramping up the air defense collapse and work on military targets in the enemy’s operational depth.🔥 Command-and-staff vehicle of a Buk-M2 SAM system, Kadiivka, Luhansk region, 9th Battalion “Kairos”, 414th USF Brigade “Magyar’s Birds”🔥… pic.twitter.com/MMeelyrIDj— 414 Magyar's Birds (@414magyarbirds) May 27, 2026 Þessar árásir á loftvarnarkerfi og aðrar meðaldrægar árásir á birgðakeðju Rússa hafa einnig að miklu leyti beinst gegn Rússum í suðurhluta Úkraínu í Saporisjía-héraði, Kherson og á Krímskaga. Markvissar árásir hafa einnig verið gerðar á vörubíla og flutningabíla á hraðbrautum og lestir sem tengja Sapórisjía og Krímskaga við Rússland og hernumin svæði í austurhluta Úkraínu. Árásirnar hafa þvingað Rússa til að draga úr eldsneytisneyslu og lengja birgðalínur sínar til að reyna að komast hjá árásum. Stór rússnesk herbloggarasíða sem tengist ráðamönnum í Kreml sagði á dögunum að árásirnar gætu leitt til skorts á ýmsum nauðsynjum á Krímskaga og öðrum hernumdum svæðum í suðri. Þessar árásir þykja líklegar til að vera til undirbúnings frekari aðgerða eða jafnvel gagnsókna í suðurhluta landsins, þar sem þeim hefur verið ætlað að einangra og veikja stöðu rússneskra hermanna þar. Markvissar árásir á loftvarnarkerfi gera Rússum svo fyrir vikið erfiðara að sporna gegn frekari drónaárásum. Hér að neðan má sjá kort sem greinendur ISW hafa búið til og sýna yfirlit yfir þessar árásir Úkraínumanna í suðurhluta Úkraínu og víðar. NEW: SPECIAL REPORT | Ukraine is actively challenging the positional character of the war that has dominated the battlefield since 2023. Russian battlefield gains are approaching net zero while Ukrainian forces are setting conditions potentially to break out of positional warfare… pic.twitter.com/LkTnS4YFCT— Institute for the Study of War (@TheStudyofWar) May 25, 2026 Greinendur telja útlit fyrir að með árásum á birgðakeðjur Rússa og stjórnstöðvar virtust Úkraínumenn vera að reyna að breyta gangi stríðsins. Í raun séu þeir að reyna að koma átökunum upp í skotgröfunum svo hægt væri að hreyfa hersveitir á víglínunni á nýjan leik. Hversu mikið svigrúm Úkraínumenn hafa til þess og hversu lengi það gæti varið, takist þeim það, er óljóst en svörin eru líklega lítið og stutt. Dregið úr olíuframleiðslu vegna árása Í nýlegri grein Reuters var haft eftir hernaðarsérfræðingum að Úkraínumenn hefðu myndað stór göt á loftvörnum Rússlands, sem gerði þeim kleift að auka umfang árása sinna í Rússlandi og á hernumdum svæðum. Úkraínumenn hafa lagt sérstaka áherslu á árásir á olíuinnviði, sem Selenskí hefur kallað skilvirkustu refsiaðgerðirnar gegn Rússlandi. Rússar hafa þurft að draga verulega úr framleiðslu olíuafurða og banna útflutning þeirra vegna þessara árása. Til að reyna að sporna gegn þessu voru nýverið samþykkt ný lög í Rússlandi sem heimila Seðlabanka ríkisins og öðrum fjármálastofnunum að skjóta niður úkraínska dróna yfir Rússlandi. Ráðamenn í Rússlandi hafa samið ný lög sem gera Seðlabanka ríkisins og öðrum fjármálastofnunum löglegt að skjóta niður úkraínska dróna. Umfangsmiklar árásir á Kænugarð og aðrar byggðir í Úkraínu hafa valdið miklum skemmdum.AP/Evgeniy Maloletka Sprengjuregn til að fela slæmt gengi Í nýlegri grein Die Welt er haft eftir sérfræðingum að stríðið í Úkraínu gæti verið að fara inn í nýjan fasa. Þar kemur fram að margir þeirra telji að sprengjuregn Rússa yfir Kænugarð og aðrar borgir Úkraínu eigi þann eina tilgang að sporna gegn því sjónarmiði að gangur stríðsins sé að snúast gegn Rússlandi. Vísað er til rússneskra herbloggara sem hafa lýst yfir áhyggju af stöðunni í suðurhluta Úkraínu og að árásir Úkraínumanna þar hafi komið niður á getu Rússa. Slegið var á svipaða strengi í grein í Wall Street Journal fyrr í maí, þar sem því var haldið fram að innrás Rússa gengi illa. Andstaða við hana hefði aukist í Rússlandi, samhliða auknum árásum Úkraínumanna í Rússlandi. Þá hafi Rússum gengið erfiðar að sækja fram í Úkraínu. Rússar hafa um nokkuð skeið reitt sig á það að senda smáa hópa fótgönguliðs inn fyrir varnarlínur Úkraínumanna, sem hafa ekki verið mjög þéttar. Þar hafa þessir hópar tekið sér upp varnarstöður en Úkraínumenn áttu lengi í basli með að reka þá á brott eða fella. Það er sagt hafa breyst. Úkraínumenn eru sagðir hafa náð árangri í að bregðast við þessum sóknum Rússa og segja sérfræðingar sem blaðamenn WSJ ræddi við að þær skili mun minni árangri en áður. Mikil framþróun í drónahernaði Notkun Úkraínumanna á drónum spilar gífurlega mikilvægt hlutverk hvað varðar bætta stöðu þeirra á vígvellinum. Aragrúi dróna er framleiddur í Úkraínu í hverjum degi og eru þeir notaðir í hin ýmsu verk. Þá hafa Úkraínumenn framleitt fjölmargar mismunandi tegundir dróna til sérhæfðra árása. Í samtali við Financial Times segir stofnandi nýs úkraínsks drónafyrirtækis frá nýstárlegri aðferð sem Úkraínumenn hafa notað til árása á rússneska hermenn. Hún felur í sér að fljúga tiltölulega stórum vængjuðum drónum yfir flugvöllum í austurhluta Úkraínu. Þar er beðið eftir því að flugvél sé lent með hergögn eða hermenn og varpar vængjaði þá dróninn tveimur smærri sjálfsprengidrónum sem notaðir eru til að sprengja flugvélina og/eða farm hennar í loft upp. Miðillinn hefur einnig eftir sendiherra Úkraínu gagnvart Atlantshafsbandalaginu að staða Úkraínu hafi líklega ekki oft verið jafn sterk frá því stríðið hófst. Vísaði hún sérstaklega til þess að Úkraínumenn væru farnir að framleiða mikið af vopnum sínum sjálfir. Það á sérstaklega við drónaframleiðslu og notkun þeirra en á sviði standa Úkraínumenn og Rússar öllum öðrum framar. Sjá einnig: Úkraínskir drónaflugmenn „rústuðu“ Svíum Eins og Oleksiy Gavrysh, sendiherra Úkraínu gagnvart Íslandi og Noregi, sagði á dögunum í samtali við undirritaðan, er þessi mikla reynsla Úkraínumanna dýrkeypt og hún hefði verið keypt með blóði. Hann sagði Úkraínumenn ekki eingöngu verja sjálfa sig gegn Rússum, heldur væru þeir einnig að verja evrópsk gildi og frelsi Evrópu. Ef Úkraína tapaði stríðinu gegn Rússum myndi það koma verulega niður á öryggi Evrópu til langs tíma og kosta heimsálfuna mjög mikið. Ekki bara í peningum heldur einnig í mannslífum. „Þess vegna skiptir styrkur Úkraínumanna og hugrekki úkraínskra hermanna miklu máli, ekki bara fyrir öryggi Úkraínu, heldur öryggi Evrópu.“ Auka framleiðslu til muna Úkraínumenn eru að nota samninga sem þeir hafa gert við önnur ríki eftir að Íranir byrjuðu að beita sjálfsprengidrónum gegn nágrannaríkjum sínum og lánsfé frá Evrópusambandinu til að auka drónaframleiðslu til muna. Einnig eru þeir að auka framleiðslu á annarskonar vopnum eins og skot- og stýriflaugum, stórskotaliðsvopnum og öðru. Á fyrstu fjórum mánuðum þessa árs segja ráðamenn í Úkraínu að framleiðsla á eftirlitsdrónum hafi aukist um 441 prósent, sé hún borin saman við allt síðasta ár. Úkraínumenn nota hraðskreiða dróna sem þessa til að granda stærri rússneskum sjálfsprengidrónum.AP/Andrii Marienko Framleiðsla dróna sem notaðir eru til meðaldrægna árása hefur aukist um 312 prósent og framleiðsla á vopnum til langdrægra árása hefur aukist um 53 prósent. Þá segjast Úkraínumenn hafa aukið framleiðslu smærri sjálfsprengidróna sem eru tengdir löngum netsnúrum um 179 prósent á sama tímaramma. Netsnúrudrónar eru mun betri en fjarðstýrðir sjálfsprengidrónar þar sem stjórnendur þeirra fá myndefni úr þeim í betri gæðum og nánast samstundis. Þá er ekki hægt að trufla þá eða stöðva með rafrænum hætti. We are pushing to strengthen our air defense against ballistic threats, secure long-range artillery, and accelerate the funding of Ukrainian-made drones. Our strategy is to ensure every dollar of partner support translates into a direct advantage on the frontline. https://t.co/Djvmb0vYt4— Defense of Ukraine (@DefenceU) May 27, 2026 Fá loksins sænskar herþotur Selenskí fór í vikunni til Svíþjóðar þar sem hann hitti meðal annars Ulf Kristersson, forsætisráðherra. Á sameiginlegum blaðamannafundi þeirra á fimmtudaginn tilkynnti Kristersson að Svíar ætluðu að gefa Úkraínu 16 JAS Gripen C/D herþotur til Úkraínumanna. Þar til viðbótar ætli Úkraínumenn að kaupa tuttugu nýrri herþotur af gerðinni E/F. Áður hafa Úkraínumenn skrifað undir viljayfirlýsingu um að kaupa í heildina 150 slíkar þotur og ítrekaði Selenskí á fimmtudaginn að það stæði enn til. „Við þurfum á þeim að halda.“ Úkraínumenn hafa lengi viljað koma höndum yfir Gripen-þotur og hafa ítrekað farið fram á að fá nokkrar frá Svíum. Þær eru hannaðar og framleiddar, að mestu, þar í landi og voru á sínum tíma þróaðar með átök við Rússa í huga. Vólódímír Selenskí, forseti Úkraínu, og Ulf Kristersson, forsætisráðherra Svíþjóðar, í Uppsölum í gær (fimmtudag) þar sem opinberað var að Úkraínumenn ætluðu að kaupa tuttugu Gripen-herþotur af Svíum og að þeir myndu fá sextán til viðbótar gefins, ásamt flugskeytum sem Úkraínumenn hefur lengi langað í.AP/Christine Olsson, TT News Þær þurfa ekki eins mikið viðhald og F-16 þotur frá Bandaríkjunum og geta tekið á loft frá styttri og grófari flugvöllum. Þá geta Gripen-þoturnar borið sérstök langdræg flugskeyti sem Úkraínumenn segjast þarfnast og Selenskí segir að þeir muni fá með þotunum. Sjá einnig: Gefa Úkraínumönnum eftirlitsflugvélar Sænska ríkisútvarpið hefur eftir Selenskí að eitt af stærstu vandamálum Úkraínumanna sé hvernig Rússar skjóta eldflaugum að Úkraínu og varpa svifsprengjum langt innan landamæra Rússlands. Með því að nota áðurnefnd flugskeyti, sem kallast Meteor og geta drifið rúma tvö hundruð kílómetra, gætu Úkraínumenn gert Rússum erfiðara um vik með að gera árásir á Úkraínu. ❗️Zelensky on Gripen from Sweden:«We will receive fighter jets with armament, not just jets. These "Gripen" with specific armament — in particular with "Meteor" missiles — are capable of destroying targets at a distance of 100 kilometers.We believe that we will be able to… pic.twitter.com/k4IsMQCYZ5— Cloooud |🇺🇦 (@GloOouD) May 28, 2026 Fyrstu Gripen-þoturnar gætu borist til Úkraínu á næsta ári, samkvæmt varnarmálaráðherra Svíþjóðar. Svíar eru þegar byrjaðir að þjálfa Úkraínumenn í notkun og viðhaldi herþotanna. Herþoturnar verða í dýrasta aðstoðarpakka, ef svo má segja, Svía til Úkraínu hingað til. Samkvæmt upplýsingum á vef ríkisstjórnar Svíþjóðar eru einnig langdræg vopn í pakkanum, skotfæri og ýmsilegt annað. Rýnt í stöðuna í Úkraínu Fréttaskýringar Úkraína Innrás Rússa í Úkraínu Rússland Hernaður Mest lesið Safna fyrir fjölskyldu Steinunnar sem lést við barnsburð Innlent Inga í veikindaleyfi Innlent Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Nálgast stríðið vendipunkt? Erlent Kennarar tæta í sig greiningu Viðskiptaráðs Innlent Margrét átti lokaorðið í málinu og flutti Passíusálm Innlent Erfitt að fullyrða nokkuð um orsakasamhengi milli 4G og fæðingartíðni Innlent Eldflaug Bezos sprakk í loft upp Erlent Séra Friðrik fær ekki að rísa strax Innlent Átta vilja vera forstjóri Hafró Innlent Ver billjónum í „draumóra“ um lengra líf Erlent Fleiri fréttir Ver billjónum í „draumóra“ um lengra líf Funduðu enn og aftur um Grænland Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Nálgast stríðið vendipunkt? Fyrirskipar hernum að taka enn stærri hluta Gasa Ætla að setja Trump á 250 dollara seðil en þurfa að breyta lögum Eldflaug Bezos sprakk í loft upp Tveir særðir eftir að rússneskur dróni lendir á fjölbýlishúsi í Rúmeníu Samningsdrög samþykkt en beðið eftir grænu ljósi forsetans Ungum ökuþórum bannað að keyra á nóttunni og þurfa að merkja sig Húsleit gerð hjá spænskum sósíalistum Saksóknarar rannsaka konu sem Trump braut á Hart sótt að Sánchez: Réttarhöld yfir litla bróður hefjast í dag Ný tilskipun Talíbana lögleiði barnahjónabönd á ný Áframhald á árásum og Trump hefur í hótunum við Óman Líkur á hlýjum og votum vetrum á norðurslóðum Ellefu taldir af eftir að efnatankur gaf sig Ósáttur við skilyrðin Fundust eftir að hafa verið föst í helli í viku Lenda þremur geimförum á tunglinu á þessu ári Trump-liði vann og Demókratar fagna Hörðustu árásir á Líbanon í langan tíma Hótel í fullum rétti að neita konu um kranavatn Bardagabúr rís við Hvíta húsið Skugganefndir styðja umdeilda Demókrata Kalla rússneska sendiherra á teppið vegna hótana Gera almenningssamgöngur ódýrari vegna olíukreppunnar Fleiri „brúðir-ISIS“ lenda í Ástralíu Ráðist á heilbrigðisstarfsmenn í ebólu-faraldri Æfðu árás á Suður-Kóreu Fjögur látin í árekstri skólarútu og lestar Sjá meira
Háttsettur yfirmaður í úkraínska hernum segir að mögulega sé ákveðinn vendipunktur að nálgast í stríðinu sem geisað hefur í rúm fjögur ár eða tólf, eftir því hvernig á það er litið. Sjá einnig: Sjálfsprengidrónum rignir yfir bæði Úkraínu og Rússland Rússar hafa brugðist við þessari þróun með því að láta sprengjum rigna á bæi og borgir Úkraínu og með auknum hótunum í garð Eystrasaltsríkjanna og annarra Evrópuríkja. Ráðamenn í Rússlandi hafa að undanförnu ítrekað varpað fram hótunum í garð annarra ríkja í Evrópu og þá sérstaklega Eystrasaltsríkjanna. Til að sporna gegn því vinna forsvarsmenn Atlantshafsbandalagsins nú að því að braut Gotlandi í einskonar virki. Sá sem stjórnar eyjunni getur haft gífurleg áhrif á það sem gerist á Eystrasaltshafinu en henni hefur oft verið líkt við ósökkvandi flugmóðurskip. Íslandi hefur lengi verið lýst á svipaðan máta. Sjá einnig: Kalla rússneska sendiherra á teppið vegna hótana Ef Rússum tækist að koma loftvörnum og eldflaugakerfum fyrir á Gotlandi gætu þeir haft mikil áhrif á hreyfanleika NATO-herja og einangrað Eystrasaltsríkin. NATO gæti einnig notað eyjuna til að alfarið loka á aðgang Rússa að hafinu. Samkvæmt frétt Politico hafa Svíar varið fúlgum fjár í endurbætur á hernaðarinnviðum á eyjunni, loftvarnarkerfi og annað. Þá hafa hergögn verið send þangað og stendur til að auka viðveru hermanna þar. Þá eru uppi umræður innan NATO um að koma fyrir langdrægum loftvarnarkerfum á eyjunni. Ríkisstjórn Trumps neitaði að fordæma umfangsmiklar árásir Rússa á Kænugarð, eins og flest bandalagsríki Bandaríkjanna gerðu. Hér að neðan verður farið yfir stöðuna á víglínunni í Úkraínu. Gagnsóknir Úkraínumanna í suðri, aukinn árangur Úkraínumanna í langdrægum og meðaldrægum árásum sem ætlað er að grafa undan hernaði Rússa, ýmis vandamál sem bæði Rússar og Úkraínumenn glíma við, það að Úkraínumenn eru loksins að fá sænskar herþotur sem þeir hafa beðið um frá því innrásin hófst og ýmislegt fleira. Eins og inngangur greinarinnar gefur til kynna hefur víglínan lítið breyst á undanförnum vikum. Barist er víða á víglínunni en umfangsmestu bardagarnir eiga sér stað á nokkrum tilteknum stöðum. Einn er í norðuhluta Úkraínu, nærri Sumy og Karkív, þar sem Rússar hafa lengi reynt að sækja í átt að borgunum. Yfirlýst markmið Rússa þar hefur verið að skapa einhverskonar verndarsvæði við landamæri ríkjanna. Enn er barist við Kúpíansk í austurhluta Karkívhéraðs en fyrr á árinu tókst Úkraínumönnum að reka rússneska hermenn úr borginni. Rússneskur hermaður setur eftirlitsdróna á loft.AP/Varnarmálaráðuneyti Rússlands Þá leggja Rússar enn mikla áherslu á að klára hernáum Lúhansk- og Dónetsk-héraða, sem saman mynda Donbas-svæðið. Rússar stjórna þegar öllu Lúhansk en leggja mikið kapp á að ná restinni af Dónetsk. Sérstaklega er barist um borgina Kostíantínívka þessa dagana og hafa R'ussar verið að sækja lítillega fram þar. Rússum hefur þó ekki tekist enn sem komið er að koma sér fyrir innan borgarinnar, þó þeir hafi ítrekað sent teymi manna inn í hana. Þá hafa Rússar einnig sótt fram frá Pokrovsk, eftir að hafa hernumið borgina fyrr á árinu. Það tókst eftir langt umsátur og mjög svo harða bardaga. Eins og víða annarsstaðar hefur þó hægt á framsókn Rússa þar að undanförnu. Hér að neðan á kortum frá bandarísku hugveitunni Institute for the Study of War má sjá hvar helst hefur verið barist að undanförnu. Ítarlegra yfirlit yfir stöðuna á víglínunni má finna á vef sem kallast Deepstate. NEW: Western media reported on May 28 that US and Iranian negotiators have reached a 60-day memorandum of understanding (MoU), but the US and Iranian leaders who must approve the agreement—US President Donald Trump and Iranian Supreme Leader Mojtaba Khamenei, respectively—have… pic.twitter.com/6ZzCxs5IqR— Institute for the Study of War (@TheStudyofWar) May 29, 2026 Undanfarnar vikur hefur Úkraínumönnum tekist, samkvæmt greiningu hugveitunnar Institute for the study of war, að frelsa meira svæði en þeir hafa tapað. Það er að gerast í fyrsta sinn frá árinu 2023, þegar Úkraínumenn frelsuðu stóran hluta Kherson-héraðs í suðurhluta landsins. Í greiningu ISW segir að Úkraínumenn hafi gert margar staðbundnar en vélvæddar gagnsóknir víðsvegar á víglínunni. Enn sé of snemmt að segja til um gagn þeirra en það að Úkraínumenn geti yfir höfuð beitt skrið- og bryndrekum á víglínunni sé eftirtektarvert. Það hafi verið ómögulegt á síðasta ári. Engin ein ástæða er fyrir aukinni velgengni Úkraínumanna heldur margar og eiga sumar sér langan aðdraganda. Úkraínumenn eru reynslumeiri og með betri yfirsýn yfir víglínuna en áður. Á sama tíma eru Rússar taldir hafa misst mikla þekkingu og reynslu, auk þess sem þeir hafa átt í samskiptaörðugleikum. Þá eru Úkraínumenn búnir að vera að leggja grunn að þessari velgengni um langt skeið og hafa aukið árásir sínar á birgðakeðjur Rússa verulega. Úkraínskir hermenn líta til himins eftir að rússneskur dróni greindist nærri þeim.Getty/Pierre Crom Vendipunktur á sjóndeildarhringnum Herforinginn Andriy Biletsky, sem stýrir þriðju stórdeild (corps) úkraínska hersins og heldur utan um varnir Úkraínumanna á stórum hluta víglínunnar í austurhluta landsins sagði í nýlegu viðtali að hann teldi að næstu sex til níu mánuðir skiptu sköpum í vörnum Úkraínu. Í viðtali við Reuters sagðist hann þeirrar skoðunar að rússneski herinn væri keyrður áfram á tómum tanki og Rússar gætu ekki að svo stöddu brotið sér leið gegnum varnir Úkraínumanna og nýtt sér það að einhverju leyti. Hann telur að ef Úkraínumenn geti haldið áfram að saxa á Rússa yfir næstu mánuði gætu þeir náð frumkvæðinu í átökunum á nýjan leik. Í kjölfarið gætu þeir neytt Rússa til að láta af áætlunum sínum um hernám alls Dónetsk-héraðs og þar af leiðandi alls Donbassvæðisins svokallaða í austurhluta Úkraínu. Það að hafa frumkvæðið í átökum felur í stuttu máli sagt í sér að stjórna framvindu mála. Það er að segja, að geta þvingað andstæðinginn til að bregðast við aðgerðum þínum en ekki öfugt. Að hafa frumkvæðið er gífurlega mikilvægt í átökum og hægt að nota það til að skapa veikleika á víglínu andstæðingsins. Hart barist á „virkisbeltinu“ Rússar hafa lagt mikið kapp á hernám Dónetsk-héraðs en Úkraínumenn stjórna enn um fimmtungi þess. Það svæði er mjög víggirt og telja Úkraínumenn að Rússar gætu aldrei hernumið það án gífurlegs fórnarkostnaðar. Undanfarna mánuði hafa Rússar krafist þess að Úkraínumenn hörfi frá svæðinu og fyrr geti friðarviðræður ekki hafist. Bandaríkjamenn hafa jafnvel þrýst á Úkraínumenn um að verða við þessum kröfum. Ráðamenn í Úkraínu hafa ekki viljað yfirgefa þetta svæði. Þeir telja það geta reynst stökkpallur fyrir Rússa til að sækja fram lengra inn í Úkraínu geri þeir aðra innrás seinna meir. Harðir bardagar geysa nú á þessu svæði og þá sérstaklega í og við borgina Kostiantynivka á sunnanverðu „virkisbeltinu“, eins og þetta svæði er oft kallað. Á kortinu hér að neðan má sjá grófa mynd af stöðunni í Úkraínu, eins og hún var í febrúar þegar fjögur ár voru liðin frá því að innrásin hófst. Einnig má sjá muninn á milli ára. Þá má sjá hvar Donbas-svæðið er og Dónetsk- og Lúhansk-héruð. Fyrir innrás 2022 24. feb 2024 24. feb 2025 24. feb 2026 Yfirráðasvæði Rússa Gætu nýtt betri stöðu í viðræðum Biletsky segir að Úkraínumenn þurfi að finna hvar á víglínunni þeir geti bætt stöðu sína, hertaka nokkra mikilvæga staði og ræða svo við Rússa í sterkari stöðu. Um raunverulegan og stöðugan frið. „Frá hernaðarlegu sjónarmiði, þá er þetta raunhæft.“ Ráðamenn í Úkraínu segja að fimm mánuði í röð hafi fleiri rússneskir hermenn fallið en hafi gengið til liðs við herinn. Þó sérfræðingar sem vakta átökin séu sammála um að rússneski herinn sé ekki líklegur til mikilla dáða að svo stöddu, þá eru Úkraínumenn ekki líklegir til mikilla landvinninga. Rússar glíma við mikla þreytu en mannekla hefur gert Úkraínumönnum erfitt um nokkuð skeið. Hún gæti gert Úkraínumönnum erfitt að nýta sér bresti á vörnum Rússa á víglínunni. Vólódímír Selenskí, forseti Úkraínu, sagði í vikunni að ýmislegt benti til þess að Rússar stefndu að frekari herkvaðningu til að fylla betur upp í raðir sínar. A detailed meeting on our defense. I am grateful to every unit holding the line firmly on the key sectors of the front and defending actively. Commander-in-Chief of the Armed Forces of Ukraine Oleksandr Syrskyi and Chief of the General Staff Andrii Hnatov briefed me on the… pic.twitter.com/rlQga3XQyQ— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) May 27, 2026 Minni reynsla í rússneska hernum Biletsky segir að þó að Rússar geti betur fyllt upp í raðir sínar en Úkraínumenn geta, hafi Rússar misst fjölmarga stjórnendur og yfirmenn. Menn sem geti stýrt öðrum á víglínunni og þau skörð sé erfiðara að fylla upp í en önnur. „Þessi skortur á fólki gerir þeim ekki kleift að sækja fram eins og þeir gerðu, til að mynda fyrir um ári síðan.“ Þá vísaði hann einnig til samskiptaörðugleika Rússa sem hafa leikið þá grátt síðan forsvarsmenn bandaríska fyrirtækisins SpaceX gripu til aðgerða sem komu í veg fyrir að Rússar gætu notað Starlink-gervihnattaþyrpinguna til samskipta og til að stýra sjálfsprengidrónum og til að streyma myndefni úr eftirlitsdrónum. Samhæfni Rússa á víglínunni hefur versnað töluvert vegna þessa og hægt hefur á skipanakeðju þeirra. Það þýðir að upplýsingar eru lengur að berast af víglínunni til yfirmanna og Rússar eru lengur að bregðast við og geta þannig nýtt sér færri tækifæri en ella. Úkraínskir hermenn úr þriðja stórfylki úkraínska hersins æfa notkun róbóta. Þeir eru sífellt meira notaðir af Úkraínumönnum til að flytja birgðir og særða menn á og af víglínunni. Þeir eru einnig notaðir til árása og varna.AP/Andrii Marienko Til dæmis hafa Rússar notað Starlink til að streyma myndefni úr eftirlitsdrónum og notað það myndefni til að stýra stórskotaliðsárásum og jafnvel hermönnum í rauntíma. Án Starlink er þetta ekki hægt eða í það minnsta mun erfiðara fyrir Rússa. Vladimír Pútín, forseti Rússlands, sagði snemma í maí að hann teldi að stríðinu yrði brátt lokið. Hvernig hann sér þau endalok fyrir sér fylgdi ekki ræðunni sem hann hélt í Moskvu, þar sem verið var að halda upp á sigur Rússa gegn Þjóðverjum í seinni heimsstyrjöldinni. Sjá einnig: Hafa lofað Pútín að ná Donbas í sumar Þá hafa borist fregnir af því að rússneskir herforingjar hafi í vor sannfært Pútín um að Rússar gætu náð stjórn á öllu Donbas fyrir haustið. Pútín var sagður vilja í kjölfarið taka meira landsvæði í Úkraínu. Herja á birgðakejðu Rússa í suðri Meðaldrægar árásir Úkraínumanna hafa að miklu leyti beinst gegn birgðaneti Rússa og stjórnstöðvum þeirra. Þær hafa einnig um nokkuð skeið beinst gegn loftvörnum Rússa en þær hafa Úkraínumenn markvisst elt uppi. Það hefur reynst stór liður í auknu umfangi árása þeirra í Rússlandi. Ein stærsta dróna-herdeild Úkraínumanna birti á dögunum myndband þar sem búið var að taka margar slíkar árásir saman. Magyar's update:USF Birds are ramping up the air defense collapse and work on military targets in the enemy’s operational depth.🔥 Command-and-staff vehicle of a Buk-M2 SAM system, Kadiivka, Luhansk region, 9th Battalion “Kairos”, 414th USF Brigade “Magyar’s Birds”🔥… pic.twitter.com/MMeelyrIDj— 414 Magyar's Birds (@414magyarbirds) May 27, 2026 Þessar árásir á loftvarnarkerfi og aðrar meðaldrægar árásir á birgðakeðju Rússa hafa einnig að miklu leyti beinst gegn Rússum í suðurhluta Úkraínu í Saporisjía-héraði, Kherson og á Krímskaga. Markvissar árásir hafa einnig verið gerðar á vörubíla og flutningabíla á hraðbrautum og lestir sem tengja Sapórisjía og Krímskaga við Rússland og hernumin svæði í austurhluta Úkraínu. Árásirnar hafa þvingað Rússa til að draga úr eldsneytisneyslu og lengja birgðalínur sínar til að reyna að komast hjá árásum. Stór rússnesk herbloggarasíða sem tengist ráðamönnum í Kreml sagði á dögunum að árásirnar gætu leitt til skorts á ýmsum nauðsynjum á Krímskaga og öðrum hernumdum svæðum í suðri. Þessar árásir þykja líklegar til að vera til undirbúnings frekari aðgerða eða jafnvel gagnsókna í suðurhluta landsins, þar sem þeim hefur verið ætlað að einangra og veikja stöðu rússneskra hermanna þar. Markvissar árásir á loftvarnarkerfi gera Rússum svo fyrir vikið erfiðara að sporna gegn frekari drónaárásum. Hér að neðan má sjá kort sem greinendur ISW hafa búið til og sýna yfirlit yfir þessar árásir Úkraínumanna í suðurhluta Úkraínu og víðar. NEW: SPECIAL REPORT | Ukraine is actively challenging the positional character of the war that has dominated the battlefield since 2023. Russian battlefield gains are approaching net zero while Ukrainian forces are setting conditions potentially to break out of positional warfare… pic.twitter.com/LkTnS4YFCT— Institute for the Study of War (@TheStudyofWar) May 25, 2026 Greinendur telja útlit fyrir að með árásum á birgðakeðjur Rússa og stjórnstöðvar virtust Úkraínumenn vera að reyna að breyta gangi stríðsins. Í raun séu þeir að reyna að koma átökunum upp í skotgröfunum svo hægt væri að hreyfa hersveitir á víglínunni á nýjan leik. Hversu mikið svigrúm Úkraínumenn hafa til þess og hversu lengi það gæti varið, takist þeim það, er óljóst en svörin eru líklega lítið og stutt. Dregið úr olíuframleiðslu vegna árása Í nýlegri grein Reuters var haft eftir hernaðarsérfræðingum að Úkraínumenn hefðu myndað stór göt á loftvörnum Rússlands, sem gerði þeim kleift að auka umfang árása sinna í Rússlandi og á hernumdum svæðum. Úkraínumenn hafa lagt sérstaka áherslu á árásir á olíuinnviði, sem Selenskí hefur kallað skilvirkustu refsiaðgerðirnar gegn Rússlandi. Rússar hafa þurft að draga verulega úr framleiðslu olíuafurða og banna útflutning þeirra vegna þessara árása. Til að reyna að sporna gegn þessu voru nýverið samþykkt ný lög í Rússlandi sem heimila Seðlabanka ríkisins og öðrum fjármálastofnunum að skjóta niður úkraínska dróna yfir Rússlandi. Ráðamenn í Rússlandi hafa samið ný lög sem gera Seðlabanka ríkisins og öðrum fjármálastofnunum löglegt að skjóta niður úkraínska dróna. Umfangsmiklar árásir á Kænugarð og aðrar byggðir í Úkraínu hafa valdið miklum skemmdum.AP/Evgeniy Maloletka Sprengjuregn til að fela slæmt gengi Í nýlegri grein Die Welt er haft eftir sérfræðingum að stríðið í Úkraínu gæti verið að fara inn í nýjan fasa. Þar kemur fram að margir þeirra telji að sprengjuregn Rússa yfir Kænugarð og aðrar borgir Úkraínu eigi þann eina tilgang að sporna gegn því sjónarmiði að gangur stríðsins sé að snúast gegn Rússlandi. Vísað er til rússneskra herbloggara sem hafa lýst yfir áhyggju af stöðunni í suðurhluta Úkraínu og að árásir Úkraínumanna þar hafi komið niður á getu Rússa. Slegið var á svipaða strengi í grein í Wall Street Journal fyrr í maí, þar sem því var haldið fram að innrás Rússa gengi illa. Andstaða við hana hefði aukist í Rússlandi, samhliða auknum árásum Úkraínumanna í Rússlandi. Þá hafi Rússum gengið erfiðar að sækja fram í Úkraínu. Rússar hafa um nokkuð skeið reitt sig á það að senda smáa hópa fótgönguliðs inn fyrir varnarlínur Úkraínumanna, sem hafa ekki verið mjög þéttar. Þar hafa þessir hópar tekið sér upp varnarstöður en Úkraínumenn áttu lengi í basli með að reka þá á brott eða fella. Það er sagt hafa breyst. Úkraínumenn eru sagðir hafa náð árangri í að bregðast við þessum sóknum Rússa og segja sérfræðingar sem blaðamenn WSJ ræddi við að þær skili mun minni árangri en áður. Mikil framþróun í drónahernaði Notkun Úkraínumanna á drónum spilar gífurlega mikilvægt hlutverk hvað varðar bætta stöðu þeirra á vígvellinum. Aragrúi dróna er framleiddur í Úkraínu í hverjum degi og eru þeir notaðir í hin ýmsu verk. Þá hafa Úkraínumenn framleitt fjölmargar mismunandi tegundir dróna til sérhæfðra árása. Í samtali við Financial Times segir stofnandi nýs úkraínsks drónafyrirtækis frá nýstárlegri aðferð sem Úkraínumenn hafa notað til árása á rússneska hermenn. Hún felur í sér að fljúga tiltölulega stórum vængjuðum drónum yfir flugvöllum í austurhluta Úkraínu. Þar er beðið eftir því að flugvél sé lent með hergögn eða hermenn og varpar vængjaði þá dróninn tveimur smærri sjálfsprengidrónum sem notaðir eru til að sprengja flugvélina og/eða farm hennar í loft upp. Miðillinn hefur einnig eftir sendiherra Úkraínu gagnvart Atlantshafsbandalaginu að staða Úkraínu hafi líklega ekki oft verið jafn sterk frá því stríðið hófst. Vísaði hún sérstaklega til þess að Úkraínumenn væru farnir að framleiða mikið af vopnum sínum sjálfir. Það á sérstaklega við drónaframleiðslu og notkun þeirra en á sviði standa Úkraínumenn og Rússar öllum öðrum framar. Sjá einnig: Úkraínskir drónaflugmenn „rústuðu“ Svíum Eins og Oleksiy Gavrysh, sendiherra Úkraínu gagnvart Íslandi og Noregi, sagði á dögunum í samtali við undirritaðan, er þessi mikla reynsla Úkraínumanna dýrkeypt og hún hefði verið keypt með blóði. Hann sagði Úkraínumenn ekki eingöngu verja sjálfa sig gegn Rússum, heldur væru þeir einnig að verja evrópsk gildi og frelsi Evrópu. Ef Úkraína tapaði stríðinu gegn Rússum myndi það koma verulega niður á öryggi Evrópu til langs tíma og kosta heimsálfuna mjög mikið. Ekki bara í peningum heldur einnig í mannslífum. „Þess vegna skiptir styrkur Úkraínumanna og hugrekki úkraínskra hermanna miklu máli, ekki bara fyrir öryggi Úkraínu, heldur öryggi Evrópu.“ Auka framleiðslu til muna Úkraínumenn eru að nota samninga sem þeir hafa gert við önnur ríki eftir að Íranir byrjuðu að beita sjálfsprengidrónum gegn nágrannaríkjum sínum og lánsfé frá Evrópusambandinu til að auka drónaframleiðslu til muna. Einnig eru þeir að auka framleiðslu á annarskonar vopnum eins og skot- og stýriflaugum, stórskotaliðsvopnum og öðru. Á fyrstu fjórum mánuðum þessa árs segja ráðamenn í Úkraínu að framleiðsla á eftirlitsdrónum hafi aukist um 441 prósent, sé hún borin saman við allt síðasta ár. Úkraínumenn nota hraðskreiða dróna sem þessa til að granda stærri rússneskum sjálfsprengidrónum.AP/Andrii Marienko Framleiðsla dróna sem notaðir eru til meðaldrægna árása hefur aukist um 312 prósent og framleiðsla á vopnum til langdrægra árása hefur aukist um 53 prósent. Þá segjast Úkraínumenn hafa aukið framleiðslu smærri sjálfsprengidróna sem eru tengdir löngum netsnúrum um 179 prósent á sama tímaramma. Netsnúrudrónar eru mun betri en fjarðstýrðir sjálfsprengidrónar þar sem stjórnendur þeirra fá myndefni úr þeim í betri gæðum og nánast samstundis. Þá er ekki hægt að trufla þá eða stöðva með rafrænum hætti. We are pushing to strengthen our air defense against ballistic threats, secure long-range artillery, and accelerate the funding of Ukrainian-made drones. Our strategy is to ensure every dollar of partner support translates into a direct advantage on the frontline. https://t.co/Djvmb0vYt4— Defense of Ukraine (@DefenceU) May 27, 2026 Fá loksins sænskar herþotur Selenskí fór í vikunni til Svíþjóðar þar sem hann hitti meðal annars Ulf Kristersson, forsætisráðherra. Á sameiginlegum blaðamannafundi þeirra á fimmtudaginn tilkynnti Kristersson að Svíar ætluðu að gefa Úkraínu 16 JAS Gripen C/D herþotur til Úkraínumanna. Þar til viðbótar ætli Úkraínumenn að kaupa tuttugu nýrri herþotur af gerðinni E/F. Áður hafa Úkraínumenn skrifað undir viljayfirlýsingu um að kaupa í heildina 150 slíkar þotur og ítrekaði Selenskí á fimmtudaginn að það stæði enn til. „Við þurfum á þeim að halda.“ Úkraínumenn hafa lengi viljað koma höndum yfir Gripen-þotur og hafa ítrekað farið fram á að fá nokkrar frá Svíum. Þær eru hannaðar og framleiddar, að mestu, þar í landi og voru á sínum tíma þróaðar með átök við Rússa í huga. Vólódímír Selenskí, forseti Úkraínu, og Ulf Kristersson, forsætisráðherra Svíþjóðar, í Uppsölum í gær (fimmtudag) þar sem opinberað var að Úkraínumenn ætluðu að kaupa tuttugu Gripen-herþotur af Svíum og að þeir myndu fá sextán til viðbótar gefins, ásamt flugskeytum sem Úkraínumenn hefur lengi langað í.AP/Christine Olsson, TT News Þær þurfa ekki eins mikið viðhald og F-16 þotur frá Bandaríkjunum og geta tekið á loft frá styttri og grófari flugvöllum. Þá geta Gripen-þoturnar borið sérstök langdræg flugskeyti sem Úkraínumenn segjast þarfnast og Selenskí segir að þeir muni fá með þotunum. Sjá einnig: Gefa Úkraínumönnum eftirlitsflugvélar Sænska ríkisútvarpið hefur eftir Selenskí að eitt af stærstu vandamálum Úkraínumanna sé hvernig Rússar skjóta eldflaugum að Úkraínu og varpa svifsprengjum langt innan landamæra Rússlands. Með því að nota áðurnefnd flugskeyti, sem kallast Meteor og geta drifið rúma tvö hundruð kílómetra, gætu Úkraínumenn gert Rússum erfiðara um vik með að gera árásir á Úkraínu. ❗️Zelensky on Gripen from Sweden:«We will receive fighter jets with armament, not just jets. These "Gripen" with specific armament — in particular with "Meteor" missiles — are capable of destroying targets at a distance of 100 kilometers.We believe that we will be able to… pic.twitter.com/k4IsMQCYZ5— Cloooud |🇺🇦 (@GloOouD) May 28, 2026 Fyrstu Gripen-þoturnar gætu borist til Úkraínu á næsta ári, samkvæmt varnarmálaráðherra Svíþjóðar. Svíar eru þegar byrjaðir að þjálfa Úkraínumenn í notkun og viðhaldi herþotanna. Herþoturnar verða í dýrasta aðstoðarpakka, ef svo má segja, Svía til Úkraínu hingað til. Samkvæmt upplýsingum á vef ríkisstjórnar Svíþjóðar eru einnig langdræg vopn í pakkanum, skotfæri og ýmsilegt annað.
Rýnt í stöðuna í Úkraínu Fréttaskýringar Úkraína Innrás Rússa í Úkraínu Rússland Hernaður Mest lesið Safna fyrir fjölskyldu Steinunnar sem lést við barnsburð Innlent Inga í veikindaleyfi Innlent Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Nálgast stríðið vendipunkt? Erlent Kennarar tæta í sig greiningu Viðskiptaráðs Innlent Margrét átti lokaorðið í málinu og flutti Passíusálm Innlent Erfitt að fullyrða nokkuð um orsakasamhengi milli 4G og fæðingartíðni Innlent Eldflaug Bezos sprakk í loft upp Erlent Séra Friðrik fær ekki að rísa strax Innlent Átta vilja vera forstjóri Hafró Innlent Ver billjónum í „draumóra“ um lengra líf Erlent Fleiri fréttir Ver billjónum í „draumóra“ um lengra líf Funduðu enn og aftur um Grænland Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Nálgast stríðið vendipunkt? Fyrirskipar hernum að taka enn stærri hluta Gasa Ætla að setja Trump á 250 dollara seðil en þurfa að breyta lögum Eldflaug Bezos sprakk í loft upp Tveir særðir eftir að rússneskur dróni lendir á fjölbýlishúsi í Rúmeníu Samningsdrög samþykkt en beðið eftir grænu ljósi forsetans Ungum ökuþórum bannað að keyra á nóttunni og þurfa að merkja sig Húsleit gerð hjá spænskum sósíalistum Saksóknarar rannsaka konu sem Trump braut á Hart sótt að Sánchez: Réttarhöld yfir litla bróður hefjast í dag Ný tilskipun Talíbana lögleiði barnahjónabönd á ný Áframhald á árásum og Trump hefur í hótunum við Óman Líkur á hlýjum og votum vetrum á norðurslóðum Ellefu taldir af eftir að efnatankur gaf sig Ósáttur við skilyrðin Fundust eftir að hafa verið föst í helli í viku Lenda þremur geimförum á tunglinu á þessu ári Trump-liði vann og Demókratar fagna Hörðustu árásir á Líbanon í langan tíma Hótel í fullum rétti að neita konu um kranavatn Bardagabúr rís við Hvíta húsið Skugganefndir styðja umdeilda Demókrata Kalla rússneska sendiherra á teppið vegna hótana Gera almenningssamgöngur ódýrari vegna olíukreppunnar Fleiri „brúðir-ISIS“ lenda í Ástralíu Ráðist á heilbrigðisstarfsmenn í ebólu-faraldri Æfðu árás á Suður-Kóreu Fjögur látin í árekstri skólarútu og lestar Sjá meira