Her- og gervimenn Viðreisnar Jón Pétur Zimsen skrifar 3. júní 2026 15:10 Fyrir rúmri viku síðan birtist grein á Vísi eftir Óðin Frey Baldursson, formann Ungra Evrópusinna, þar sem útgangspunkturinn var að enginn teljandi stuðningur væri við það innan Evrópusambandsins að til yrði endanlega sérstakur her sambandsins. Með greininni brást hann við grein eftir mig sem birst hafði á miðlinum skömmu áður þar sem ég benti meðal annars á að þegar væri vísir að slíkum her. Vildi Óðinn Freyr meina að stuðningur við Evrópusambandsher væri „hugarfóstur eins manns“ á þingi ESB, Andrius Kubilius sem reyndar er ekki þingmaður heldur varnarmálastjóri sambandsins eins og ég hafði bent á að hefði kallað eftir 100 þúsund manna fastaher ESB í janúar. Óðinn bætti svo við síðar í greininni: „Vissulega á hugmyndin sér einhverja stuðningsmenn umfram þennan eina þingmann.“ Ég benti á það í svargrein minni, fyrir utan það að Kubilius væri æðsti embættismaður ESB á sviði varnarmála, að fjölmargir pólitískir forystumenn innan sambandsins hefðu þvert á móti lýst yfir stuðningi við ESB-her. Þar á meðal í röðum samtaka frjálslyndra flokka í Evrópu sem Viðreisn, flokkur Óðins, ætti aðild að. Þar með talinn heiðursgestur Viðreisnar á síðasta landsþingi flokksins. Við þessu brást Óðinn í grein fyrr í þessari viku með því að taka alveg nýjan pól í hæðina. Nú sagðist hann hefði sjálfur „að hugmyndin eigi sér áhrifamikla talsmenn“. Það sagði Óðinn hins vegar alls ekki eins og áður er rakið heldur gekk grein hans þvert á móti út á það gera sem allra minnst út stuðningi við málum. Samanber talið um „hugarfóstur eins manns“ og síðan „einhverja stuðningsmenn“. Þessi óreiða öll hjá Óðni lyktar öll af fljótfærni og slælegri notkun gervigreindar, sem er miður. Ég benti einnig á að mikill stuðningur væri við ESB-her í röðum almennings innan ESB sem Óðinn kaus að bregðast ekki við. Samkvæmt skoðanakönnun sem gerð var fyrir fréttavefinn Politico í mars og náði til 6.698 manns í Þýskalandi, Frakklandi, Póllandi, Belgíu, á Spáni og á Ítalíu, sögðust 69% hlynnt slíkum her. Stuðningurinn var mestur í Belgíu (83%) og minnstur í Frakklandi (60%). Veruleikinn er sá að vaxandi stuðningur hefur verið við það að til verði endanlega ESB-her sem þegar er kominn vísir að eins og ég rakti í fyrri greinum. Þetta er mikilvægt að taka inn í myndina þegar rætt er um hvort Ísland eigi að ganga í ESB. Miðað við þróun mála innan sambandsins er viðbúið að fyrr en síðar yrði ætlast til þess að Ísland leggði sitt að mörkum til jafns við önnur ríki innan þess. Hins vegar viðurkennir Óðinn það sem ég benti á í fyrri skrifum mínum að Ísland væri í annarri stöðu gagnvart Bandaríkjunum þegar komi að varnarmálum en önnur Evrópuríki þar sem varnir landsins séu vegna landfræðilegrar legu þess hluti af heimavörnum Bandaríkjamanna. Segir hann það vel mega vera varðandi hernaðarlegar varnir en segir skrif sín aðallega hafa snúist um efnahagslegt öryggi. Raunar var efnahagslegt öryggi aðeins hálfgerð neðanmálsgrein í skrifum Óðins en gott og vel. Það er sjálfsagt að ræða þau mál. Óðinn leggur einkum áherslu á tollamál í því sambandi og að við lendum ekki á milli í tollastríðum stórvelda. Værum við innan tollamúra ESB værum við hins vegar alltaf beinir aðilar að tollastríðum sem sambandið stæði í við önnur ríki og markaðssvæði. Skoðum þetta aðeins betur. Bandaríkin lögðu fyrst á Ísland 10% toll en 20% á ESB. Tollarnir á Ísland voru svo hækkaðir í 15% en sambandinu var fyrst hótað 50% tollum og síðan 30%. Tollurinn á ESB varð svo 15%, sá sami og á Ísland, eftir gerð viðskiptasamnings á milli Bandaríkjanna og ESB sem fól í sér ýmsa eftirgjöf sambandsins. Meðal annars aukin kaup á bandarískri orku og vopnum. Vitanlega sjá allir að við hefðum verið í betri málum innan ESB, ekki satt? Hins vegar er það sem ESB-sinnar benda aðallega á er að hefði Ísland verið innan ESB hefði sambandið ekki lagt refsitolla á íslenskt járnblendi án þess að eiga neitt sökótt við okkur og þvert á EES-samninginn. Viljum við Íslendingar í alvöru vera hluti af slíkum félagsskap ofan á allt annað sem því fylgdi? Talandi síðan um efnahagslegt öryggi skulum við ekki gleyma því hvernig ESB og riki þess, einkum forysturíkið Þýskaland, tókst að verða háð rússneskri orku áratugum saman, setja með því einmitt efnahagslegt öryggi sambandsins í fullkomið uppnám og fjármagna um leið hernað Rússlands Í Úkraínu og það samkvæmt orðum forystumanna þess sjálfs. Og eru enn að því! Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Jón Pétur Zimsen Tengdar fréttir Hvað ertu hræddur við, Jón Pétur Zimsen? Þegar rök eru á þrotum þá grípur maður í þvælu. 1. júní 2026 09:32 Mest lesið Kostnaður og ávinningur af ESB-aðild – um 15-faldur miðað við brúttóframlag og 30-faldur miðað við nettóframlag Baldur Pétursson Skoðun Rauða rútan er mætt! Varist rauðu rútuna Þórður Snær Júlíusson Skoðun Við viljum ekki ganga í ESB Jón Ívar Einarsson Skoðun „Ég er bara að vera hreinskilinn“ Sigurður Árni Reynisson Skoðun Að vinna rökræður án röksemda, Þekkir þú Gish gallop tæknina? Guðni Freyr Öfjörð Skoðun Vilt þú að Ísland ábyrgist 250 ma.kr. af skuldum ESB? Eiríkur S. Svavarsson Skoðun Er EES biðstofa eða endastöð? Skoðun Sjálfstæðisbaráttan hættir aldrei Anton Kristinn Guðmundsson Skoðun Er Ísland í alvöru svo miklu ríkara en umheimurinn? Egill Almar Ágústsson Skoðun Þegar kennivald kemur í stað raka Sigurður Sigurðsson Skoðun Skoðun Skoðun Stríðsglæpamenn á Íslandi Sigurlaug Knudsen,Margrét Kristín Blöndal,Katrín Harðardóttir,Elsa María Blöndal skrifar Skoðun Leiftursókn gegn lýðheilsu Árni Guðmundsson skrifar Skoðun Er Ísland í alvöru svo miklu ríkara en umheimurinn? Egill Almar Ágústsson skrifar Skoðun Hvers vegna ég segi nei 29. ágúst Sunna G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Þjóðin er alltaf klofin Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Auðlindirnar eru okkar, hvort sem við erum í EES eða ESB Lárus M. K. Ólafsson skrifar Skoðun Bændur á bremsunni Gunnar Hólmsteinn Ársælsson skrifar Skoðun Vilt þú að Ísland ábyrgist 250 ma.kr. af skuldum ESB? Eiríkur S. Svavarsson skrifar Skoðun Hver er munurinn fyrir vinstrið á EES og ESB? Jökull Sólberg Auðunsson skrifar Skoðun Við viljum ekki ganga í ESB Jón Ívar Einarsson skrifar Skoðun Málþing bændasamtakanna frá sjónarhóli bónda Sigríður Ólafsdóttir skrifar Skoðun Rauða rútan er mætt! Varist rauðu rútuna Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Er EES biðstofa eða endastöð? skrifar Skoðun Að vinna rökræður án röksemda, Þekkir þú Gish gallop tæknina? Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Þegar kennivald kemur í stað raka Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisbaráttan hættir aldrei Anton Kristinn Guðmundsson skrifar Skoðun Kostnaður og ávinningur af ESB-aðild – um 15-faldur miðað við brúttóframlag og 30-faldur miðað við nettóframlag Baldur Pétursson skrifar Skoðun „Ég er bara að vera hreinskilinn“ Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Lífsgæði og samheldni íslenskrar þjóðar Bjarni Herrera skrifar Skoðun Loddaralist í aðdraganda 29. ágúst Daði Freyr Ólafsson skrifar Skoðun Norðmenn eru farnir að horfa á okkur Baldur Johnsen skrifar Skoðun Dánaraðstoð án laga, en ekki án veruleika Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Meira en bara reglur og byrðar Jóna Þórey Pétursdóttir skrifar Skoðun Þegar fyrrverandi forseti stjórnlagadómstóls stærsta hagkerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendipunkti er ástæða til að hlusta Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Eftir almyrkvann – þakklæti og stolt Gerður B. Sveinsdóttir skrifar Skoðun Erum við að fóðra glæpaheiminn og bótakerfin? Davíð Bergmann skrifar Skoðun „Voðalega er hún Anna orðin erfið“ Helena Jónsdóttir skrifar Skoðun Um skuldir – og þakkarskuldir Jón Baldvin Hannibalsson skrifar Skoðun Hver á hugmyndina um tvöfalda þjóðaratkvæðagreiðslu? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Hugsum og spyrjum saman – Hvað þjónar Íslandi best til framtíðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Sjá meira
Fyrir rúmri viku síðan birtist grein á Vísi eftir Óðin Frey Baldursson, formann Ungra Evrópusinna, þar sem útgangspunkturinn var að enginn teljandi stuðningur væri við það innan Evrópusambandsins að til yrði endanlega sérstakur her sambandsins. Með greininni brást hann við grein eftir mig sem birst hafði á miðlinum skömmu áður þar sem ég benti meðal annars á að þegar væri vísir að slíkum her. Vildi Óðinn Freyr meina að stuðningur við Evrópusambandsher væri „hugarfóstur eins manns“ á þingi ESB, Andrius Kubilius sem reyndar er ekki þingmaður heldur varnarmálastjóri sambandsins eins og ég hafði bent á að hefði kallað eftir 100 þúsund manna fastaher ESB í janúar. Óðinn bætti svo við síðar í greininni: „Vissulega á hugmyndin sér einhverja stuðningsmenn umfram þennan eina þingmann.“ Ég benti á það í svargrein minni, fyrir utan það að Kubilius væri æðsti embættismaður ESB á sviði varnarmála, að fjölmargir pólitískir forystumenn innan sambandsins hefðu þvert á móti lýst yfir stuðningi við ESB-her. Þar á meðal í röðum samtaka frjálslyndra flokka í Evrópu sem Viðreisn, flokkur Óðins, ætti aðild að. Þar með talinn heiðursgestur Viðreisnar á síðasta landsþingi flokksins. Við þessu brást Óðinn í grein fyrr í þessari viku með því að taka alveg nýjan pól í hæðina. Nú sagðist hann hefði sjálfur „að hugmyndin eigi sér áhrifamikla talsmenn“. Það sagði Óðinn hins vegar alls ekki eins og áður er rakið heldur gekk grein hans þvert á móti út á það gera sem allra minnst út stuðningi við málum. Samanber talið um „hugarfóstur eins manns“ og síðan „einhverja stuðningsmenn“. Þessi óreiða öll hjá Óðni lyktar öll af fljótfærni og slælegri notkun gervigreindar, sem er miður. Ég benti einnig á að mikill stuðningur væri við ESB-her í röðum almennings innan ESB sem Óðinn kaus að bregðast ekki við. Samkvæmt skoðanakönnun sem gerð var fyrir fréttavefinn Politico í mars og náði til 6.698 manns í Þýskalandi, Frakklandi, Póllandi, Belgíu, á Spáni og á Ítalíu, sögðust 69% hlynnt slíkum her. Stuðningurinn var mestur í Belgíu (83%) og minnstur í Frakklandi (60%). Veruleikinn er sá að vaxandi stuðningur hefur verið við það að til verði endanlega ESB-her sem þegar er kominn vísir að eins og ég rakti í fyrri greinum. Þetta er mikilvægt að taka inn í myndina þegar rætt er um hvort Ísland eigi að ganga í ESB. Miðað við þróun mála innan sambandsins er viðbúið að fyrr en síðar yrði ætlast til þess að Ísland leggði sitt að mörkum til jafns við önnur ríki innan þess. Hins vegar viðurkennir Óðinn það sem ég benti á í fyrri skrifum mínum að Ísland væri í annarri stöðu gagnvart Bandaríkjunum þegar komi að varnarmálum en önnur Evrópuríki þar sem varnir landsins séu vegna landfræðilegrar legu þess hluti af heimavörnum Bandaríkjamanna. Segir hann það vel mega vera varðandi hernaðarlegar varnir en segir skrif sín aðallega hafa snúist um efnahagslegt öryggi. Raunar var efnahagslegt öryggi aðeins hálfgerð neðanmálsgrein í skrifum Óðins en gott og vel. Það er sjálfsagt að ræða þau mál. Óðinn leggur einkum áherslu á tollamál í því sambandi og að við lendum ekki á milli í tollastríðum stórvelda. Værum við innan tollamúra ESB værum við hins vegar alltaf beinir aðilar að tollastríðum sem sambandið stæði í við önnur ríki og markaðssvæði. Skoðum þetta aðeins betur. Bandaríkin lögðu fyrst á Ísland 10% toll en 20% á ESB. Tollarnir á Ísland voru svo hækkaðir í 15% en sambandinu var fyrst hótað 50% tollum og síðan 30%. Tollurinn á ESB varð svo 15%, sá sami og á Ísland, eftir gerð viðskiptasamnings á milli Bandaríkjanna og ESB sem fól í sér ýmsa eftirgjöf sambandsins. Meðal annars aukin kaup á bandarískri orku og vopnum. Vitanlega sjá allir að við hefðum verið í betri málum innan ESB, ekki satt? Hins vegar er það sem ESB-sinnar benda aðallega á er að hefði Ísland verið innan ESB hefði sambandið ekki lagt refsitolla á íslenskt járnblendi án þess að eiga neitt sökótt við okkur og þvert á EES-samninginn. Viljum við Íslendingar í alvöru vera hluti af slíkum félagsskap ofan á allt annað sem því fylgdi? Talandi síðan um efnahagslegt öryggi skulum við ekki gleyma því hvernig ESB og riki þess, einkum forysturíkið Þýskaland, tókst að verða háð rússneskri orku áratugum saman, setja með því einmitt efnahagslegt öryggi sambandsins í fullkomið uppnám og fjármagna um leið hernað Rússlands Í Úkraínu og það samkvæmt orðum forystumanna þess sjálfs. Og eru enn að því! Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins
Hvað ertu hræddur við, Jón Pétur Zimsen? Þegar rök eru á þrotum þá grípur maður í þvælu. 1. júní 2026 09:32
Kostnaður og ávinningur af ESB-aðild – um 15-faldur miðað við brúttóframlag og 30-faldur miðað við nettóframlag Baldur Pétursson Skoðun
Skoðun Stríðsglæpamenn á Íslandi Sigurlaug Knudsen,Margrét Kristín Blöndal,Katrín Harðardóttir,Elsa María Blöndal skrifar
Skoðun Kostnaður og ávinningur af ESB-aðild – um 15-faldur miðað við brúttóframlag og 30-faldur miðað við nettóframlag Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Þegar fyrrverandi forseti stjórnlagadómstóls stærsta hagkerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendipunkti er ástæða til að hlusta Erna Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Hver á hugmyndina um tvöfalda þjóðaratkvæðagreiðslu? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar
Skoðun Hugsum og spyrjum saman – Hvað þjónar Íslandi best til framtíðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Kostnaður og ávinningur af ESB-aðild – um 15-faldur miðað við brúttóframlag og 30-faldur miðað við nettóframlag Baldur Pétursson Skoðun