Innan ESB „mun Ís­land stjórna fisk­veiðum í Norður-Atlantshafi“

Þetta er haft eftir Dr. Indriða Benediktssyni í fróðlegu viðtali sem birtist í Heimildinni 1. ágúst s.l. og tekið er af Auði Jónsdóttur og Eiríki Bergmann. Indriði hefur nýlega látið af störfum, en hann starfaði í 30 ár hjá framkvæmdastjórn Evrópusambandsins, við vísinda- og heilbrigðis-samstarf þess. Hann er eini Íslendingurinn sem hefur verið embættismaður hjá Evrópusambandinu. „Núna er gríðarlega gott tækifæri sem mun aldrei koma aftur," er haft eftir honum í viðtalinu. Hvet ég alla sem tök hafa, að kynna sér þetta fróðlega viðtal við fyrrverandi embættismann sem deilir skoðunum sínum um mögulega vegferð okkar í átt að eða frá Evrópusambandinu, eftir að hafa starfað innan þess í áratugi.

Í viðtalinu lýsir Indriði þeirri skoðun sinni að Ísland komi ekki til með að þurfa að breyta neinu í sinni fiskveiðistjórn nema vilja það. „Ef Ísland gengur í Evrópusambandið þá mun Ísland stjórna fiskveiðum í Norður-Atlantshafi.“ Það þarf bara að semja um veiðar úr svokölluðum flökkustofnum fiska sem synda milli landanna og það gerum við nú þegar, en með aðild gæti Ísland verið leiðandi í því að semja um þetta fyrir ESB gagnvart öðrum löndum.“

Og svo: „En ef Ísland fer ekki í Evrópusambandið fyrr en eftir að Bretland kemur aftur þangað og Noregur hefur gengið í það, þá höfum við engan séns. Við skulum ekki gleyma að þetta eru þau tvö lönd sem við áttum í mestu milliríkjadeilum við á seinni hluta síðustu aldar, þorskastríð og smugudeilu. Núna er gríðarlega gott tækifæri sem mun aldrei koma aftur.”

Í dag ríkir mikill áhugi á Norðurslóðum og hann segir að nú þegar ákveðið stórveldi minni á sig, spili sá áhugi með Íslandi. „Meðal annars út af þessum vinkli hefur Evrópusambandið áhuga á að fá Ísland inn, nokkuð sem hægt væri að nýta í samningaviðræðum. Þannig væri til dæmis hugsanlegt að Stofnun norðurslóða gæti orðið Evrópustofnun, fjármögnuð að miklu leyti frá Evrópu. Það gæti verið eitt af áhersluatriðum á lista Íslendinga yfir það sem þeir vilja ná fram. Og líklega auðsótt.”

Í viðtalinu heldur Indriði því fram að EES samstarfið verði ekki langlíft og möguleikinn fyrir okkur og Licehtenstein til að halda samstarfinu áfram gagnvart ESB, ákveði Norðmenn að ganga sambandinu á hönd, væru nánast ómögulegir. Þá telur hann að kostnaður við EES samstarfið eigi eftir að hækka umtalsvert á næstu árum.

Þá telur hann jafnframt „að aðild að Evrópusambandinu vera kosti fyrir alla en galla eingöngu fyrir fámenna sérhagsmunahópa.“

„Í umræðunni hér hef ég orðið var við misskilning á þá leið að við séum að fara í samningaviðræður við andstæðing um einhver deiluefni, andstæðing sem ágirnist hitt og þetta. En þetta eru öllu frekar samningaviðræður við samherja. Hvort sem maður kallar það aðildarviðræður eða aðlögun er bara orðhengilsháttur sem skiptir engu. Það má allt eins kalla það aðlögun ESB að Íslandi.“

Um margt annað áhugavert er fjallað í viðtalinu, t.d. varðveislu íslenskunnar og að með aðild Írlands hafi verið blásið lífi í gelískuna.

Fróðlegt viðtal sem ég hvet alla til að lesa.

Höfundur er hagfræðingur.