Hafi áhrif á tugi ungmenna: „Þetta eru vel launuð störf“

Árni Sæberg skrifar 9. júní 2026 11:58

Vilhjálmur Birgisson hefur áhyggjur af stöðunni. vísir/Vilhelm

Formaður Starfsgreinasambandsins hefur miklar áhyggjur af ákvörðun forsvarsmanna Elkem um að rifa seglin verulega í sumar vegna verndarráðstafana Evrópusambandsins vegna járnblendis. Ákvörðunin komi til með að hafa vel launuð sumarstörf af tugum ungmenna.

Þetta sagði Vilhálmur Birgisson, formaður Verkalýðsfélags Akraness og Starfsgreinasambandins, í Bítinu á Bylgjunni í morgun.

Líkt og Vísir greindi frá í gær hafa forsvarsmenn Elkem ákveðið að hafa slökkt á stærsta ofni kísiljárnsverksmiðju félagsins í þrjá mánuði í sumar. Þetta er gert vegna verndarráðstafana Evrópusambandsins vegna kísilmálma. Með því að draga úr framleiðslunni yfir sumartímann getur félagið haldið öllu fastráðnu starfsfólki í vinnu en lítið sem ekkert verður ráðið í sumarstörf.

Vilhjálmur segir að ákvörðunin hafi að einhverju leyti verið viðbúin þar sem verndarráðstafanirnar hafi leikið Elkem grátt undanfarið, sem og versnandi samkeppnisskilyrði.

Einn af burðarstólpum Akurnesinga

„Þetta hefur áhrif á afleysingaþörf fyrirtækisins, sumarafleysingar fyrir tugi ungra skólanema, ef þannig má að orði komast, sem hafa reitt sig á þessi störf yfir sumartímann. Þetta eru vel launuð störf, þannig að það er alveg ljóst að hér er um umtalsvert fjárhagslegt tjón að ræða hjá þeim sem hafa reitt sig á þessi störf. Þetta fyrirtæki hefur verið einn af burðarstólpum okkar Akurnesinga allt frá árinu 1997,“ segir Vilhjálmur.

Þá hafi samkeppnisstaða fyrirtækja í orkusæknum iðnaði almennt farið versnandi gagnvart samkeppnisaðilum erlendis en annað slíkt, Norðurál á Grundartanga, er einnig mikilvægur vinnustaður Akurnesinga.

„Núna eru þessir ETS-losunarkvótar að skella á þessi fyrirtæki líka af fullum þunga, þannig að það er dálítið þungt undir fæti og ég hef verulegar áhyggjur af þessu og ég tala nú ekki um þessa verndartolla sem Elkem er að lenda núna í.“

Fyrirtækin hefðu ekki hafið rekstur við núverandi ástæður

Vilhjálmur segir að sjálfsagt hefðu stjórnvöld getað komið til móts við Elkem við þær aðstæður og mikilvægt sé að muna að þegar fyrirtæki á borð við Elkem og Norðurál ákváðu að fjárfesta í rekstri á Íslandi, með tilheyrandi mikilli og góðri atvinnu, hafi það verið gert á grundvelli þess að stjórnvöld sköpuðu fyrirtækjunum góð rekstrarskilyrði.

„Trúðu mér, ekkert einasta þessara fyrirtækja myndi taka ákvörðun um að hefja starfsemi hérna núna við þau rekstrarskilyrði sem eru í dag.“

Verndarráðstafanir ESB vegna járnblendis Akranes Hvalfjarðarsveit Evrópusambandið Stóriðja Skattar, tollar og gjöld