Hvað er dýrmætara en rétturinn og valdið til að ráða okkar málum sjálf? Diljá Mist Einarsdóttir skrifar 29. júlí 2026 07:32 Umræða um hvað við gætum fengið í viðræðum við Evrópusambandið um aðild Íslands hefur verið hávær í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar sem nú er hafin. Félag forvitinna Íslendinga hefur keyrt áfram kosningabaráttu um að við eigum að „sjá“ hvað okkur býðst. Þessir sömu forvitnu hafa reyndar margir hverjir talað fyrir aðild Íslands að Evrópusambandinu árum og áratugum saman en það er annað mál. Lægri vextir og lægra matvælaverð með ýmsum reiknikúnstum hafa verið fyrirferðarmikil í þessari umræðu þrátt fyrir að engar slíkar upplýsingar sé að finna í aðildarsamningi ríkja við Evrópusambandið. Minna hefur farið fyrir umræðu um hlut Íslands í þessum viðræðum. Hvað er það sem Ísland lætur af hendi til Evrópusambandsins í skiptum fyrir meintan ávinning? Evrópusambandið er ekki leynifélag Að við höldum ekki á endanlegum aðildarsamningi Íslands við Evrópusambandið þýðir ekki að við vitum ekki hvað það þýðir að vera í sambandinu. Þetta er jú ekki leynifélag. Í grunninn snýst innganga ríkja í þetta ríkjasamband um völd, um ákvörðunarrétt Íslands. Öll ríki sem ganga inn í Evrópusambandið undirgangast víðtækt framsal löggjafarvalds, framkvæmdarvalds og dómsvalds. Það þýðir að völd yfir okkar málum sem við höfum haft mikið fyrir því að eignast, síðan að halda í og að endingu varið öldum í að berjast fyrir, yrðu ekki lengur í okkar höndum, heldur í höndum erlendra aðila. Hvernig sem á það er litið yrðum við aðeins eitt af 28 ríkjum Evrópusambandsins og það með mjög lítið atkvæðavægi. Bæði yrðum við aðeins eitt af 28 ríkjum en ekki síst sem fámennasta ríkið. Evrópusambandið gengur út á miðstýringu og yfirþjóðlegt vald. Um það verður ekki samið og jafnvel ráðherrar og þingmenn já-sinna hafa viðurkennt að innganga í Evrópusambandið er innganga í kerfi sem ríki verða hluti af og við breytum ekki í grundvallaratriðum. Mergurinn málsins er því þessi: Erum við til í að gefa eftir löggjafarvald, framkvæmdarvald og dómsvald í skiptum fyrir eitthvað óskilgreint sem við teljum að sé dýrmætara en rétturinn og valdið til að ráða okkar málum sjálf? Nei við að afhenda útlendingum völd yfir málefnum Íslands. Eftir að við Íslendingar tókum stjórn – fengum í skrefum völdin yfir eigin málum, höfum við farið frá því að vera líklega fátækasta ríki Evrópu í að verða eitt ríkasta land heims. Ég er þeirrar skoðunar að valdið eigi að vera sem næst fólkinu og að okkur muni farnast best með því að stýra áfram okkar málum sjálf. Tímabundin gylliboð Evrópusambandsins myndu því engu breyta. Ég veit að hverju ég bý. Á alla mælikvarða er það býsna gott. Engin haldbær rök hafa komið fram fyrir kúvendingu varðandi stefnu og framtíð Íslands. Ég segi nei við því að afhenda útlendingum völd yfir málefnum Íslands. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins og 2. varaformaður utanríkismálanefndar Alþingis. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Diljá Mist Einarsdóttir Mest lesið Halldór 03.10.2026 Agnar Már Másson Halldór Veggjöld eru viðurstyggð — refsistefna ríkisstjórnar Einar Steingrímsson Skoðun Hvað gerðist áður en hjúkrunarheimilið varð lausnin? Rannveig Tenchi Ernudóttir Skoðun Eru hjúkrunarheimili biðsalur eða heimili? Ragnhildur Þórarinsdóttir Skoðun Er skynjari á vaktinni í bústaðnum? Ágúst Mogensen Skoðun Vill ráðherra veikja lífeyriskerfið? Finnbjörn A Hermannsson Skoðun Áskorun til dómsmálaráðherra, nú ert þú í dauðafæri Þorbjörg Jón Þorvaldur Heiðarsson Skoðun Mikið uppnám fyrir lítið innihald Hjálmar Bogi Hafliðason Skoðun VSK á baðlón: Vandinn er ekki skatturinn heldur fyrirvarinn Guðmundur Björnsson Skoðun „... ekki alltaf sammála um allt“ ? Álfheiður Ingadóttir Skoðun Skoðun Skoðun Skattahækkun á baðlón þarf að meta út frá heildaráhrifum Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Stórútgerðin fær svigrúm, smábátar fá skuldabagga Kjartan Sveinsson skrifar Skoðun Ljótt er ef satt er Bryndís Víglundsdóttir skrifar Skoðun Mælistika lífsins Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun „... ekki alltaf sammála um allt“ ? Álfheiður Ingadóttir skrifar Skoðun Hvað gerðist áður en hjúkrunarheimilið varð lausnin? Rannveig Tenchi Ernudóttir skrifar Skoðun Mikið uppnám fyrir lítið innihald Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Er skynjari á vaktinni í bústaðnum? Ágúst Mogensen skrifar Skoðun Veggjöld eru viðurstyggð — refsistefna ríkisstjórnar Einar Steingrímsson skrifar Skoðun Eru hjúkrunarheimili biðsalur eða heimili? Ragnhildur Þórarinsdóttir skrifar Skoðun VSK á baðlón: Vandinn er ekki skatturinn heldur fyrirvarinn Guðmundur Björnsson skrifar Skoðun Tækifærið í Stofnun atvinnuveganna Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Áskorun til dómsmálaráðherra, nú ert þú í dauðafæri Þorbjörg Jón Þorvaldur Heiðarsson skrifar Skoðun Heggur sá er hlífa skyldi Rósa Guðbjartsdóttir skrifar Skoðun Sporin í snjónum Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Stórefla þarf kjarnahlutverk ASÍ Arnaldur Grétarsson skrifar Skoðun Fullorðið fatlað fólk á rétt á áframhaldandi ráðgjöf og greiningu Atli Már Haraldsson Zebitz skrifar Skoðun Við í Ölfusi höfum ekki beðið eftir öðrum, við erum leiðandi Grétar Ingi Erlendsson skrifar Skoðun Hvernig get ég fundið ró þegar barnið mitt er í uppnámi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Vill ráðherra veikja lífeyriskerfið? Finnbjörn A Hermannsson skrifar Skoðun Iceland Is Better Off than Switzerland Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir skrifar Skoðun Góð þjónusta kostar, slök þjónusta kostar meira Laufey E. Gissurardóttir skrifar Skoðun Kostnaðurinn við nei Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hver stal kökunni úr krúsinni? Gunnar Valur Sveinsson skrifar Skoðun Stríð Rússlands gegn utanríkisviðskiptum Úkraínu er stríð gegn fæðuöryggi heimsins Clara Ganslandt skrifar Skoðun Sjónvarpið 60 ára: Þögnin segir líka sögu Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Takk Hörður Jóhann Páll Jóhannsson skrifar Skoðun Firrur um aflareglu fyrir þorsk Ásgeir Daníelsson skrifar Skoðun EES málið, ESA og fullveldi Íslands og tími komin til varna Eggert Guðmundsson skrifar Sjá meira
Umræða um hvað við gætum fengið í viðræðum við Evrópusambandið um aðild Íslands hefur verið hávær í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar sem nú er hafin. Félag forvitinna Íslendinga hefur keyrt áfram kosningabaráttu um að við eigum að „sjá“ hvað okkur býðst. Þessir sömu forvitnu hafa reyndar margir hverjir talað fyrir aðild Íslands að Evrópusambandinu árum og áratugum saman en það er annað mál. Lægri vextir og lægra matvælaverð með ýmsum reiknikúnstum hafa verið fyrirferðarmikil í þessari umræðu þrátt fyrir að engar slíkar upplýsingar sé að finna í aðildarsamningi ríkja við Evrópusambandið. Minna hefur farið fyrir umræðu um hlut Íslands í þessum viðræðum. Hvað er það sem Ísland lætur af hendi til Evrópusambandsins í skiptum fyrir meintan ávinning? Evrópusambandið er ekki leynifélag Að við höldum ekki á endanlegum aðildarsamningi Íslands við Evrópusambandið þýðir ekki að við vitum ekki hvað það þýðir að vera í sambandinu. Þetta er jú ekki leynifélag. Í grunninn snýst innganga ríkja í þetta ríkjasamband um völd, um ákvörðunarrétt Íslands. Öll ríki sem ganga inn í Evrópusambandið undirgangast víðtækt framsal löggjafarvalds, framkvæmdarvalds og dómsvalds. Það þýðir að völd yfir okkar málum sem við höfum haft mikið fyrir því að eignast, síðan að halda í og að endingu varið öldum í að berjast fyrir, yrðu ekki lengur í okkar höndum, heldur í höndum erlendra aðila. Hvernig sem á það er litið yrðum við aðeins eitt af 28 ríkjum Evrópusambandsins og það með mjög lítið atkvæðavægi. Bæði yrðum við aðeins eitt af 28 ríkjum en ekki síst sem fámennasta ríkið. Evrópusambandið gengur út á miðstýringu og yfirþjóðlegt vald. Um það verður ekki samið og jafnvel ráðherrar og þingmenn já-sinna hafa viðurkennt að innganga í Evrópusambandið er innganga í kerfi sem ríki verða hluti af og við breytum ekki í grundvallaratriðum. Mergurinn málsins er því þessi: Erum við til í að gefa eftir löggjafarvald, framkvæmdarvald og dómsvald í skiptum fyrir eitthvað óskilgreint sem við teljum að sé dýrmætara en rétturinn og valdið til að ráða okkar málum sjálf? Nei við að afhenda útlendingum völd yfir málefnum Íslands. Eftir að við Íslendingar tókum stjórn – fengum í skrefum völdin yfir eigin málum, höfum við farið frá því að vera líklega fátækasta ríki Evrópu í að verða eitt ríkasta land heims. Ég er þeirrar skoðunar að valdið eigi að vera sem næst fólkinu og að okkur muni farnast best með því að stýra áfram okkar málum sjálf. Tímabundin gylliboð Evrópusambandsins myndu því engu breyta. Ég veit að hverju ég bý. Á alla mælikvarða er það býsna gott. Engin haldbær rök hafa komið fram fyrir kúvendingu varðandi stefnu og framtíð Íslands. Ég segi nei við því að afhenda útlendingum völd yfir málefnum Íslands. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins og 2. varaformaður utanríkismálanefndar Alþingis.
Skoðun Áskorun til dómsmálaráðherra, nú ert þú í dauðafæri Þorbjörg Jón Þorvaldur Heiðarsson skrifar
Skoðun Fullorðið fatlað fólk á rétt á áframhaldandi ráðgjöf og greiningu Atli Már Haraldsson Zebitz skrifar
Skoðun Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Stríð Rússlands gegn utanríkisviðskiptum Úkraínu er stríð gegn fæðuöryggi heimsins Clara Ganslandt skrifar