Opið bréf til stjórn­sýslu Reykja­nes­bæjar vegna að­gengis í Gömlu búð

Kæru fulltrúar Reykjanesbæjar,

Það eru sannarlega gleðitíðindi að sjá metnað fyrir því að gefa Gömlu búð á Duusgötu nýtt líf. Húsið er hluti af sögu bæjarins og getur orðið mikilvægur vettvangur fyrir menningu, listir, kaffihúsastarfsemi og mannlíf í hjarta bæjarins. Slík uppbygging á að vera fagnaðarefni fyrir alla bæjarbúa.

En ein grundvallarspurning stendur eftir , verður húsið aðgengilegt öllum?

Í auglýsingu bæjarins er sérstaklega horft til starfsemi á borð við kaffihús, veitingar og menningarviðburði. Þá vaknar eðlilega sú krafa að frá fyrsta degi verði tryggt að fólk með hreyfihömlun geti nýtt sér húsið á jafnræðisgrundvelli við aðra. Það má ekki vera þannig árið 2026 að fólk í hjólastól þurfi að bíða eftir „sérlausnum“, hringja á bjöllu við bakdyr eða fá undanþágur útskýrðar fyrir sér á meðan aðrir ganga inn um aðalinnganginn.

Því er mikilvægt að Reykjanesbær svari skýrt og opinberlega eftirfarandi spurningum áður en ráðist verður í rekstur hússins:

Aðalinngangur – hvernig verður hann aðgengilegur?

Gamla búð er friðað hús og því fylgja vissulega áskoranir. En friðun getur ekki þýtt að fólk með fötlun sé útilokað frá notkun hússins.

• Hvernig verður aðalinngangur hússins gerður aðgengilegur fyrir fólk í hjólastól?
• Verður komið fyrir lyftupalli, rampi eða annarri varanlegri lausn?
• Mun fólk með hreyfihömlun geta farið sömu leið inn í húsið og aðrir gestir?

Aðgengi á ekki að vera aukaatriði eða neyðarlausn. Það á að vera hluti af hönnuninni frá upphafi.

Ferðir milli hæða – hvernig á það að virka?

Samkvæmt upplýsingum á starfsemi að fara fram á báðum hæðum hússins. Þá hlýtur að liggja fyrir hvernig fólk í hjólastól eða með skerta hreyfigetu kemst á milli hæða.

• Verður sett upp lyfta eða annar viðurkenndur búnaður?
• Hefur verið metið hvort slíkar framkvæmdir séu raunhæfar innan friðaðrar byggingar?
• Ef ekki , á þá einfaldlega að útiloka hluta samfélagsins frá efri hæðinni?

Það er ekki ásættanlegt að efri hæð verði aðeins aðgengileg hluta bæjarbúa.

Salernisaðstaða – verður hún lögleg og nothæf?

Kaffihús og menningarstarfsemi kalla á fullnægjandi salernisaðstöðu.

• Hvar verður salerni fyrir fólk í hjólastól staðsett?
• Verður hægt að komast þangað án hindrana?
• Mun salernisaðstaðan uppfylla nútímakröfur um aðgengi og öryggi?

Það er ekki nóg að merkja salerni sem „aðgengilegt“ ef fólk kemst hvorki að því né getur notað það með eðlilegum hætti.

Verður aðgengið tilbúið við opnun?

Að lokum er mikilvægt að fá skýrt svar við stærstu spurningunni.

Verður allt aðgengi hússins fullbúið áður en starfsemi hefst?

Eða stendur til að veita undanþágur frá aðgengiskröfum á meðan rekstur fer af stað, eins og bæjarbúar hafa því miður séð dæmi um áður í opinberum byggingum innan Reykjanesbæjar?

Aðgengi er ekki lúxus. Það er ekki „sérhagsmunamál“. Það er mannréttindamál og lagaleg skylda.

Ef Reykjanesbær ætlar að skapa lifandi samkomustað í Gömlu búð þá verður sá staður að vera fyrir alla , ekki bara þá sem geta gengið upp tröppur.

Virðingarfyllst,

Arnar Helgi Lárusson

Höfundur er einyrki.